Tránh dàn trải nguồn lực, siết kỷ luật giải ngân và thị trường bất động sản
Chiều 20/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội tập trung thảo luận về phát triển kinh tế - xã hội.
Đóng góp ý kiến về việc hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) bày tỏ sự đồng tình với quyết tâm của Chính phủ, nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể trong điều hành kinh tế vĩ mô.
Đại biểu đề nghị Chính phủ cần làm rõ thứ tự ưu tiên trong trường hợp có xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng cao với yêu cầu giữ ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và an toàn nợ công. Đặc biệt, cần chỉ rõ nguồn vốn nào có thể huy động ngay trong năm 2026 và nguồn nào còn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ của nền kinh tế.
Đại biểu nhấn mạnh: “Điểm nghẽn không chỉ nằm ở thiếu vốn mà còn nằm ở giải ngân chậm, chuẩn bị đầu tư yếu và thủ tục kéo dài”.
Do đó, theo đại biểu, Chính phủ cần có cơ chế khắc phục tình trạng phân bổ dàn trải để biến nguồn lực thành kết quả thực tế có thể đo đếm được.
Liên quan đến lĩnh vực bất động sản, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn đánh giá cao việc Chính phủ đã nhận diện đúng thực trạng, nhưng yêu cầu cần có giải pháp mạnh tay hơn đối với mặt bằng giá đang leo thang bất hợp lý. Đại biểu đề nghị làm rõ cách thức xử lý hài hòa khi nhiều địa phương vẫn có xu hướng trông chờ vào nguồn thu từ đấu giá đất.
Đối với các dự án vướng mắc, sau thanh tra, kiểm tra hoặc các dự án bỏ hoang nhiều năm, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn kiến nghị cần công khai thông tin và phân loại cụ thể từng dự án. Theo đại biểu, đối với dự án đủ điều kiện thì cho phép tiếp tục triển khai với thời hạn rõ ràng, còn dự án không còn năng lực hoặc cố tình chây ì thì kiên quyết thu hồi để đấu giá, đấu thầu lại hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng.
Không để thiếu điện làm cản trở mục tiêu tăng trưởng
Một nội dung quan trọng khác, được đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đặc biệt nhấn mạnh là an ninh năng lượng. Đại biểu cảnh báo, nếu không đảm bảo đủ điện và hạ tầng truyền tải, toàn bộ mục tiêu phát triển sẽ đối mặt với rủi ro rất lớn.
Nhấn mạnh thêm, đại biểu cho rằng, cần lượng hóa rõ lộ trình tháo gỡ các nút thắt của hạ tầng năng lượng để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cao. “Đây là khâu then chốt, bởi nếu không đảm bảo đủ điện, không đảm bảo hạ tầng truyền tải và không có nguồn điện nền ổn định thì toàn bộ mục tiêu phát triển sẽ đối mặt với rủi ro rất lớn”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn phân tích.
Về đề xuất cụ thể, đại biểu đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn tiến độ và giải pháp tháo gỡ các vướng mắc trong thu hút đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo, các dự án LNG và các dự án điện gió ngoài khơi.
Đối với các dự án LNG, cần làm rõ phương án xử lý các điểm nghẽn về chuỗi hạ tầng nhập khẩu, kho cảng, cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện dài hạn và tiến độ đồng bộ giữa nhà máy điện và lưới truyền tải. Đối với điện gió ngoài khơi, cần làm rõ giải pháp tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến khảo sát biển, chồng lấn quy hoạch không gian biển, yêu cầu về bảo vệ môi trường, cơ chế mua bán điện và cơ chế chia sẻ rủi ro.
“Tôi đề nghị Chính phủ làm rõ hơn tính khả thi và tiến độ thực hiện các giải pháp đã nêu, xác định rõ dự án nào có khả năng bổ sung công suất trong giai đoạn 2026 - 2027, dự án nào vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Đồng thời, cần có đánh giá đầy đủ và có phương án dự phòng cụ thể về nguồn điện nền, về năng lực truyền tải và điều độ hệ thống trong trường hợp các dự án LNG, các dự án điện gió ngoài khơi hoặc năng lượng tái tạo tiếp tục bị chậm tiến độ”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.
Lấy khoa học công nghệ làm động lực, thúc đẩy năng lượng tái tạo
Cũng trong phiên thảo luận chiều nay, đại biểu Quốc hội Nguyễn Đại Thắng (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) nêu ý kiến về việc chuyển dịch mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ làm động lực trung tâm. Đại biểu kiến nghị Chính phủ cần đầu tư cho nghiên cứu và phát triển ít nhất 1,5% GDP. Bên cạnh đó, cần có các chính sách đột phá để thu hút chuyên gia giỏi, cả người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài về làm việc.
Đối với thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI), đại biểu Nguyễn Đại Thắng nhấn mạnh việc phải chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án cam kết chuyển giao công nghệ cho Việt Nam và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là trong ngành công nghiệp ô tô và linh kiện điện tử.
Liên quan đến mục tiêu phát thải ròng bằng không (Net Zero) vào năm 2050, đại biểu Nguyễn Đại Thắng bày tỏ lo ngại khi tỷ trọng năng lượng tái tạo hiện mới đạt khoảng 16%, trong khi tiềm năng điện gió, điện mặt trời ở nước ta là rất lớn. “Để đạt mục tiêu đưa tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 30% trong tổng cung năng lượng vào năm 2030, đề nghị cần có cơ chế rõ ràng, thống nhất về giá mua điện tái tạo, có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào điện gió, điện mặt trời”, đại biểu kiến nghị.
Vị đại biểu Quốc hội đoàn Hưng Yên nêu rõ: “Nếu tháo được nút thắt về cơ chế này, đây sẽ là khu vực thu hút nguồn lực rất lớn từ đầu tư tư nhân, đáp ứng kịp thời nguồn năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số”.
