Cuối tháng 10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 2326 phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tại Quyết định này, Chính phủ đặt mục tiêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng bình quân 11 đến 11,5%/năm, đây được xem là chiến lược “xương sống” định hình tương lai ngành bán lẻ, lĩnh vực được coi là một trong những động lực tăng trưởng chủ lực của nền kinh tế.
Kỳ vọng đặt ra là khi Chiến lược được triển khai đồng bộ, thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ bứt phá mạnh mẽ, trở thành đầu tàu kích thích tiêu dùng nội địa, qua đó tạo lực kéo quan trọng giúp nền kinh tế Việt Nam có thể hướng tới mức tăng trưởng hai con số từ năm 2026.
Liên quan tới vấn đề này, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương khẳng định: Về phía Cục và Bộ Công Thương đã có những giải pháp để đưa mục tiêu này về đích.
Cần xác định thương mại điện tử là một kênh phân phối đặc biệt hiệu quả cho mọi nhóm hàng, từ sản phẩm tiêu dùng đến nông sản, thông qua các website và sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội, cũng như các hình thức mua sắm mới như livestream bán hàng.
+ Thưa ông, để thực hiện được mục tiêu đặt ra tại Quyết định 2326, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước xác định những trụ cột nào để thúc đẩy phát triển thị trường bán lẻ hiện đại trong giai đoạn tới?
- Chính phủ gần đây ban hành nhiều cơ chế, chính sách, kế hoạch, chỉ thị để thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, đặc biệt là thị trường bán lẻ hàng hóa. Điều này cho thấy là sự quan tâm của Chính phủ đối với thị trường bán lẻ trong nước.
Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng của thị trường bán lẻ rất sôi động. Năm 2024, thị trường bán lẻ nội địa của Việt Nam đã tăng trưởng khoảng 9 - 9,5%.
Trong 9 tháng năm 2025, tốc độ tăng trưởng của thị trường bán lẻ đã đạt gần 11%, qua đó khẳng định vai trò ngày càng lớn của lĩnh vực này trong bức tranh phát triển chung của nền kinh tế. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 11% đến năm 2030, từ góc độ Bộ Công Thương đã xác định các trụ cột chính.
Thứ nhất, về mặt cơ chế chính sách, Chính phủ cũng đã ban hành rất nhiều các chủ trương, chính sách để phát triển hạ tầng bán lẻ. Ví dụ như quy hoạch và phát triển các hệ thống logistics, các vùng logistics chẳng hạn.
Thứ hai, về hạ tầng bán lẻ, chúng tôi xác định phải tiếp tục phát triển và hiện đại hạ tầng bán lẻ từ chợ truyền thống, cửa hàng tiện lợi… đến siêu thị, trung tâm thương mại. Chú trọng tăng số lượng, tiếp cận thị trường theo hướng hiện đại, bởi hiện nay tốc độ phát triển thương mại điện tử vô cùng lớn.
Thứ ba, đảm bảo nâng cao chất lượng của hàng hóa ở trong thị trường nội địa. Đây là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng. Bộ Công Thương rất quan tâm, chú trọng; liên tục có những chương trình khuyến nghị nhà sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm. Không chỉ vậy, việc đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo chống gian lận thương mại để cho tạo lòng tin cho người tiêu dùng cũng được Bộ Công Thương chú trọng.
+ Thưa ông, theo Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ đến năm 2030, thương mại điện tử được kỳ vọng chiếm 15–20% tổng mức bán lẻ. Ông đánh giá ra sao về hiện trạng thương mại điện tử của Việt Nam hiện nay và đâu là những giải pháp then chốt để đạt được mục tiêu này?
- Có thể nói thương mại điện tử ngày càng có vai trò quan trọng rất đặc biệt đối với thị trường bán lẻ và mức tăng trưởng của thương mại điện tử ở Việt Nam trong khoảng 3 năm trở lại đây đều đứng top đầu ở khu vực, từ 20 - 23%. Kết quả này cho thấy tiềm năng rất là lớn của thương mại điện tử.
Với sản phẩm nông sản, trước đây chúng ta vẫn nghĩ rằng nó không phù hợp với việc bán trên mạng, chỉ phù hợp với kinh doanh ở các kênh truyền thống ở ngoài chợ hay siêu thị, trong trung tâm thương mại. Nhưng giờ đây, với thương mại điện tử, sản phẩm nông sản từ hoa quả, rau đến nông sản chế biến đều được rao bán trên mạng rất là hiệu quả.
Như vậy, hiện nay tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng quy mô bán lẻ của cả thị trường chiếm khoảng 10% và năm 2025 sẽ có sự tăng trưởng đột biến. Dự kiến, cả năm 2025, doanh thu bán lẻ trên thương mại điện tử ở Việt Nam có khoảng 32 - 35 tỷ USD, chiếm khoảng gần 11% tổng mức bán lẻ.
Tuy nhiên, con số này vẫn chưa phản ánh hết tiềm năng của thị trường bán lẻ Việt Nam. Theo tôi, cần xác định thương mại điện tử là một kênh phân phối đặc biệt hiệu quả cho mọi nhóm hàng, từ sản phẩm tiêu dùng đến nông sản, thông qua các website và sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội, cũng như các hình thức mua sắm mới như livestream bán hàng.
Nếu chúng ta có những định hướng về mặt chính sách tốt thị trường bán lẻ, thương mại điện tử sẽ còn phát triển hơn nữa.
Ngoài ra, các sàn giao dịch thương mại điện tử, đến các hình thức bán hàng như livestream càng ngày càng giúp cho các sản phẩm của Việt Nam đến với người tiêu dùng trên cả nước, xa hơn vươn ra quốc tế. Chúng tôi nghĩ rằng là thương mại điện tử chắc chắn sẽ đóng một vai trò rất quan trọng trong khoảng 2 - 3 năm tới.
Giá cả nhiều mặt hàng còn cao
+ Theo ông, thị trường bán lẻ đang đối mặt với những thách thức gì?
- Một trong những vấn đề của bán lẻ hiện nay là giá cả hàng hóa, đôi lúc đôi chỗ còn chưa phù hợp với túi tiền của tất cả mọi người dân trong 100 triệu dân của chúng ta. Vì vậy, để thúc đẩy thị trường bán lẻ phát triển, nhiệm vụ quan trọng là phải giảm chi phí. Trong cấu phần chi phí ấy, hạ tầng logistics đóng vai trò then chốt.
Chúng ta cần tạo ra sự liên kết chặt chẽ, xuyên suốt từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng thông qua các hệ thống phân phối. Khi chuỗi kết nối từ sản xuất đến tiêu dùng vận hành trơn tru, hiệu quả và với chi phí thấp nhất, giá hàng hóa sẽ giảm, từ đó mang lại lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng.
Để làm việc này, Bộ Công Thương, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang triển khai rất nhiều biện pháp, từ cơ chế chính sách cho đến phối hợp cùng với địa phương để quy hoạch các trung tâm logistics; các khu, cảng, trạm, kho hàng, bến bãi…; chuyển đổi chợ truyền thống thành các cửa hàng mua sắm hiện đại, nâng cấp thành trung tâm mua sắm mới hiện đại.
Không dừng lại ở đó, chúng ta cũng có thể phát triển được những hạ tầng, những kênh mua sắm mới, như là thông qua outlet, hình thức rất phổ biến ở nước ngoài giúp đưa hàng hóa trực tiếp từ nhà máy, từ người sản xuất đến tận cửa hàng. Hình thức này sẽ giảm đi chi phí vận chuyển rất nhiều.
Hiện nay, chúng tôi đang phối hợp với các địa phương quy hoạch lại các kho hàng, bến bãi, các trung tâm logistics để qua đó có thể cải thiện được kênh phân phối, rút ngắn thời gian, khoảng cách và chi phí giữa nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng.
+ Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và các cam kết quốc tế ngày càng cao, phát triển thị trường bán lẻ không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu và chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Cục có định hướng gì để thị trường bán lẻ Việt Nam trở thành cầu nối hiệu quả đưa hàng Việt ra thị trường quốc tế?
- Chúng tôi vẫn luôn cho rằng là muốn xuất khẩu một cách bền vững, các doanh nghiệp, các nhà sản xuất của chúng ta phải có một nền tảng năng lực sản xuất tiêu thụ ở nội địa phải vững vàng chúng ta mới xuất khẩu một cách bền vững được. Bởi, nếu không có một nền tảng vững vàng, khi thị trường thế giới có thay đổi, biến động sẽ ảnh hưởng đến năng lực xuất khẩu.
Chính vì vậy, để giúp doanh nghiệp nâng cao nội lực, thời gian qua, Bộ Công Thương cũng như Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã triển khai rất là nhiều các hoạt động đặc biệt, trong đó thông qua các hệ thống phân phối hiện đại để đưa hàng Việt lên kệ, từ đó, sẽ lựa chọn được những sản phẩm hàng Việt có đủ tiêu chuẩn quốc tế để hướng đến xuất khẩu.
Cùng với đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng xây dựng chương trình Gold Global để để nâng cao chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp.
Đặc biệt là các mặt hàng nông sản để có thể hướng dẫn, nâng cao chất lượng hàng hóa cho doanh nghiệp định hướng xuất khẩu. Làm được việc này các hệ thống phân phối và đặc biệt với các tập đoàn bán lẻ của cả Việt Nam và của các doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam là rất quan trọng.
Bởi chính họ là những người thiết lập ra các tiêu chuẩn cho người tiêu dùng, định hướng dẫn dắt người tiêu dùng và cũng là những nhân tố có kinh nghiệm quốc tế qua đó có thể tư vấn giúp cho doanh nghiệp để đưa sản phẩm ra được nước ngoài.
+ Xin cảm ơn ông!
