Gian nan hành trình “giữ” chữ vùng biên giới
Nhiều năm qua, hàng trăm học sinh vùng biên giới Gia Lai phải học tập trong điều kiện cơ sở vật chất trường lớp xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt vào mùa mưa bão. Thiếu phòng học, lớp học ghép chật chội, cơ sở vật chất xuống cấp đó là những gì mà thầy trò vùng biên giới Gia Lai đang phải gánh chịu.
Mặc dù vậy, song nhiều năm qua các giáo viên Trường tiểu học Cù Chính Lan, xã Ia Chía (tỉnh Gia Lai) vẫn kiên trì bám lớp, duy trì việc dạy học giữa bao khó khăn ở miền biên viễn.
Theo đó, Trường Tiểu học Cù Chính Lan hiện có 1 điểm trường chính và 6 điểm trường lẻ. Thế nhưng, dù ở điểm chính hay điểm lẻ, thầy và trò vẫn phải chật vật giữa muôn vàn thiếu thốn về cơ sở vật chất. Lớp học xuống cấp, bàn ghế hư hỏng, sân trường lầy lội mỗi mùa mưa bão…
Tuy nhiên, trong số những phòng học trên có 2 phòng được xây dựng từ trước năm 2000 đã xuống cấp nghiêm trọng, tường nứt, mái dột mỗi khi mưa lớn. Việc dạy và học vì thế cũng gặp nhiều khó khăn, nhất là vào mùa mưa bão. Nhiều hôm mưa to, gió lớn buộc thầy và trò phải ngưng việc dạy học để di chuyển đến nơi an toàn.
Theo cô Lê Hữu Quỳnh Trâm - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cù Chính Lan, trường có 14 lớp nhưng chỉ 12 phòng học. Phòng không đủ nên mỗi năm học, nhà trường phải bố trí 7 lớp học buổi sáng và 7 lớp học buổi chiều. Trong số đó, 2 phòng học được xây từ trước năm 2000 đã xuống cấp nghiêm trọng, tường ẩm mốc, mùa mưa thì dột, mùa nắng lại oi bức.
Không chỉ thiếu phòng học, nhà vệ sinh dùng chung cho gần 400 học sinh đã quá tải, thường xuyên tắc, bốc mùi. Cơ sở vật chất xuống cấp khiến không ít học sinh ngại đến trường, tuy nhiên điều khiến giáo viên lo nhất không chỉ là việc học bị gián đoạn, mà là nỗi bất an khi mưa lớn kéo về rất nguy hiểm.
Tương tự cấp tiểu học, Trường THCS Lê Hồng Phong (xã Ia Chia) cũng trong tình trạng xuống cấp, thiếu thốn suốt nhiều năm qua. Tại khu làm việc của ban giám hiệu được cải tạo từ nhà bán trú cũ, không đủ chỗ kê hồ sơ và không có phòng họp. Trước đó nhà công vụ của trường bị tốc mái, sập nứt tường… tuy nhiên vẫn chưa được sửa chữa do chưa có kinh phí.
Hay tại xã Ia Nan (tỉnh Gia Lai), do ảnh hưởng của thiên tai nhiều năm qua tình trạng sạt lở bờ suối liên tục ăn sâu vào khu vực tường bao xung quanh Trường Tiểu học Cù Chính Lan gây mất an toàn cho các em học sinh và thầy cô giáo mỗi khi mùa mưa lũ đến. Bên cạnh đó, các phòng học cũng trong tình trạng xuống cấp khiến quá trình công tác dạy, học gặp nhiều khó khăn.
Theo thống kê, hiện khu vực biên giới phía Tây Gia Lai có 7 xã với 21 trường Tiểu học và THCS. Tuy nhiên, phần lớn các trường chưa có điều kiện nội trú, bán trú; cơ sở vật chất thiếu thốn, phòng ở giáo viên xuống cấp. Trong 9.482 học sinh ở các xã biên giới, có tới 54,65% là con em đồng bào dân tộc thiểu số.
Đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng cho học sinh vùng biên giới Gia Lai
Theo chủ trương của Bộ Chính trị và Chính phủ về phát triển giáo dục vùng khó khăn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai Đề án thí điểm xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp, tại 100 xã biên giới trên cả nước. Trong đó, Gia Lai là một trong những địa phương được đầu tư sớm, với 7 trường đặt tại 7 xã biên giới.
Chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới mang đến niềm vui, thắp lên niềm hi vọng về một mái trường khang trang cho giáo viên và học sinh vùng khó. Việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền không chỉ giải quyết nhu cầu cấp thiết về nơi học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng khó mà còn nâng cao dân trí và chất lượng giáo dục. Qua đó, góp phần ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh biên giới.
Theo đó, dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS tại 7 xã biên giới tỉnh Gia Lai được giao cho Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư với tổng số vốn hơn 1.500 tỷ đồng, trên diện tích hơn 52 ha. Cụ thể 7 trường sẽ được xây dựng tại các địa điểm: làng Klăh (xã Ia Mơ), làng Goòng (xã Ia Púch), làng Chan (xã Ia Pnôn), thôn Mook Trang (xã Ia Dom), làng Lang (xã Ia Chía) và làng Dăng (xã Ia O). Mỗi trường sẽ được đầu tư đồng bộ hạ tầng và trang thiết bị, bao gồm khối phòng học, thư viện, nhà đa năng, khu nội trú học sinh, nhà công vụ giáo viên, khu thể thao, sân chơi, đường nội bộ và các công trình phụ trợ.
Trao đổi với PV, ông Đỗ Minh Thành – Trưởng phòng Quản lý dự án 3 (Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai) cho biết: “Nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng trường nội trú liên cấp ở 7 xã biên giới, chúng tôi đang phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư, bảo đảm khởi công trong năm 2025 và hoàn thành nghiệm thu đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027. Hiện đơn vị đang hoàn tất các thủ tục chuẩn bị cho lễ khởi công điểm trường đầu tiên vào ngày 9/11 tới tại xã Ia Nan. Ngoài công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, hiện khó khăn lớn nhất là nguồn đất đắp cho công trình. Ban đang khảo sát một số vị trí đất của các hộ dân, sớm hoàn thiện hồ sơ thủ tục xin cải tạo phục vụ cho dự án trên”.
Việc xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại 7 xã biên giới Gia Lai không chỉ là dự án giáo dục, mà còn là “đầu tư cho tương lai”, góp phần củng cố an sinh, phát triển kinh tế – xã hội và giữ vững quốc phòng an ninh khu vực biên giới.
