Hệ sinh thái ngân hàng thông minh thời chuyển đổi số có gì đặc biệt?

Tại triển lãm công nghệ trong khuôn khổ sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, các ngân hàng và doanh nghiệp đã giới thiệu nhiều giải pháp hướng tới mô hình ngân hàng dựa trên dữ liệu và AI.

Tổng Giám đốc TPBank Nguyễn Hưng cho biết ngân hàng đang triển khai AI trên nhiều hoạt động vận hành, trong đó đặc biệt chú trọng quản trị rủi ro và cảnh báo sớm. Việc kết hợp AI, Big Data và phân tích thời gian thực cho phép hệ thống liên tục rà soát hành vi, chấm điểm rủi ro và phát hiện các chuỗi thao tác bất thường.

Chẳng hạn, khi một tài khoản đột ngột thay đổi thiết bị đăng nhập rồi lập tức chuyển số tiền lớn tới một tài khoản lạ, hệ thống có thể kích hoạt “điểm dừng thông minh”, yêu cầu đối sánh sinh trắc học, đồng thời tạo thêm khoảng thời gian để khách hàng kiểm tra lại giao dịch.

TPBank cũng liên thông dữ liệu với hệ thống SIMO và danh sách cảnh báo của Cục A05, Bộ Công an. Khi tài khoản nhận có dấu hiệu liên quan lừa đảo, hệ thống tự động đưa ra cảnh báo trực quan cho khách hàng. Đến nay, giải pháp đã phát cảnh báo đối với gần 52.000 giao dịch đáng ngờ, ngăn chặn nguy cơ chiếm đoạt gần 300 tỷ đồng.

Thực tế này cho thấy khi dữ liệu được kết nối và AI được đưa vào đúng bài toán nghiệp vụ, công nghệ không còn chỉ giúp tăng tốc giao dịch mà có thể trở thành một lớp phòng vệ cho hệ thống tài chính.

Cũng tại triển lãm, nhiều doanh nghiệp đã giới thiệu các giải pháp hướng tới mô hình ngân hàng dựa trên dữ liệu và AI.

Đơn cử, Tập đoàn FPT giới thiệu hệ sinh thái Made by FPT, hướng tới chuyển dịch từ Digital Banking sang AI-First Banking. Trong đó, FPT thúc đẩy mô hình cộng tác công nghệ-ngân hàng để phát triển các sáng kiến mới và tự động hóa toàn trình các nghiệp vụ cốt lõi.

Một mô hình thực tế đang được triển khai là Techcombank T-shop, do FPT đồng hành cùng Techcombank phát triển dành cho hộ kinh doanh. Ứng dụng tích hợp quản lý bán hàng, vận hành, thanh toán và tiếp cận các giải pháp tài chính trên cùng một nền tảng, đồng thời tích hợp hóa đơn điện tử FPT.eInvoice và chữ ký số từ xa FPT.eSign.

FPT cũng đề xuất khung năng lực AI-Native 5 cấp độ FPT CASAN cùng hệ sinh thái AI và Data, hướng tới tự động hóa ngân hàng toàn trình trong các nghiệp vụ như vận hành, thẩm định và quản lý khoản vay, tài trợ thương mại, tuyển dụng và xây dựng hạ tầng số chủ quyền.

Giới thiệu về hệ sinh thái tài chính số thông minh, toàn trình và khép kín, bà Nguyễn Thị Ngoan - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA - cho biết: Nền tảng kết nối vay vốn MISA Lending - giải pháp giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp cận nguồn vốn dựa trên dữ liệu tài chính được hình thành trong quá trình vận hành như thông tin kế toán, hóa đơn, doanh thu và dòng tiền.

Thông qua MISA Lending, quy trình vay vốn được rút ngắn với 5 phút hoàn thiện hồ sơ, 1 ngày phê duyệt và không cần tài sản đảm bảo, cùng tỷ lệ vay vốn thành công đạt 36,2%, cao gấp 10 lần so với mô hình truyền thống. Nền tảng góp phần đưa các giải pháp tài chính số đến gần hơn với doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh, đồng thời hỗ trợ ngân hàng có thêm cơ sở dữ liệu thực tế để đánh giá nhu cầu và năng lực tài chính của khách hàng.

Bà Nguyễn Thị Ngoan cho hay MISA Lending hiện đã kết nối thành công với 16 ngân hàng, phục vụ cho cộng đồng khoảng 400.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh sử dụng hệ sinh thái MISA. Tổng hạn mức được cấp đạt lên đến 23.860 tỷ đồng, tổng giải ngân đạt được 40.090 tỷ đồng. Riêng năm 2025, MISA Lending tăng trưởng bứt phá với 10.675 tỷ đồng hạn mức được cấp và 18.725 tỷ đồng được giải ngân.

Dữ liệu tại sự kiện cho thấy NHNN đã triển khai hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng, ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số.

Từ thời điểm triển khai tính đến hết ngày 6/8/2026, dịch vụ truy vấn trạng thái tài khoản thanh toán, ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật trên hệ thống SIMO đã cảnh báo cho hơn 4,9 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5,5 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Để hỗ trợ khách hàng giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch thanh toán, góp phần ngăn chặn nguy cơ lừa đảo gian lận, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức áp dụng thời gian chờ và thời gian chờ cho khách hàng cá nhân chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 1 năm liền kề trước đó...