Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, kết quả khảo sát trong tháng 3–4/2025 cho thấy có tới 93,25% người lao động được điều chỉnh lương tối thiểu theo quy định. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp chỉ tăng lương ở mức tối thiểu nhằm mục đích đóng bảo hiểm, dẫn đến thu nhập thực tế không thay đổi đáng kể.
Số liệu khảo sát cho thấy 54,9% người lao động cho biết thu nhập chỉ đủ chi tiêu cơ bản của gia đình; 26,3% buộc phải sống kham khổ; 7,9% không đủ sống và phải làm thêm việc khác. Đáng chú ý, 12,5% người lao động hàng tháng phải vay mượn để ổn định cuộc sống, trong khi 29,9% phải đi vay mỗi 3–4 tháng. Chỉ có 55,5% người lao động được ăn thịt, cá trong bữa chính hàng ngày, còn hơn 53,3% cho biết mức lương hiện tại chỉ đáp ứng một phần nhu cầu chi cho giáo dục con cái. Đặc biệt, 72,6% người lao động chưa lập gia đình thừa nhận lương thấp là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến quyết định kết hôn của họ.
Trước thực trạng đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất hai phương án tăng lương. Phương án một là tăng 9,2% (tương đương 320.000–450.000 đồng/tháng), phương án hai là tăng 8,3% (tương đương 290.000–410.000 đồng/tháng). Cả hai phương án đều dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2026.
Theo ông Nhạc Phan Linh, đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, mức tăng này nhằm bù đắp cho chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Ông dẫn chứng từ năm 2023 đến nay, giá điện đã tăng 4 lần với mức tăng tổng cộng 17%, trong khi lương tối thiểu chỉ tăng 6%. “Nếu mức tăng lương năm nay thấp hơn mức tăng GDP dự kiến 8% thì thu nhập thực tế của người lao động sẽ không tương xứng với thành quả lao động”, ông Linh nói.
Ngoài ra, việc Chính phủ đang chuẩn bị tăng lương cho khối cán bộ, công chức, viên chức trong thời gian tới cũng được cho là yếu tố cần cân nhắc để tránh tạo ra tâm lý so sánh bất lợi cho người lao động trong khu vực doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, đại diện giới chủ là Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề xuất mức tăng khiêm tốn hơn. Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho biết, doanh nghiệp đồng thuận về thời điểm điều chỉnh từ 1/1/2026 nhưng cho rằng mức tăng chỉ nên dao động từ 3–5% để tạo dư địa thích ứng với thị trường, đặc biệt là trong bối cảnh đang chờ kết quả đàm phán thương mại Việt–Mỹ. “Nếu tăng cao, nhiều doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì lao động và phần thưởng xứng đáng cho người làm tốt”, ông Phòng nói.
Dù Chủ tịch Hội đồng Tiền lương quốc gia Nguyễn Mạnh Khương đã gợi ý việc bỏ phiếu, song do chưa có sự đồng thuận, phiên họp được tạm dừng. Cuộc đàm phán tiếp theo dự kiến tổ chức vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8, với kỳ vọng các bên có thể tiến tới thống nhất phương án trình Chính phủ.
