Trong nỗ lực tháo gỡ những rào cản hành chính và khơi thông nguồn lực sáng tạo, Bộ Nội vụ vừa đề xuất bổ sung các quy định mới vào dự thảo Luật Thi đua, khen thưởng. Trọng tâm của sửa đổi lần này hướng tới việc bảo vệ và tôn vinh những cá nhân, tập thể dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung.
Từ bỏ tư duy "tích lũy tuần tự"
Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt trong dự thảo lần này là việc làm rõ nguyên tắc: Thành tích đến đâu, khen thưởng đến đó. Theo quy định hiện hành, việc xét tặng các danh hiệu cao quý thường đòi hỏi một quá trình tích lũy danh hiệu từ thấp lên cao theo kiểu "bậc thang". Điều này vô hình trung tạo ra độ trễ lớn, khiến nhiều cá nhân có thành tích xuất sắc đột xuất phải chờ đợi nhiều năm mới được ghi nhận ở mức xứng đáng.
Bộ Nội vụ cho biết, việc gỡ bỏ rào cản này nhằm mục tiêu khen thưởng kịp thời, đặc biệt là đối với các thành tích mang tính thời điểm hoặc đột phá mạnh mẽ. Quy định mới cho phép một cá nhân có đóng góp đặc biệt lớn có thể được xét khen thưởng mức cao ngay lập tức mà không nhất thiết phải sở hữu các hình thức khen thưởng mức thấp trước đó. Đây được coi là lời giải cho bài toán "chậm trễ" vốn tồn tại bấy lâu trong công tác thi đua, khen thưởng.
Động lực "vàng" cho những tư duy dám đột phá
Thực tế hiện nay, không ít cán bộ, công chức vẫn còn tâm lý e ngại, sợ sai khi triển khai những mô hình mới do lo sợ rủi ro pháp lý hoặc thiếu cơ chế bảo vệ. Để thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết 57-NQ/TW, dự thảo luật đã bổ sung nguyên tắc ưu tiên khen thưởng cho những người dám bước ra khỏi "vùng an toàn".
Cụ thể, các tập thể và cá nhân có tư duy đổi mới sáng tạo, đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số, hoặc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ mang lại hiệu quả thiết thực cho xã hội sẽ là đối tượng trọng tâm được chú trọng. Việc đưa tinh thần "dám làm, dám chịu trách nhiệm" vào luật không chỉ đơn thuần là sự ghi nhận mà còn biến Luật Thi đua, khen thưởng thành một công cụ khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, đổi mới trong chính hệ thống công quyền.
Khơi thông "điểm nghẽn" tiêu chuẩn chính trị
Để đảm bảo tính khả thi, dự thảo luật cũng tiến hành định lượng hóa các tiêu chuẩn chính trị nội bộ vốn được coi là "điểm nghẽn" trong việc xét thưởng lâu nay.
Đáng chú ý nhất là việc sửa đổi tiêu chuẩn đối với tập thể. Thay vì yêu cầu cứng nhắc "tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh" – một danh hiệu có tiêu chí xét duyệt rất khắt khe và đôi khi không đồng bộ với kết quả chuyên môn – dự thảo đã điều chỉnh thành "hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên". Sự thay đổi này giúp các đơn vị có hiệu suất làm việc cao, đóng góp lớn cho kinh tế - xã hội dễ dàng tiếp cận với các danh hiệu cao quý như Huân chương Sao vàng hay Cờ thi đua của Chính phủ.
Đồng bộ hóa hệ thống khen thưởng Đảng và Nhà nước
Một điểm mới mang tính thực tiễn cao khác là việc thiết lập sự tương đương giữa các hình thức khen thưởng của Đảng và Nhà nước.
Đối với tập thể: Nếu tổ chức Đảng đạt Cờ thi đua hoặc Bằng khen của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy sẽ được tính tương đương với Cờ thi đua, Bằng khen của Bộ, ngành, tỉnh.
Đối với cá nhân: Đảng viên nhận Bằng khen của cấp ủy cấp tỉnh cũng được tính tương đương Bằng khen cấp Bộ để làm căn cứ xét tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Việc thiết lập "trục thông mạch" này giúp loại bỏ sự chồng chéo, đảm bảo tính công bằng và liên thông. Nó khẳng định rằng mọi cống hiến, dù được ghi nhận qua hệ thống Đảng hay hệ thống chính quyền, đều có giá trị pháp lý tương hỗ trong việc xây dựng hồ sơ thi đua.
Việc sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng lần này không chỉ là một thủ tục hành chính thuần túy mà còn là thông điệp mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng một đội ngũ cán bộ năng động, sáng tạo. Bằng cách ưu tiên những người dám đột phá và cắt bỏ những rườm rà không cần thiết, luật mới kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới, nơi sự sáng tạo được bảo vệ và những đóng góp vì lợi ích chung luôn được tôn vinh kịp thời.
