Ngày 17/6, tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV đã thảo luận về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước) với sự tham gia giải trình, làm rõ một số vấn đề của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng.
Theo đó, Dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành có chiều dài 128,8 km, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 25.540 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành vào năm 2026. Dự án được kiến nghị đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Xét về tính khả thi trong đầu tư dự án theo phương thức PPP thì đây là dự án tương đối hoàn chỉnh, được quy hoạch 6 làn xe, sẽ thi công xây dựng 4 làn xe hoàn chỉnh. Phần vốn nhà nước hỗ trợ tham gia là 50%, sau khi mãn tải sẽ tiếp tục mở rộng thêm 2 làn xe trên đoạn tuyến này.
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng giải trình, làm rõ một số vấn đề Đại biểu Quốc hội nêu.
Đây sẽ là dự án có thời gian hoàn vốn tương đối tốt so với những dự án trước đây, phù hợp với nhà đầu tư và cũng được ngân hàng đánh giá cao. Thường các dự án dễ gặp khó khăn khi nguồn vốn huy động từ ngân hàng để đầu tư cho dự án BOT bởi chủ yếu là huy động ngắn hạn, trung và dài hạn thì tối đa là 5 năm.
Nhưng với dự án này, thời gian hoàn vốn khoảng 18 - 20 năm nên nhà đầu tư sẽ ưu tiên doanh thu để trả nợ ngân hàng, do đó sẽ rất phù hợp và khả thi trong thu hút nhà đầu tư.
Về tác động của dự án cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành đến các dự án BOT song hành trên Quốc lộ 14, khi hoàn thành toàn tuyến đường cao tốc Bắc- Nam phía Đông và một số tuyến ngang thì dự kiến không chỉ có 2 dự án BOT bị ảnh hưởng, mà còn cả một số dự án khác nữa.
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, những tác động này đã được Chính phủ lường trước và chỉ đạo Bộ Giao thông Vận tải trình phương án tháo gỡ, xử lý cho các dự án BOT bị ảnh hưởng, đặc biệt là do quá trình Nhà nước đầu tư các dự án BOT đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông và các trục ngang. Trong số đó, có Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước).
Các đại biểu tại phiên họp.
Nhiều đại biểu còn băn khoăn về tính khả thi khi hoàn thành dự án vào 2026. Nhưng trên thực tế, dự án này được thực hiện vào thời điểm thuận lợi khi chúng ta đã có kinh nghiệm làm nhiều tuyến cao tốc. Thời gian thực hiện dự án này được tính toán dựa trên kinh nghiệm thực hiện cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2, thông thường chỉ khoảng 1,5 năm, còn 2 năm là quá dài.
Chẳng hạn, đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2 khởi công ngày 1/1/2023. Các dự án này gặp rất nhiều khó khăn về nguyên vật liệu và giải phóng mặt bằng nhưng giải quyết được nút thắt, thời gian thực hiện rất nhanh, tối đa không quá 24 tháng; nhiều dự án rút ngắn thời gian khoảng 8 tháng.
Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng, với dự án cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước), không phải đấu thầu tìm đơn vị xây lắp nên rất thuận lợi. Ngoài ra, về giải phóng mặt bằng, các địa phương rất quyết tâm. Sau khi Quốc hội phê duyệt, Chính phủ sẽ chỉ đạo và hai địa phương tích cực giải phóng mặt bằng, dự kiến khởi công ngay trong năm 2024.
Phiên họp Quốc hội ngày 17/6.
Một thuận lợi khác của dự án này là về nguyên vật liệu. Theo đánh giá hiện nay 2 địa phương đã bố trí đầy đủ các vị trí mỏ và trữ lượng. Bên cạnh đó, các cơ chế đặc thù về giải phóng mặt bằng, chỉ định thầu để xây dựng khu tái định cư hay bố trí mỏ nguyên vật liệu vốn… đều rất thuận lợi.
Trường hợp các hộ dân bị ảnh hưởng, Chính phủ sẽ chỉ đạo 2 địa phương giải quyết tốt nhất chế độ để khi chuyển về nơi mới người dân phải có điều kiện tốt hơn hoặc chí ít cũng phải bằng nơi cũ. Các địa phương cũng rất quyết tâm và cho biết có thể bố trí nguồn vốn tham gia dự án.
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, sau khi dự án đường cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành đi vào hoạt động sẽ có thể tính toán được mức độ ảnh hưởng tới các dự án khác để có đề xuất cụ thể.
