Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

(NB&CL) Chỉ vài năm trước, nhiều tòa soạn vẫn còn xem TikTok là một “sân chơi phụ” dành cho video giải trí. Podcast bị coi là sản phẩm bên lề. Tin gửi qua email chỉ là công cụ kéo traffic. Nhà báo càng không được khuyến khích xây dựng thương hiệu cá nhân quá mạnh, bởi không ít tòa soạn lo ngại phóng viên sẽ nổi tiếng hơn chính tờ báo mình làm việc.

Nhưng “cơn địa chấn AI” đã khiến mọi thứ thay đổi nhanh hơn dự đoán. Khi AI có thể tự viết bản tin tài chính, tổng hợp diễn biến chiến sự hay tóm tắt họp báo gần như theo thời gian thực, giá trị của những “tin tức đơn thuần” bắt đầu giảm mạnh. Điều mà công chúng tìm kiếm lúc này không còn chỉ là thông tin, mà là cảm giác kết nối, sự tin tưởng và một “giọng nói” mà họ muốn quay lại nghe mỗi ngày.

Đó là lý do ngày càng nhiều tòa soạn lớn trên thế giới đang chuyển mình theo hướng như những “siêu KOL” - các hệ sinh thái nội dung đa nền tảng, nơi nhà báo trở thành người dẫn, người kể chuyện, nhà sáng tạo nội dung và thậm chí là nhân vật trung tâm của cộng đồng độc giả.

Khi tòa soạn không còn chỉ cạnh tranh bằng tin nóng

Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số 2025 của Viện Reuters cho thấy xu hướng tiêu thụ tin tức toàn cầu đang thay đổi với tốc độ chưa từng có. Khảo sát hơn 97.000 người tại 48 quốc gia ghi nhận ngày càng nhiều độc giả trẻ tiếp cận thời sự thông qua TikTok, YouTube, podcast và các nhà sáng tạo nội dung thay vì website báo chí truyền thống.

Tại Mỹ, khoảng 37% người dưới 30 tuổi cho biết họ thường xuyên lấy tin tức từ những người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội hoặc những “nhà sáng tạo nội dung báo chí”. Đây là tỷ lệ đủ lớn để khiến mọi tòa soạn phải nhìn lại cách mình đang tồn tại trên internet.

Điều đáng chú ý là phần lớn những nhà sáng tạo nội dung này không sở hữu tòa soạn khổng lồ, cũng không có đội ngũ phóng viên hàng trăm người. Thứ họ có là khả năng nói chuyện với khán giả bằng ngôn ngữ gần gũi, có cá tính và tạo cảm giác “con người” hơn nhiều bản tin truyền thống.

Sự thay đổi này khiến báo chí bước vào một cuộc cạnh tranh hoàn toàn mới. Trong nhiều thập kỷ, lợi thế lớn nhất của tòa soạn là khả năng tiếp cận thông tin và tốc độ xuất bản. Nhưng trong thời đại AI, hai lợi thế đó đang bị bào mòn rất nhanh.

AI có thể viết nhanh hơn con người. Mạng xã hội lan truyền nhanh hơn website tin tức. Chatbot trả lời câu hỏi nhanh hơn công cụ tìm kiếm truyền thống. Vì vậy, thứ còn lại để báo chí cạnh tranh chính là “mối quan hệ” với độc giả.

Washington Post và cú rẽ mang tên TikTok

Một trong những ví dụ rõ nhất cho xu hướng này là tờ Washington Post (Mỹ). Nhiều năm trước, tờ báo này gần như không có dấu ấn trên TikTok. Nhưng thay vì bê nguyên phong cách truyền hình truyền thống lên nền tảng video ngắn, Washington Post chọn cách “đóng vai” như một nhà sáng tạo nội dung thực thụ.

Gương mặt trung tâm của chiến lược ấy là Dave Jorgenson - người được cộng đồng mạng gọi là “chàng trai TikTok” của Washington Post.

Các video của anh không mang phong cách bản tin nghiêm túc quen thuộc. Đó có thể là một tiểu phẩm hài về chính trị Mỹ, một video chế lại cảnh họp, hay những đoạn giải thích thời sự bằng meme và nhịp dựng kiểu Gen Z.

anh-1-bai-sieu-kol.png
Khác xa với những trường quay truyền hình hiện đại, không gian làm việc đơn giản, phong cách gần gũi của Dave Jorgenson chính là yếu tố giúp xóa nhòa khoảng cách giữa một tờ báo chính thống lâu đời với công chúng trẻ tuổi. Ảnh: David Elliott.

Điều đáng nói là Washington Post chấp nhận đánh đổi rất nhiều chuẩn mực cũ để tồn tại trên nền tảng mới. Họ để một nhà báo xuất hiện như nhà sáng tạo nội dung, nói chuyện đời thường, tự xây cộng đồng người theo dõi và tương tác trực tiếp với hàng triệu người dùng trẻ.

Theo Nieman Journalism Lab, tờ Washington Post thậm chí còn để Dave Jorgenson sản xuất series nội dung đăng trên chính tài khoản cá nhân của anh, thay vì chỉ giữ mọi thứ trong tài khoản chính thức của tòa soạn.

Đó là thay đổi cực lớn về tư duy tòa soạn. Trong nhiều năm, báo chí truyền thống luôn cố giữ thương hiệu tòa soạn ở vị trí trung tâm. Nhưng mô hình creator economy lại vận hành theo logic công chúng gắn bó với con người trước, rồi mới đến thương hiệu phía sau.

Sự thành công của Washington Post trên TikTok cho thấy độc giả trẻ không hề quay lưng với tin tức. Họ chỉ không còn muốn tiếp nhận tin tức theo cách cũ.

New York Times không còn bán “bài báo”, mà bán “phong cách sống”

Nếu Washington Post là ví dụ cho mô hình tòa soạn lấy mạng xã hội làm trung tâm, thì tờ New York Times lại đại diện cho hướng đi xây dựng hệ sinh thái nội dung đa nền tảng.

Trong nhiều năm qua, New York Times âm thầm mở rộng khỏi khái niệm “tờ báo”. Họ đầu tư mạnh vào podcast, audio, game, nấu ăn, lifestyle, thể thao và bản tin gửi qua email được cá nhân hóa.

anh-2-bai-sieu-kol.png
Giao diện ứng dụng độc lập NYT Audio của tờ New York Times - một sản phẩm chiến lược nhằm gom toàn bộ podcast, bài báo đọc và các nội dung âm thanh độc quyền vào một nơi để giữ chân người dùng. Ảnh: NYT.

Podcast “The Daily” là một trong những sản phẩm thành công nhất của họ. Chương trình không đơn thuần đọc lại tin tức, mà kể chuyện theo kiểu điện ảnh với nhạc nền, nhịp dựng và cảm xúc rất riêng. Với nhiều người Mỹ, giọng dẫn của “The Daily” đã trở thành một phần quen thuộc trong mỗi buổi sáng.

Cùng lúc, các sản phẩm như Wordle hay NYT Cooking giúp New York Times giữ chân độc giả ngay cả khi họ không đọc thời sự. Người dùng mở app để chơi game, tìm công thức nấu ăn hay nghe podcast, rồi ở lại với hệ sinh thái lâu hơn.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, New York Times đã vượt mốc hơn 12 triệu thuê bao số. Điều đáng chú ý là tăng trưởng không còn phụ thuộc hoàn toàn vào “breaking news” mà đến từ khả năng khiến người dùng quay lại mỗi ngày vì nhiều lý do khác nhau.

Tòa soạn giờ không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng bài viết. Họ cạnh tranh để chiếm thời gian sống của độc giả.

Kỷ nguyên “nhà báo sáng tạo nội dung”

Sự chuyển dịch này đang thay đổi cả cấu trúc nghề báo. Nhiều tòa soạn quốc tế hiện tuyển mạnh các vị trí sản xuất video mạng xã hội, dẫn podcast, phát triển độc giả và quản lý cộng đồng, thay vì chỉ tập trung vào phóng viên viết bài truyền thống. Một số tòa soạn tổ chức livestream định kỳ, xây Discord cho độc giả trung thành, mở sự kiện offline hay tạo nhóm thành viên trả phí giống mô hình người đăng ký của nhà sáng tạo nội dung.

anh-3-bai-kol.png
Livestream, giao lưu trực tuyến và xây dựng cộng đồng trên mạng xã hội đang trở thành một phần công việc quen thuộc của các đội ngũ làm nội dung số tại nhiều tòa soạn hiện đại. Ảnh: Uscreen.

Ranh giới giữa “nhà báo” và “nhà sáng tạo nội dung báo chí” đang mờ đi rất nhanh. Nhưng khác với influencer thông thường, lợi thế lớn nhất của báo chí vẫn nằm ở khả năng xác minh, điều tra và tạo dựng độ tin cậy dài hạn. Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng tương lai của báo chí sẽ không phải lựa chọn giữa “làm báo” hay “làm creator”, mà là kết hợp cả hai.

AI có thể sản xuất nội dung với tốc độ khổng lồ, nhưng AI chưa thể thay thế hoàn toàn cảm giác tin tưởng mà công chúng dành cho một con người cụ thể.

Trong thời đại internet ngập tràn nội dung vô danh, “gương mặt đứng sau thông tin” lại trở thành tài sản quý nhất. Có lẽ đó mới là điều quyết định liệu một tòa soạn sẽ biến mất giữa biển nội dung vô tận, hay trở thành một “siêu KOL” đủ sức giữ công chúng quay lại mỗi ngày.

Xem thêm

Tờ báo Ireland chinh phục độc giả trẻ bằng cách lắng nghe và trao quyền tham gia

Tờ báo Ireland chinh phục độc giả trẻ bằng cách lắng nghe và trao quyền tham gia

(CLO) Thay vì phỏng đoán nhu cầu của độc giả trẻ, tờ Irish Times (Ireland) xây dựng một cộng đồng để trực tiếp lắng nghe ý kiến, từ đó phát triển các sản phẩm báo chí mới. Cách tiếp cận này giúp tờ báo thu hút hàng triệu lượt xem và tạo dựng mối quan hệ gắn bó hơn với thế hệ độc giả tương lai.

Kết nối dữ liệu số với mạng lưới phóng viên cơ sở để dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu

Kết nối dữ liệu số với mạng lưới phóng viên cơ sở để dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu

(NB&CL) Giữ vững dòng thông tin chủ lưu không phải là chạy đua về số lượng hay tốc độ đăng tải, mà là có mặt đúng lúc trước những vấn đề xã hội, cung cấp thông tin kiểm chứng và theo đuổi đến cùng những điều người dân quan tâm. Chỉ khi thông tin chính thống thực sự hữu ích, đáng tin cậy, báo chí mới tạo được sức dẫn dắt trong không gian số.

Quảng Trị tôn vinh 17 tác phẩm báo chí về xây dựng Đảng năm 2026

Quảng Trị tôn vinh 17 tác phẩm báo chí về xây dựng Đảng năm 2026

(CLO) Sáng 19/11, Ban Tổ chức Giải báo chí về xây dựng Đảng tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ tổng kết và trao giải năm 2026, nhằm ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí tiêu biểu, đồng thời thúc đẩy đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trên địa bàn.

Hội Nhà báo Tuyên Quang: Kết nối đội ngũ trong sáng tạo tác phẩm báo chí

Hội Nhà báo Tuyên Quang: Kết nối đội ngũ trong sáng tạo tác phẩm báo chí

(NB&CL) Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ và hỗ trợ sáng tạo tác phẩm báo chí chất lượng cao là hoạt động nổi bật của Hội Nhà báo Tuyên Quang, góp phần nâng cao năng lực tác nghiệp, khơi mở tư duy sáng tạo và thúc đẩy hội viên đầu tư chiều sâu cho tác phẩm. Qua đó, Hội từng bước phát huy vai trò đồng hành, kết nối và tạo điều kiện để người làm báo thích ứng với yêu cầu đổi mới của báo chí hiện đại.

Tôn vinh những tác phẩm báo chí về 'tam nông' năm 2026

Tôn vinh những tác phẩm báo chí về 'tam nông' năm 2026

(CLO) Sáng 18/11, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lễ tổng kết, trao Giải báo chí toàn quốc về nông nghiệp, nông dân, nông thôn lần thứ IV năm 2026 và cuộc thi ảnh Nông thôn Việt Nam 40 năm đổi mới.

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

(CLO) Tại Giải Báo chí viết về gương người tốt, việc tốt tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, tác phẩm “Đậu Văn Mân, người ‘chở yêu thương, neo niềm tin’ giữa mùa giông lũ” của nhà báo Trần Phong (Báo Nhà báo & Công luận) đã vinh dự đạt giải C, góp phần lan tỏa những cống hiến thầm lặng vì cộng đồng.

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

(CLO) Tại Hội khỏe Hội Nhà báo TP Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026, môn cờ tướng đã khép lại với những màn tranh tài sôi nổi, xác định các vận động viên xuất sắc ở hai nhóm tuổi 18-40 và 41-60. Đáng chú ý, Hội Nhà báo Hưng Yên thể hiện ưu thế khi giành Huy chương Vàng ở cả hai bảng đấu.

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

(CLO) Sáng 16/11, Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026 chính thức khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Xuân Đỉnh (Hà Nội), với sự tham gia của gần 500 lượt vận động viên thuộc 23 đoàn báo chí, Hội Nhà báo.

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Trong không gian phát triển mới, Quảng Trị đang đứng trước nhiều cơ hội bứt phá với các trụ cột năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Cùng với đó, vai trò của báo chí không chỉ dừng ở việc thông tin mà ngày càng được đặt ra ở yêu cầu phát hiện, phản ánh, kết nối và lan tỏa những giá trị phát triển từ cơ sở.

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

(NB&CL) Trong khi kinh phí dành cho hoạt động Hội Nhà báo địa phương còn hạn hẹp, nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ, hỗ trợ hội viên sáng tạo tác phẩm ngày càng đặt ra rõ hơn. Tại Thái Nguyên, việc huy động nguồn lực xã hội hóa để tổ chức các chuyến đi thực tế đang mở ra một cách làm đáng chú ý: đưa nhà báo đến gần hơn với đời sống cơ sở, đồng thời tạo thêm chất liệu cho hoạt động sáng tạo báo chí.

Cỡ chữ bài viết: