UBND TP Hà Nội vừa gửi tờ trình và dự thảo nghị quyết tới HĐND thành phố về quy định vùng phát thải thấp theo Luật Thủ đô 2024. Các khu vực có nguy cơ ô nhiễm, ùn tắc cao sẽ áp dụng lộ trình hạn chế, tiến tới cấm xe máy chạy xăng và ô tô không đạt chuẩn khí thải, đồng thời yêu cầu chuyển đổi phương tiện xanh theo mốc 2026–2035.
UBND TP Hà Nội vừa gửi tờ trình, dự thảo nghị quyết tới HĐND thành phố về quy định vùng phát thải thấp theo Luật Thủ đô 2024. Theo luật, vùng phát thải thấp là khu vực được xác định để hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường.
Thành phố dự kiến xác định vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là các khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông trên các tuyến có mức phục vụ (LOS) từ D đến F; khu vực có chỉ số chất lượng không khí (AQI) trong tối thiểu một năm gần nhất ở dưới mức trung bình (theo số liệu từ các trạm quan trắc chuẩn của Quốc gia và Thành phố).
Tại các vùng phát thải thấp, Hà Nội sẽ cấm xe môtô, xe gắn máy chạy xăng theo khung giờ, thời điểm hoặc phạm vi khu vực; đồng thời cấm xe môtô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải. Thành phố hạn chế, tiến tới cấm ô tô không đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4 lưu thông vào vùng phát thải thấp theo các khung giờ hoặc khu vực cụ thể.
Đối với phương tiện hoạt động kinh doanh vận tải dùng nhiên liệu hóa thạch, Hà Nội đưa ra yêu cầu chuyển đổi xanh: xe máy phải hoàn thành trước năm 2030; taxi 100% phương tiện đầu tư mới, thay thế phải sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh từ ngày 1/7/2026.
Từ ngày 1/1/2035, UBND thành phố sẽ quyết định việc hạn chế lưu thông một số loại phương tiện giao thông đường bộ theo lộ trình, phạm vi và khung giờ phù hợp với điều kiện thực tế. Thành phố cũng sẽ không đầu tư mới và thực hiện đăng ký mới (có kiểm soát) các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch khi thay thế phương tiện cũ hết hạn lưu thông, đặc biệt đối với phương tiện thuộc sở hữu tổ chức.
Chỉ các phương tiện đáp ứng quy chuẩn khí thải mới được phép lưu thông vào vùng phát thải thấp, gồm: ô tô đạt chuẩn khí thải mức 4 trở lên; xe mô tô, xe gắn máy đạt mức 3 trở lên; xe cơ giới thân thiện môi trường, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh; xe ưu tiên và các phương tiện được cấp phép theo quy định. Thành phố cấm lưu thông xe tải có khối lượng toàn bộ theo thiết kế trên 3.500 kg; thu hồi ngay các phương tiện gây ô nhiễm hoặc hết hạn lưu thông.
Hà Nội đồng thời đề xuất chính sách ưu đãi, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong vùng phát thải thấp chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, phương tiện không phát thải.
Lý giải về việc đề xuất cấm xe máy chạy xăng theo khung giờ, thời điểm hoặc từng khu vực thay vì cấm toàn thời gian, UBND thành phố cho biết quá trình lấy ý kiến các sở, ngành, UBND xã, phường và công bố trên Cổng thông tin điện tử Thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường (đơn vị chủ trì soạn thảo) nhận được nhiều đề xuất cần giãn lộ trình thực hiện để phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông, an sinh xã hội và thói quen, hành vi của người dân.
Những góp ý này đến từ Sở Tư pháp, Sở Xây dựng, Sở Tài chính, UBND phường Tây Hồ, Giảng Võ, Viện Kinh tế – Xã hội Hà Nội, Hiệp hội các Nhà sản xuất xe máy Việt Nam, 16 doanh nghiệp trong ngành cung ứng linh kiện – phụ tùng xe máy trên cả nước, Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam và ý kiến phản biện xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố.
