Đền Ông Hoàng Mười thuộc địa phận làng Xuân Am, xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 7km. Đây được xem là điểm đến văn hóa tín ngưỡng, tâm linh nổi tiếng xứ Nghệ. Ngôi đền hơn 400 năm tuổi thờ chính là ông Hoàng Mười, ngoài ra còn thờ các vị Phúc Thần như: Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Tứ phủ, Song Đồng Ngọc Nữ, Lê Khôi, Quận công Trịnh Trung,...
Đền Ông Hoàng Mười Nghệ An là một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của dải đất miền Trung. Sự linh thiêng của ngôi đền chính là điểm hút du khách thập phương đến tham quan, dâng hương và thành tâm cầu nguyện.
Theo ghi nhận của phóng viên, vào chiều 18/2, có khá đông người dân và du khách tới Đền Ông Hoàng Mười tại Nghệ An để tham quan, chiêm bái trong dịp đầu năm mới 2023.
Theo quan sát, người dân khi đến Đền Ông Hoàng Mười để tham quan, chiêm bái đều chuẩn bị đầy đủ những mâm lễ cúng, cùng sự thành tâm cầu cho người thân, gia đình trong năm mới 2023 bình an, khỏe mạnh và sự nghiệp hanh thông.
Các mâm lễ đều được du khách chuẩn bị rất chu đáo, kỹ lưỡng trước khi vào dâng hương Đền Ông Hoàng Mười.
Theo ban quản lý Đền cho biết, dù chưa đến lễ hội chính thức nhưng những ngày đầu năm mới Qúy Mão 2023 đã có hàng ngàn du khách thập phương tới tham quan, chiêm bái cầu tài lộc, may mắn trong sự nghiệp.
Đồ lễ dâng lên Ông Hoàng Mười của du khách.
Theo lịch hàng năm, lễ hội Đền Ông Hoàng Mười khai điểm vào ngày Rằm tháng 3 âm lịch và lễ hội giỗ Ông Hoàng Mười vào 10/10 âm lịch. Nhiều người truyền tai nhau rằng ông Hoàng Mười là quan lớn chốn Thiên Đình, thần tiên chốn Đào Nguyên. Nhận thấy chốn nhân gian còn nhiều cơ cực, ông giáng trần để giúp dân, giúp đời. Theo các nhà nghiên cứu văn hoá dân gian Việt, ông Hoàng Mười chính là sự “thần thánh hóa” một nhân vật có thực trong đời sống cộng đồng ngày xa xưa, một người anh hùng có công với nhân dân. Về nhận định này, có khá nhiều dị bản khác nhau về cuộc đời của Ngài.
Sử sách vùng Nghệ Tĩnh cho rằng ông là Lê Khôi - vị tướng tài theo Lê Lợi chinh chiến chống quân Minh, sau làm quan lớn dưới triều Lê gia. Tuy nhiên, có một số dị bản được lưu truyền khác, ông Hoàng Mười chính là một vị tướng giỏi thời vua Lê Thái Tổ. Đó là Nguyễn Xí - vị tướng có công lớn dẹp giặc Minh, được giao trấn giữ vùng Nghệ Tĩnh và chăm lo đời sống người dân nơi đây. Bởi vậy, Đền Ông Hoàng Mười hiện là ngôi đền linh thiêng nhất tại xứ Nghệ, thu hút số đông người dân tới hành hương vào những ngày Rằm, mùng 1 và ngày hội chính.
Theo sử sách ghi lại, đền được xây dựng từ thời Hậu Lê. Trải qua thăng trầm lịch sử, đền bị phá huỷ. Năm 1995, đền được chính quyền tỉnh Nghệ An phục dựng lại và trở thành điểm đến văn hóa tín ngưỡng nổi tiếng. Đây cũng là địa điểm du lịch Nghệ An Hà Tĩnh nổi tiếng, thu hút nhiều du khách ghé thăm. Quan sát từ bên ngoài, đền thờ Ông Hoàng Mười nổi bật với hình ảnh mái ngói được chạm trổ hình rồng. Tam quan nằm liên tiếp nhau, du khách có thể khám phá bằng cách đi sâu vào bên trong.
Đền Ông Hoàng Mười Nghệ An kết cấu bao gồm: tam quan, đài trung thiên, tắc môn, lầu cậu, lầu cô. Bên trong vẫn giữ được hệ thống tượng pháp, 21 đạo sắc phong và các bản thần tích chữ Hán có giá trị nghệ thuật - lịch sử cao.
Khu đền Quan Hoàng Mười có gồm ba tòa điện: Thượng điện, Trung điện và Hạ điện. Công trình sau phục dựng mang nét kiến trúc các công trình tâm linh thời nhà Nguyễn. Vật liệu dựng đền đều làm bằng gỗ, sơn son và chạm trổ các hoạ tiết long, lân, quy, phụng rất công phu.
Không gian lễ bái tại Đền Ông Hoàng Mười.
