Kỳ 3: Phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong việc tiếp dân, đối thoại với nhân dân

Báo Nhà báo và Công luận có cuộc phỏng vấn đồng chí Nguyễn Đình Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy Hà Tĩnh về vấn đề này.

Phóng viên: Xin đồng chí cho biết: Sau khi Bộ Chính trị ban hành Quy định số 11-QÐi/TW, Hà Tĩnh đã triển khai thực hiện Quy định này như thế nào và đã đạt được những kết quả nổi bật gì?

Đồng chí Nguyễn Đình Hải: Hà Tĩnh thực hiện Quy định 11-QĐi/TW trong bối cảnh sự cố môi trường biển để lại hậu quả nặng nề; trên địa bàn triển khai nhiều chương trình, dự án trọng điểm; những hệ lụy từ dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê; thiên tai diễn biến bất thường, dịch COVID-19... ảnh hưởng lớn đến sự ổn định, mục tiêu phát triển của tỉnh. Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân vẫn còn xảy ra và tiềm ẩn phức tạp, nhất là liên quan đến đất đai, thu hồi, bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất…

Ngay sau khi Quy định số 11-QĐi/TW ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức quán triệt cho 350 cán bộ cốt cán toàn tỉnh; sao gửi Quy định số 11-QĐi/TW cho tổ chức đảng cấp dưới; chỉ đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy định kỳ tổ chức hội nghị giao ban báo chí để cung cấp thông tin và định hướng tuyên truyền; chỉ đạo các cơ quan báo chí địa phương, Trung ương đóng trên địa bàn, các tạp chí, bản tin trong tỉnh tuyên truyền về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và Quy định số 11-QĐi/TW.

Trong 5 năm, toàn tỉnh đã tổ chức 703 hội nghị, lớp tuyên truyền, phổ biến Quy định số 11-QĐi/TW và các văn bản có liên quan với 63.679 lượt cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức tham gia; phát hành 29.277 tài liệu, ấn phẩm tuyên truyền các nội dung liên quan phù hợp với từng đơn vị, địa phương; ban hành 3.335 văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện. Các cấp đã tổ chức 242 cuộc kiểm tra, giám sát, thanh tra tại 388 cơ quan, tổ chức, đơn vị về thực hiện các quy định của pháp luật về việc tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng tại các địa phương.

Người đứng đầu cấp ủy các cấp đã trực tiếp tiếp công dân định kỳ 19.966 phiên/19.215 lượt công dân, với 118 đoàn đông người. Số cuộc tiếp công dân đột xuất 903 phiên/1.532 lượt công dân được tiếp. Tổng số khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh đã tiếp nhận, xử lý, chỉ đạo xử lý 10.891 (cấp tỉnh 68, cấp huyện 1.048, cấp xã 9.775). Tổng số khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh không thuộc thẩm quyền giải quyết: 559 (cấp tỉnh 263, cấp huyện 160, cấp xã 136). Số vụ việc phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên đã được chỉ đạo xử lý: 14 (cấp xã 8, cấp huyện 6).

Sau hơn 5 năm triển khai thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW của Bộ Chính trị, với sự vào cuộc tích cực, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy các cấp trong việc tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với người dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân, đặc biệt là sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, Hà Tĩnh đã đạt được kết quả đáng ghi nhận. Nhận thức của người đứng đầu tập thể cấp ủy, chính quyền, đảng viên, cán bộ, công chức đã có những chuyển biến tích cực và ngày càng được nâng cao.

Công tác tiếp công dân của người đứng đầu cấp ủy được triển khai nghiêm túc, hiệu quả; chất lượng các cuộc đối thoại trực tiếp với dân, xử lý những kiến nghị, phản ánh của dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ngày càng được nâng lên. Nhiều vụ việc kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, tồn đọng, kéo dài đã được giải quyết dứt điểm, có những vụ việc đã được phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ cơ sở, không để xảy ra “điểm nóng” về khiếu nại, tố cáo. Những kết quả đó đã góp phần ổn định tình hình, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Có được kết quả đó là nhờ sự tập trung thống nhất và toàn diện trong lãnh đạo, chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy trên các mặt công tác như: Công tác tuyên truyền, phổ biến quán triệt; công tác ban hành văn bản; công tác kiểm tra, giám sát; công tác phân công, phối hợp thực hiện nhiệm vụ...

Phóng viên: Trong quá trình triển khai thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW, Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã có cách làm sáng tạo, hiệu quả, trong đó tổ chức tiếp dân theo hình thức 3 trong 1 là “đồng chí Bí thư cấp ủy, đồng chí Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND” cùng một phiên”. Xin đồng chí cho biết cụ thể hơn về cách làm này?

Đồng chí Nguyễn Đình Hải: Để nâng cao hiệu quả thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW, Thường trực Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã ban hành Công văn 1505- CV/TU, ngày 08/5/2019 về việc quán triệt, đôn đốc thực hiện Quy định 11-QĐi/TW của Bộ Chính trị. Tiếp đó Ban Thường vụ Tĩnh ủy đã ban hành Quy định số 02/QĐ/TU, ngày 27/5/2021 về tiếp dân định kỳ của Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh gọi tắt là tiếp dân “3 trong 1”. Đây là sáng tạo của Hà Tĩnh trong tổ chức thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW được Trung ương đánh giá cao. Việc tổ chức kết hợp tiếp dân “3 trong 1” mang lại nhiều hiệu quả thiết thực, như: tiết kiệm thời gian, đảm bảo thông suốt giữa lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, giám sát của HĐND tỉnh và phân công trách nhiệm, đôn đốc xử lý, giải quyết của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh trong việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của người dân.

Đối với quy định tiếp “3 trong 1”, các lãnh đạo địa phương được nghe bao quát hơn, toàn diện hơn, nắm vững được những vụ việc xảy ra trên địa bàn nên thống nhất trong điều hành, tập trung chỉ đạo xử lý, đôn đốc kịp thời; nhờ đó, tiến độ giải quyết đơn thư, vụ việc nhanh, kịp thời hơn.

Trước đây, có tình trạng người đứng đầu các cơ quan, đơn vị né tránh hoặc lười tiếp dân nên giao cho cấp phó không có thẩm quyền quyết định nên trong quá trình tiếp dân chỉ hứa, tiếp thu và về báo cáo lại… Do đó không hiệu quả, làm chậm tiến độ giải quyết vụ việc dẫn đến khiếu kiện kéo dài, vượt cấp và mất niềm tin của người dân. Vì thế, Quy định tiếp “3 trong 1” của Hà Tĩnh đã giúp cho việc thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW cơ bản giải quyết nhanh gọn, dứt điểm các vụ việc, nhất là tập trung giải quyết các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài. Bởi, người đứng đầu cấp ủy tiếp công dân giải quyết đơn, thư sẽ tránh được việc đùn đẩy, né tránh của các cấp, các ngành. Trước cứ người nọ đùn đẩy người kia, giờ có đồng chí bí thư cấp ủy kết luận chỉ đạo, ấn định thời hạn cụ thể, lại kiểm tra, đôn đốc thực hiện thì không thể đùn đẩy được nữa.

Trên tinh thần, trách nhiệm của Bí thư Tỉnh ủy, Thường trực, Ban Thường vụ Tỉnh ủy trong thực hiện Quy định số 11-QÐi/TW là tấm gương để cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy các cấp làm theo, chú trọng thực hiện tốt công tác này. Do đó, nhiều cấp ủy, người đứng đầu huyện, thị xã, thành phố đã chủ động lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tiếp dân, đối thoại với dân; xử lý ý kiến, kiến nghị của người dân.

Phóng viên: Đồng chí có thể chia sẻ một số bài học kinh nghiệm của Hà Tĩnh trong tổ chức thực hiện Quy định 11-QĐi/TW

Đồng chí Nguyễn Đình Hải: Bài học kinh nghiệm rút ra trong quá trình tổ chức thực hiện Quy định 11-QĐI/TW đó là:

Sự tập trung, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu cấp ủy là điều kiện tiên quyết đảm bảo chất lượng, hiệu quả công tác tiếp dân, đối thoại trực tiếp với người dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân ngay từ khi mới phát sinh và ngay từ cơ sở.

Phát huy vai trò, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp, các cơ quan, đơn vị trong việc chấp hành quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tiếp công dân, giải quyết KNTC. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp, báo chí trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tiếp công dân, giải quyết KNTC; nâng cao hiệu quả hoạt động của các ban tiếp công dân, tổ hòa giải cơ sở và Ban Thanh tra nhân dân để phát hiện và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh.

Quan tâm bố trí cán bộ tiếp công dân, tham mưu giải quyết KNTC, kiến nghị phản ánh có trình độ chuyên môn, lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đầu tư cơ sở vật chất, địa điểm tiếp công dân hiện đại, đáp ứng nhu cầu của Nhân dân khi đến KNTC, kiến nghị, phản ánh.

Quá trình giải quyết KNTC, kiến nghị phản ánh đối với các vụ việc phức tạp cần tranh thủ ý kiến chỉ đạo, hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn cấp trên và các cơ quan liên quan để đảm bảo đúng quy định pháp luật, đồng thời đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra trách nhiệm để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và yêu cầu các đơn vị thực hiện đúng quy trình tiếp công dân, quy trình xử lý đơn thư giải quyết KNTC, kiến nghị phản ánh. Chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra, rà soát và tham mưu, giải quyết dứt điểm các vụ việc nổi cộm, phức tạp, kéo dài.

Phóng viên: Thời gian tới, Ban Nội chính Tỉnh ủy Hà Tĩnh tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy tập trung triển khai những nhiệm vụ nào để nâng cao hơn nữa việc thực hiện Quy định số 11-QĐi/TW, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Đình Hải: Thời gian tới, để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội, cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp trên địa bàn tỉnh cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

Một là, tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Quy định số 11- QĐi/TW gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị, đồng thời tập trung cụ thể hóa, triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các văn bản của cấp trên về tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của dân phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm tình hình thực tế của cơ quan, đơn vị, địa phương.

Hai là, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực; giải quyết các vụ việc mới phát sinh kịp thời, bảo đảm thời hạn quy định, hạn chế thấp nhất đơn thư phát sinh; tiếp tục nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo. Chủ động rà soát, giải quyết các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài, không để phát sinh khiếu kiện đông người, vượt cấp. Định kỳ, đột xuất Thường trực Tỉnh ủy làm việc với Ban cán sự Đảng UBND tỉnh, các huyện, thành, thị ủy, đảng ủy trực thuộc và các cơ quan liên quan để nghe báo cáo và chỉ đạo việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trên địa bàn.

Ba là, nghiên cứu để ban hành chỉ thị của Tỉnh ủy về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn Hà Tĩnh” nhằm tiếp tục nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị trong việc tiếp, đối thoại trực tiếp với công dân, giải quyết những phản ánh, kiến nghị của công dân; giải quyết kịp thời, dứt điểm các vụ việc mới phát sinh từ cơ sở, không để nảy sinh các “điểm nóng”, các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài, khiếu kiện vượt cấp.

Bốn là, tăng cường công tác phối hợp, kết hợp trong tham mưu, xử lý, giải quyết giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân.

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thiếu trách nhiệm, buông lỏng, thờ ơ, vô cảm trong xử lý đơn, thư, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân; xử lý nghiêm trách nhiệm những cấp ủy, địa bàn có nhiều vụ việc đông người khiếu kiện vượt cấp...

Sáu là, đẩy nhanh tiến độ xây dựng và áp dụng phần mềm “Quản lý tiếp công dân, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh”.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí!