Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), lượng dầu Mỹ nhập khẩu từ Venezuela đạt trung bình 637.000 thùng/ngày trong bốn tuần tính đến ngày 21/8 và lên 662.000 thùng/ngày trong tuần gần nhất. Venezuela hiện là một trong những nguồn cung dầu thô lớn nhất cho Mỹ, chỉ sau Canada.
Dầu Venezuela đặc biệt phù hợp với các nhà máy lọc dầu dọc Vùng Vịnh Mỹ, vốn được thiết kế để xử lý dầu thô nặng có hàm lượng lưu huỳnh cao. Trong nhiều thập kỷ, các nhà máy tại đây đã đầu tư vào những hệ thống chế biến phức tạp nhằm chuyển hóa dầu nặng thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm có giá trị cao.
Điều này khiến dầu Venezuela trở thành nguồn nguyên liệu phù hợp với một bộ phận quan trọng trong hệ thống lọc dầu Mỹ, trong bối cảnh sản lượng dầu đá phiến trong nước chủ yếu là dầu thô nhẹ.
Theo Rystad, dầu thô nặng, dầu siêu nặng và bitum sẽ chiếm khoảng 3/4 sản lượng dầu của Venezuela từ nay đến năm 2028. Trong đó, Vành đai Orinoco dự kiến đóng góp khoảng 60% tổng sản lượng.
Việc tăng nguồn cung từ Venezuela vì thế có thể giúp các nhà máy lọc dầu Mỹ tiếp cận nguyên liệu phù hợp hơn và giảm chi phí đầu vào. Tuy nhiên, điều đó chưa đồng nghĩa giá xăng sẽ nhanh chóng giảm.
Nguồn dầu lớn nhưng khó tăng sản lượng nhanh
Tuần trước, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã giành được quyền kiểm soát đa số đối với các mỏ dầu của Venezuela, nơi chứa hơn 65 tỷ thùng dầu. Theo ông, thỏa thuận có thể giúp tăng nguồn cung năng lượng và kéo giảm giá xăng dầu trong dài hạn.
Washington cũng dự kiến sử dụng một phần dầu thô Venezuela để bổ sung cho Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược.
Tuy nhiên, quy mô trữ lượng lớn không đồng nghĩa sản lượng có thể tăng nhanh. Hiện Venezuela khai thác khoảng 1,25 triệu thùng dầu mỗi ngày, trong khi các dự án mới đặt mục tiêu đưa sản lượng vượt 1,5 triệu thùng/ngày.
Theo Rystad, để tăng sản lượng vượt xa mức này, Venezuela cần đầu tư vào các giếng dầu mới, đại tu cơ sở hạ tầng, đảm bảo nguồn cung chất pha loãng và huy động thêm nhiều giàn khoan.
Nói cách khác, việc đưa thêm một lượng lớn dầu Venezuela ra thị trường sẽ cần nhiều thời gian và nguồn vốn đáng kể. Về dài hạn, sản lượng tăng có thể tạo áp lực giảm giá dầu thô toàn cầu, nhưng khó trở thành giải pháp tức thời đối với giá xăng tại Mỹ.
Nút thắt nằm ở công suất lọc dầu
Trong khi nguồn cung dầu thô có thể được bổ sung dần, hạn chế lớn hơn đối với khả năng hạ giá xăng của Mỹ hiện nằm ở công suất lọc dầu.
Trong tuần kết thúc ngày 21/8, các nhà máy lọc dầu Mỹ hoạt động với công suất trung bình 97,4% – mức cao nhất trong gần tám năm – và xử lý khoảng 17,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày.
Điều này cho thấy năng lực lọc dầu đang được khai thác gần như tối đa. Dầu Venezuela có thể thay thế các nguồn dầu thô nặng đắt đỏ hoặc khan hiếm hơn, đồng thời giúp cải thiện hiệu quả kinh tế của các nhà máy, nhưng không đồng nghĩa công suất chế biến sẽ tăng lên.
Thị trường toàn cầu vẫn thiếu nhiên liệu thành phẩm
Vấn đề thiếu hụt năng lực lọc dầu cũng không chỉ diễn ra tại Mỹ.
Theo dữ liệu của Kpler, công suất lọc dầu đang vận hành tại Trung Đông hiện chỉ đạt khoảng 7,3 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 9,9 triệu thùng/ngày trước khi xung đột bùng nổ.
Từ tháng 3 đến tháng 8, khu vực này đã mất khoảng 4 triệu thùng/ngày nguồn cung sản phẩm lọc dầu so với thời điểm trước xung đột. Kpler dự báo công suất lọc dầu tại Trung Đông có thể chưa phục hồi hoàn toàn về mức trước chiến tranh cho đến quý II/2027.
Tình trạng khan hiếm nhiên liệu thành phẩm đang phản ánh rõ vào giá thị trường. Theo S&P Global, chênh lệch giá giữa dầu diesel và dầu thô WTI tại khu vực Bờ Vịnh Mỹ đã tăng lên 91,06 USD/thùng vào ngày 25/8, so với khoảng 30 USD một năm trước đó.
Chênh lệch giá đối với xăng cũng tăng lên 40,43 USD/thùng, từ mức 16,40 USD cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, giá xăng loại thông thường tại Mỹ hiện đã vượt 4 USD/gallon, cao hơn khoảng 1 USD so với một năm trước, buộc Nhà Trắng phải tìm kiếm những giải pháp nhanh hơn.
Về dài hạn, việc tăng sản lượng tại Venezuela có thể giúp gia tăng nguồn cung dầu thô toàn cầu, tạo áp lực giảm giá dầu và giảm chi phí nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy lọc dầu Mỹ. Tuy nhiên, quá trình này sẽ cần nhiều năm và hàng tỷ USD đầu tư vào khai thác, cơ sở hạ tầng và thiết bị.
Dầu Venezuela vì thế có thể trở thành một phần trong lời giải cho bài toán nhiên liệu của Mỹ, nhưng khó có thể là giải pháp tức thời. Thỏa thuận mới có thể giúp Washington tiếp cận nguồn dầu phù hợp với hệ thống lọc dầu trong nước, song nút thắt trước mắt vẫn nằm ở năng lực sản xuất nhiên liệu thành phẩm.
