Không làm dàn trải, phải có "kết quả thật"
Quy mô doanh nghiệp lớn, lợi thế công nghiệp vượt trội là những bệ phóng vững chắc để TP Đồng Nai đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, để tạo ra sự chuyển biến thực chất về năng suất và chất lượng, phương pháp tiếp cận cần phải thay đổi.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã chỉ rõ một tư duy mới trong hợp tác giữa Bộ và TP Đồng Nai: Cần tập trung vào những nhiệm vụ cụ thể, có thể triển khai ngay, theo dõi, đánh giá được và đặc biệt là phải tạo ra "kết quả thực chất".
Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong định hướng này là việc Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân yêu cầu TP Đồng Nai lựa chọn và công bố 5-10 bài toán lớn để "đặt hàng" các nhà khoa học, viện, trường và doanh nghiệp cùng xắn tay vào giải quyết.
"Thay vì phân tán nguồn lực cho nhiều nhiệm vụ nhỏ, cần lựa chọn một số bài toán có tác động lớn, tập trung nguồn lực đầu tư tới nơi tới chốn, tạo ra sản phẩm và kết quả cụ thể, gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố" Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
Cách làm mới này sẽ lấy bài toán thực tiễn làm điểm xuất phát, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm và coi khoa học và công nghệ là công cụ giải quyết. Sự kết hợp hiệu quả nguồn lực từ Trung ương, thành phố và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra những kết quả có thể đo lường và nhân rộng trong thực tiễn.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cũng giao nhiệm vụ cụ thể về việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và AI. Theo đó, TP Đồng Nai cần "tinh tuyển" khoảng 10 doanh nghiệp có nhu cầu thực sự và sẵn sàng đổi mới để hỗ trợ chuyển giao công nghệ, cải tiến quy trình.
Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết sẽ đồng hành giúp các doanh nghiệp này tiếp cận các chính sách, điển hình là hỗ trợ lãi suất vay để đầu tư công nghệ mới. Tiêu chí tiên quyết cho nhiệm vụ này là lựa chọn đúng người, triển khai ngay và phải mang lại kết quả thật.
Định hình đô thị sân bay Long Thành bằng "Living lab"
Một trong những không gian phát triển chiến lược của TP Đồng Nai hiện nay là khu vực xung quanh Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Để tận dụng tối đa lợi thế này, định hướng thứ ba được đưa ra là định hình Khu đô thị đặc biệt gắn với sân bay Long Thành bằng chính "hơi thở" của khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bộ trưởng Bộ Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị TP Đồng Nai nghiên cứu xây dựng mô hình "living lab" (môi trường thử nghiệm thực tiễn cho các công nghệ và mô hình mới). Trong giai đoạn trước mắt, trọng tâm sẽ được đặt vào các lĩnh vực tiên phong như: logistics thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị bay không người lái (drone), phương tiện tự hành và các giải pháp số gắn liền với hệ sinh thái sân bay.
Nhận diện "điểm nghẽn" để bứt phá
Nhìn nhận thẳng thắn vào thực trạng địa phương, Chủ tịch HĐND TP Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh chia sẻ, dù đã bước đầu hình thành các nền tảng về hạ tầng số, dữ liệu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhưng thành phố vẫn còn nhiều "điểm nghẽn".
Cụ thể, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP năm 2025 mới chỉ nhích lên khoảng 7,88%; chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố. Đáng lo ngại hơn, năng lực nghiên cứu, nguồn nhân lực chuyên sâu, khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng như sợi dây liên kết giữa viện - trường - doanh nghiệp tại TP Đồng Nai vẫn còn hạn chế.
Để giải quyết bài toán này, lãnh đạo thành phố cho biết đang khẩn trương xây dựng các cơ chế, chính sách mới liên quan đến sandbox, kinh tế dữ liệu, đô thị thông minh, kinh tế tầm thấp và hạ tầng công nghệ cho khu vực Long Thành. TP Đồng Nai đặc biệt mong muốn Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ về mặt chuyên môn, kết nối mạng lưới chuyên gia và hoàn thiện cơ chế để sớm đưa các chính sách này vào thực tiễn.
Cùng góc nhìn về việc biến lợi thế công nghiệp thành năng lực công nghệ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định lưu ý TP Đồng Nai cần chú trọng hơn nữa vào việc nâng cao năng lực công nghệ của khu vực doanh nghiệp. Việc đánh giá định kỳ khả năng hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp là bước bắt buộc để đưa ra các giải pháp hỗ trợ "đúng" và "trúng".
Đồng thời, thành phố phải là cầu nối tăng cường liên kết giữa địa phương với các viện, trường đại học để đắp bồi năng lực nghiên cứu, đẩy mạnh áp dụng các công cụ năng suất, chất lượng vào thực tiễn.
Thống nhất với tinh thần "hành động ngay", Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đã yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ ngay sau buổi làm việc phải xác định ít nhất một nhiệm vụ cụ thể để phối hợp với TP Đồng Nai, trong đó phải rành mạch về nội dung thực hiện, sản phẩm đầu ra và kết quả cuối cùng cần đạt được.
