Ngày 19/6, Công an thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị thông tin báo chí về một số vụ án, vụ việc điển hình trong lĩnh vực kinh tế, môi trường xảy ra trên địa bàn Thành phố.
Tại Hội nghị, Đại tá Chu An Thanh, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an Thành phố đã thông tin về vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hoạt động mua bán, chuyển nhượng “hợp đồng kỳ nghỉ du lịch”, cơ quan điều tra xác định các đối tượng đã thành lập 27 công ty để tổ chức hoạt động lừa đảo có hệ thống.
Bằng thủ đoạn mời chào nhận quà tặng, voucher du lịch miễn phí, cam kết lợi nhuận cao từ việc sở hữu hoặc chuyển nhượng kỳ nghỉ, các đối tượng đã chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn của nhiều người dân trên cả nước. Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 25 vụ án, 201 bị can và đang tiếp tục mở rộng điều tra.
Thông tin thêm về vụ án lừa đảo hợp đồng kỳ nghỉ du lịch, Thượng tá Đỗ Thế Thắng - Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết, đây là vụ án có quy mô đặc biệt lớn, với tổng số 25 vụ án đã được khởi tố, liên quan 201 bị can. Trong số này có 34 bị can giữ vai trò Chủ tịch, Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc các công ty.
Cơ quan điều tra thống kê bước đầu có khoảng 17.000 hợp đồng kỳ nghỉ du lịch liên quan vụ án và đã xác minh được gần 500 bị hại. Đáng chú ý, nhiều bị hại là người cao tuổi. Đối với trường hợp người bị hại đã qua đời, cơ quan điều tra đề nghị người thân hợp pháp liên hệ cơ quan Công an để được hướng dẫn, bảo vệ quyền lợi theo quy định của pháp luật.
Thượng tá Đỗ Thế Thắng cũng cho biết, độ tuổi các đối tượng "sale" phạm tội chủ yếu từ 20 đến 40 tuổi. Nhiều đối tượng có trình độ đại học, thậm chí có giám đốc doanh nghiệp sinh năm 2000.
Tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội cho biết, kết quả điều tra bước đầu xác định các đối tượng đã lợi dụng hình thức ký kết hợp đồng mua bán, môi giới chuyển nhượng sản phẩm để che giấu hành vi gian dối. Thông qua việc quảng bá tiềm lực doanh nghiệp, khả năng sinh lời, tính thanh khoản và cam kết hỗ trợ chuyển nhượng trong thời gian ngắn, các đối tượng tạo lòng tin, khiến khách hàng chuyển tiền hoặc tiếp tục ký hợp đồng, mua thêm sản phẩm, dịch vụ.
Ngay từ thời điểm ký hợp đồng và nhận tiền, các đối tượng đã biết rõ không có đủ điều kiện, khả năng hoặc không có ý định thực hiện những nội dung đã cam kết. Một phần lớn số tiền thu được không được sử dụng đúng mục đích mà dùng để trả hoa hồng, quảng cáo, duy trì bộ máy và phát triển mạng lưới tư vấn nhằm tiếp tục thu hút khách hàng mới.
Ông Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh, căn cứ phân biệt vụ việc với tranh chấp dân sự là hành vi gian dối có chủ đích và mục đích chiếm đoạt được hình thành trước khi nhận tiền. Việc xác định trách nhiệm hình sự phải xem xét toàn diện nội dung tư vấn, khả năng thực tế của doanh nghiệp, mục đích sử dụng tiền, dòng tiền, phương thức trả hoa hồng, vai trò và ý thức chủ quan của từng cá nhân liên quan, không chỉ căn cứ vào hình thức hoặc tên gọi của hợp đồng.
Phát biểu tại hội nghị, Đại tá Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết, đây là nhóm đối tượng hoạt động có tổ chức, lợi dụng việc thành lập các công ty kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, nghỉ dưỡng và cung cấp dịch vụ để thực hiện hành vi phạm tội.
Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng rất tinh vi, chủ yếu núp bóng các hợp đồng dân sự, hợp đồng dịch vụ, hợp đồng môi giới hoặc hợp tác đầu tư để tiếp cận, lôi kéo khách hàng và huy động tiền.
Nhóm khách hàng mà các đối tượng tập trung hướng đến phần lớn là người cao tuổi, người đã nghỉ hưu, có tiền tích lũy nhưng hạn chế về khả năng tiếp cận, kiểm chứng thông tin và kiến thức đầu tư. Lợi dụng đặc điểm tâm lý của nhóm khách hàng này, các đối tượng tổ chức tiếp cận, thăm hỏi, chăm sóc, tạo sự gần gũi và từng bước xây dựng lòng tin.
Nhân viên của các công ty được đào tạo kỹ từ cách lựa chọn khách hàng, tiếp cận, trò chuyện, chăm sóc đến phương thức tư vấn và kêu gọi đầu tư. Khi khách hàng tham gia các gói dịch vụ, các đối tượng đưa ra những thông tin hấp dẫn về lợi nhuận, khả năng sinh lời, quyền lợi nghỉ dưỡng hoặc khả năng chuyển nhượng hợp đồng. Việc vừa tạo lòng tin về tài chính, vừa tạo sự gắn kết về tình cảm khiến nhiều người bị hại tiếp tục giao tiền và khó nhận diện hành vi gian dối ngay từ ban đầu.
Phát biểu bế mạc hội nghị, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội cho biết, đối với vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới hình thức mua bán, chuyển nhượng hợp đồng kỳ nghỉ du lịch, các đối tượng đã thành lập 27 công ty, sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhiều bị hại. Kết quả điều tra ban đầu xác định tổng số tiền các đối tượng chiếm đoạt trên 1.600 tỷ đồng. Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố đã khởi tố 24 vụ án, 194 bị can; đồng thời thu giữ, phong tỏa nhiều đồ vật, tài sản có liên quan.
Giám đốc Công an Thành phố cho biết, số bị hại đã được xác minh, chứng minh trong các vụ án hiện mới chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với thực tế. Vì vậy, thông qua các cơ quan thông tấn, báo chí, Công an Thành phố đề nghị những cá nhân đã tham gia các gói đầu tư, hợp tác hoặc giao dịch với 7 công ty có liên quan trong vụ án, nếu cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, khẩn trương làm đơn trình báo. Người dân có thể nộp đơn tại Công an phường, xã nơi cư trú hoặc gửi trực tiếp đến các đơn vị thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội.
Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng khẳng định, các vụ án trên cho thấy tội phạm kinh tế, buôn lậu, lừa đảo chiếm đoạt tài sản vẫn diễn biến phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Quan điểm của Công an Thành phố là xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, làm một vụ để cảnh tỉnh cả vùng”.
Công an Thành phố sẽ tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời áp dụng các biện pháp cần thiết để thu hồi tài sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng cũng đề nghị người dân nâng cao cảnh giác; lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng; thận trọng trước những lời mời đầu tư, mua bán, chuyển nhượng sản phẩm du lịch, nghỉ dưỡng có cam kết lợi nhuận cao hoặc ưu đãi bất thường; kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật.