Chuyện về “máy tính sống” của NASA

(CLO) Katherine Johnson - nữ khoa học gia được mệnh danh là “máy tính sống” của NASA mất vào ngày 24/2, ở tuổi 101.
Katherine Johnson thực hiện công việc giải toán tại NASA, bức ảnh được chụp năm 1962 - Ảnh: NASA

Katherine Johnson thực hiện công việc giải toán tại NASA, bức ảnh được chụp năm 1962 - Ảnh: NASA

Bà là một trong những tượng đài ít được nhắc tên, mãi đến khi bộ phim “Hidden Figures” ra mắt, toàn thế giới mới biết đến công lao của bà. 

"Hidden Figures" là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của điện ảnh thế giới năm 2016. Bộ phim xoay quanh 3 người phụ nữ Katherine Johnson, Mary Jackson và Dorothy Vaughan có công lớn nhất trong hành trình giúp nước Mỹ đưa tàu vũ trụ lên Mặt trăng lần đầu tiên. Để đạt được thành tích này, họ đã phải trải qua cuộc chiến khắc nghiệt bao gồm phân biệt giới tính và chủng tộc. Bộ phim dựa trên cuộc đời thật của 3 người phụ nữ được xem là khối óc sáng tạo của NASA nhưng lại bị lịch sử bỏ quên chỉ bởi họ là phái yếu và không phải người da trắng.

Tổng thống John F Kenedy tham quan Trạm Hàng không Cape Canaveral, nơi đỏi hỏi tính toán siêu chính xác mà bà Katherine Johnson tham dự, đảm bảo các phi hành gia trở về Trái đất an toàn.

Tổng thống John F Kenedy tham quan Trạm Hàng không Cape Canaveral, nơi đỏi hỏi tính toán siêu chính xác mà bà Katherine Johnson tham dự, đảm bảo các phi hành gia trở về Trái đất an toàn.

Khi nhớ về những ngày đầu của NASA và các nhiệm vụ của tàu Apollo, người ta thường có xu hướng tập trung vào những người đàn ông đặt chân lên Mặt trăng. Việc tôn vinh những người đã đạt được những kỳ tích tuyệt vời về sự khám phá táo bạo không có gì sai trái, nhưng ít ai biết rằng họ sẽ không bao giờ làm được điều đó nếu không có phần công việc của bà Kinda Johnson.

Nếu không có sự chính xác trong từng phép tính của Katherine Johnson, cùng nhóm những nhà toán học nữ da màu gọi là “Computer Pool”, lịch sử của NASA có thể đã rất khác. Không có họ, sẽ không có những thuật toán đưa con người cùng tên lửa đi vào không gian và trở về một cách an toàn, và cũng sẽ không có chuyện Mỹ giành chiến thắng cuộc đua vũ trụ trước Liên Xô.

Nữ toán học huyền thoại Katherine Johnson. Ảnh: CNN

Nữ toán học huyền thoại Katherine Johnson. Ảnh: CNN

Giám đốc NASA Jim Bridenstine viết trên Twitter rằng, gia đình NASA sẽ không bao giờ quên sự can đảm của bà Katherine Johnson cùng những thành tựu mà NASA đã đạt được với sự đóng góp của bà. Ông Bridenstine thêm rằng câu chuyện về bà Johnson sẽ tiếp tục là niềm cảm hứng cho nhiều người trên thế giới.

Trước đó, ông từng nói: "Sau 50 năm kể từ khi tàu Apollo 11 đáp xuống mặt trăng, chúng ta mới đứng đây tri ân những con người thầm lặng này - những người mà ở thời điểm đó, chưa được nhắc đến".

Tổng thống Barack Obama tặng Huân chương Tự do cho Katherine Johnson

Tổng thống Barack Obama tặng Huân chương Tự do cho Katherine Johnson

Năm 2015, bà được cựu Tổng thống Obama trao Huân chương Tự do, 1 trong 2 giải thưởng dân sự cao quý nhất ở Mỹ, kèm lời tán dương: "Bà là người tiên phong phá tan ranh giới của chủng tộc và giới tính, và cho lớp trẻ thấy rằng ai cũng có thể có thành tích đỉnh cao trong khoa học tự nhiên và vươn tới các vì sao". NASA quyết định lấy tên bà Katherine Johnson đặt tên cho tòa nhà Điện toán để vinh danh và ghi nhớ những đóng góp lớn lao của bà về du hành vũ trụ ngày 5/5/2016.

Mai Bùi

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: