Khi nhà báo phải vừa sáng tạo vừa hiểu thuật toán Google

Khi bạn gõ một câu hỏi lên Google, không ai biết chắc bạn sẽ thấy gì đầu tiên. Có khi là danh sách các bài báo quen thuộc, có khi là quảng cáo, và bây giờ - thường xuyên hơn - là phần tóm tắt bằng AI của Google (AI Overview) nằm ngay đầu trang, đẩy các bài báo thật xuống dưới.

Với Maddie Shepherd, giám đốc SEO của CBS News and Stations, đây là “cuộc chơi mới” mà các tòa soạn phải thích nghi. Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh SEO Tin tức 2025 ngày 21/10, bà nói: “Báo chí bây giờ phải vừa là nghệ thuật, vừa là khoa học”. Và bà chia sẻ cách để các tòa soạn có thể giành lại lượt truy cập từ Google.

Theo Shepherd, Google xếp hạng bài viết dựa trên ba yếu tố chính. Một là nội dung (bài báo có viết đúng chủ đề và tiêu đề không?), hai là mỏ neo (các trang web khác có nhắc đến hoặc liên kết tới bài viết đó không?), ba là tương tác (nếu người đọc ở lại trang lâu, bài viết đó sẽ được hiển thị cho nhiều người hơn).

edho-pratama-yeb9jdmhm6m-unsplash.jpg
Ảnh minh họa: Unsplash

Shepherd nói, 50 tin tức hàng đầu của CBS trên Google Discover (Google Khám phá) có tỷ lệ truy cập cao hơn 104% so với tìm kiếm thông thường. Nói cách khác, càng được nhìn thấy, càng dễ được nhấp vào, nhưng để có lượt nhấp, nội dung phải thật sự nổi bật.

Theo dữ liệu của Shepherd, phần AI Overview chỉ chiếm khoảng 10-12% trong các tìm kiếm tin tức mỗi ngày. Nghĩa là gần 90% kết quả tìm kiếm vẫn do con người chi phối. Bà khuyên: “Hãy tìm kiếm từ khóa đó trên Google trước khi viết. Nếu thấy kết quả vẫn là các bài tin thường, bạn có cơ hội thắng cao”.

Shepherd gọi tiêu đề là “lời hứa với người đọc” - vừa thu hút, vừa đúng nội dung. Ví dụ, tiêu đề “Xem trực tiếp bài phát biểu của Trump trước Quốc hội Mỹ năm 2025” giúp CBS đứng đầu kết quả tìm kiếm vì nó kêu gọi hành động rõ ràng. Hoặc tiêu đề “Danh sách người chiến thắng Oscar 2025: Cập nhật trực tiếp” cũng vượt qua các nguồn tin tĩnh như Wikipedia nhờ yếu tố “trực tiếp”.

Để có tiêu đề hấp dẫn, Shepherd khuyên nên tra Google Trends để xem người dùng đang tìm gì. Những từ như “danh sách”, “video đầy đủ”, “phát trực tiếp” thường giúp tăng lượt nhấp.

Tin tức phải cập nhật thường xuyên, nhưng Google không thích hiển thị quá nhiều ngày tháng. Shepherd cho biết nếu một bài viết có cả “ngày xuất bản” và “ngày cập nhật”, Google có thể hiểu nhầm, khiến tỷ lệ nhấp giảm đến 22%. Giải pháp là chỉ hiển thị ngày mới nhất, hoặc cho phép người đọc xem lịch sử ngày tháng qua một menu thả xuống.

Về hình đại diện (thumbnail), Shepherd khuyên nên dùng hình có khuôn mặt rõ nét hoặc khung hình video phù hợp với nội dung bài. “Thumbnail giống với video thật giúp người đọc tin tưởng và dễ nhấp chuột hơn”, bà nói.

Nếu bài viết của bạn đang cập nhật liên tục, hãy cố đạt huy hiệu “Trực tiếp” (Live badge) trong mục Tin bài hàng đầu của Google. Biểu tượng nhỏ này cho người đọc biết bài đang cập nhật theo thời gian thực, giúp thu hút thêm nhiều lượt truy cập.

Để làm được điều đó, các tòa soạn nên cài mã schema live posting - cho Google biết bài viết đang phát hành trực tiếp.

Phần tóm tắt hiển thị trên Google (meta description) từng rất quan trọng, nhưng giờ Google hiếm khi hiển thị nó. Shepherd khuyên nên để AI viết tự động phần này, còn biên tập viên nên tập trung vào tiêu đề, hình ảnh và trải nghiệm người đọc - những thứ thật sự mang lại kết quả.

Shepherd kết luận: “Trong thời đại AI, Google chính là biên tập viên đầu tiên mà mỗi bài báo phải vượt qua. Làm báo bây giờ không chỉ là kể chuyện mà là khiến người ta dừng lại, đọc và ở lại với bạn lâu hơn”.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: