Động cơ không trục cam vận hành mà không cần trục cam truyền thống, thay vào đó dùng các bộ truyền động được điều khiển bởi khí nén và AI để kiểm soát van độc lập, nâng cao hiệu suất và sức mạnh. Công nghệ này đã được ứng dụng trên một số mẫu xe như Koenigsegg Gemera và Qoros 3, mở ra hướng phát triển mới cho động cơ đốt trong.
Động cơ không trục cam loại bỏ trục cam truyền thống, thay bằng các bộ truyền động được điều khiển bởi khí nén và trí tuệ nhân tạo để vận hành van nạp và xả một cách độc lập. Điều này cho phép kiểm soát chính xác thời điểm và độ mở van, giúp cải thiện hiệu suất động cơ và giảm tiêu hao nhiên liệu.
Công nghệ Freevalve là ví dụ điển hình với khả năng điều khiển van hoàn toàn biến thiên, giúp tăng công suất và mô-men xoắn lên gần 50% so với động cơ truyền thống, đồng thời giảm kích thước và trọng lượng động cơ đáng kể.
Mẫu xe Koenigsegg Gemera sử dụng động cơ Freevalve không trục cam, sở hữu công suất lớn và khả năng tăng tốc từ 0 đến 96 km/h dưới 2 giây, tốc độ tối đa đạt 248 mph (khoảng 399 km/h). Đây là minh chứng cho tiềm năng vượt trội của công nghệ này trong lĩnh vực ô tô hiệu suất cao.
Qoros 3 là mẫu xe đầu tiên trên thế giới trang bị động cơ Freevalve không trục cam trong sản xuất đại trà từ năm 2016. Mẫu xe này đã chứng minh hiệu quả về giảm khí thải, chi phí, trọng lượng cũng như tăng công suất và mô-men xoắn.
Ngoài Freevalve, các công ty như Camcon Automotive và Lotus Engineering cũng phát triển các hệ thống van không trục cam với những phương pháp tiếp cận khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả và tính linh hoạt của động cơ.
Công nghệ không trục cam không chỉ ứng dụng trong ô tô mà còn được áp dụng trên động cơ hàng hải như Wärtsilä RT-flex96C. Động cơ này sử dụng hệ thống van không trục cam để tăng tính linh hoạt vận hành, giảm phát thải và tiết kiệm nhiên liệu đáng kể.
Tuy mang lại nhiều lợi ích về hiệu suất và khả năng thích ứng, động cơ không trục cam hiện vẫn còn hạn chế về chi phí sản xuất cao và yêu cầu bảo dưỡng phức tạp hơn, đồng thời chưa phổ biến rộng rãi trên thị trường do tính mới và độ phức tạp kỹ thuật.
Những tiến bộ trong công nghệ điều khiển và vật liệu dự kiến sẽ giúp động cơ không trục cam trở nên phổ biến hơn trong tương lai, góp phần nâng cao hiệu quả và thân thiện môi trường cho các động cơ đốt trong.
