Khi tháng Hai đã trôi qua một nửa, Bitcoin đang đứng trước nguy cơ ghi thêm một dấu mốc không mấy tích cực trong lịch sử. Đây là năm đầu tiên đồng tiền số này ghi nhận diễn biến giảm giá trong cả tháng Một và tháng Hai. Để tránh kịch bản này, Bitcoin cần đóng cửa tháng Hai ở mức trên 78.600 USD.
Tuy nhiên, đà giảm kéo dài trong bốn tuần gần đây khiến khả năng đảo chiều ngày càng suy yếu. Điều này đặt ra câu hỏi liệu đây có phải tín hiệu cho thấy sự thay đổi trong xu hướng dài hạn hay chỉ là một biến động tạm thời.
Quý đầu tiên đang trở thành giai đoạn khó khăn với đồng tiền mã hóa lớn nhất. Từ đầu năm đến nay giá Bitcoin đã giảm khoảng 22%, đánh dấu khởi đầu năm yếu nhất kể từ 2018.
Riêng tháng Hai, mức giảm lên tới 12,75%, trở thành tháng Hai tồi tệ thứ ba trong lịch sử. Nếu chỉ nhìn bề ngoài, nhiều nhà quan sát có thể cho rằng thị trường đang xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, khi phân tích sâu hơn về chu kỳ của Bitcoin, có thể thấy việc điều chỉnh mạnh hơn 75% so với đỉnh lịch sử là điều từng xảy ra nhiều lần.
Hiện nay dù tâm lý thị trường giảm sút và dữ liệu on-chain cho thấy nhiều áp lực bán, mức điều chỉnh của Bitcoin vẫn chỉ quanh 45%.
Vấn đề quan trọng hơn nằm ở câu hỏi điều gì đang thúc đẩy xu hướng giảm hiện tại và liệu đợt điều chỉnh này có còn nằm trong khuôn khổ của các chu kỳ từng xảy ra sau các đỉnh giá trước đây hay không.
Hai tháng đầu năm cùng giảm giá hiếm gặp đến mức nào?
Trong lịch sử, Bitcoin chưa từng ghi nhận hai tháng đầu năm đều đi xuống. Trường hợp gần nhất là năm 2018, giai đoạn đánh dấu sự bắt đầu của thị trường giá xuống kéo dài đến cuối năm khi Bitcoin chạm đáy khoảng 3.100 USD vào tháng Mười Hai.
Điểm khác biệt quan trọng trong năm nay nằm ở thời điểm xuất hiện xu hướng giảm. Bitcoin đã trải qua bốn tháng điều chỉnh kể từ khi lập đỉnh vào tháng Mười, vì vậy đợt suy yếu đầu năm xuất hiện trong bối cảnh giá đã giảm liên tục trước đó.
Trong khi đó, năm 2018 xu hướng đi xuống chỉ mới bắt đầu sau đỉnh tháng Mười Hai của năm trước.
Sự khác biệt này cho thấy lịch sử không thể được áp dụng một cách máy móc. Các giai đoạn đầu năm yếu thường xuất hiện trong những thời điểm thị trường bước vào giai đoạn cuối của chu kỳ tăng hoặc đang chuyển sang thị trường giảm giá kéo dài.
Trường hợp hiện tại lại nằm ở vị trí lưng chừng, khiến việc nhận định xu hướng trở nên khó đoán hơn.
Việc giá giảm sau nhiều tháng điều chỉnh có thể phản ánh thị trường đang tiến gần đến vùng tạo đáy hoặc đơn giản chỉ là diễn biến nằm trong khuôn khổ một chu kỳ giảm thông thường.
Vì sao tháng Hai thường là giai đoạn tích cực của Bitcoin?
Việc mô hình tăng giá trong tháng Hai bị phá vỡ gây chú ý vì đây thường là tháng thuận lợi với Bitcoin. Nguyên nhân không chỉ nằm ở yếu tố mùa vụ mà còn xuất phát từ những chu kỳ tái cân bằng danh mục, diễn biến thanh khoản và dòng tiền của các tổ chức.
Một trong những tác động lớn nhất là quá trình tái cơ cấu danh mục trong tháng Một.
Đây là thời điểm nhiều quỹ thực hiện chốt lời hoặc điều chỉnh tài sản sau giai đoạn tăng mạnh của quý cuối năm, dẫn tới áp lực bán ngắn hạn. Bước sang tháng Hai, áp lực này thường giảm dần và dòng tiền quay lại các tài sản có độ rủi ro cao như Bitcoin.
Thanh khoản liên quan đến kỳ nghỉ Tết Nguyên đán tại châu Á cũng góp phần định hình xu hướng. Thị trường tại khu vực này thường trầm lắng trước kỳ nghỉ và phục hồi sau đó, giúp dòng tiền quay lại các tài sản mang tính rủi ro trong tháng Hai và đầu tháng Ba.
Sự tham gia của các tổ chức tài chính thông qua các quỹ ETF Bitcoin giao ngay cũng tạo nên một tầng tác động mới. Quý đầu của năm 2024 ghi nhận hơn 12,13 tỷ USD dòng tiền vào các quỹ ETF, trong khi quý đầu năm 2025 có thêm 922 triệu USD.
Năm nay, xu hướng này thay đổi rõ rệt khi thị trường ghi nhận khoảng 2,28 tỷ USD rút ròng chỉ trong vài tuần đầu năm sau hai tháng trước đó đã chứng kiến lượng rút mạnh. Sự đảo chiều trong dòng tiền ETF đang trở thành yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến tháng Hai vốn thường tích cực.
Dù vậy, ETF chỉ là một phần của bức tranh tổng thể. Để lý giải rõ hơn, cần xem xét đến những yếu tố vĩ mô đang tạo áp lực lên thị trường.
Khi yếu tố mùa vụ không còn hiệu quả, bối cảnh vĩ mô lên tiếng
Mùa vụ thường chỉ phát huy tác dụng khi môi trường vĩ mô ổn định hoặc mang tính hỗ trợ.
Hiện tại, điều này không diễn ra. Lãi suất duy trì ở mức cao, triển vọng lạm phát chưa ổn định và điều kiện tài chính thắt chặt khiến các nhà đầu tư ưu tiên các tài sản an toàn hơn. Bitcoin đang dần gắn kết với thị trường tài chính truyền thống và điều này mang lại cả lợi ích lẫn rủi ro khi tâm lý thị trường thay đổi.
Thanh khoản suy giảm, các vị thế đòn bẩy bị đóng và mức thua lỗ ghi nhận trên chuỗi gia tăng từ cuối tháng Một cho thấy áp lực bán đến từ những nhà đầu tư thiếu kiên nhẫn vẫn còn khá lớn.
Vì vậy, diễn biến yếu kém trong hai tháng đầu năm không đơn thuần là sự lệch chuẩn theo mùa vụ mà còn phản ánh một môi trường đầu tư thận trọng hơn do các yếu tố kinh tế vĩ mô.
Xu hướng giảm có phải tín hiệu của thị trường giá xuống kéo dài?
Dù quý đầu năm không mấy khả quan, điều này không nhất thiết đồng nghĩa thị trường sẽ giảm xuyên suốt cả năm.
Năm 2020 từng chứng kiến mức giảm hơn 10% trong quý đầu nhưng vẫn tăng gần 240% vào cuối năm. Hai năm 2015 và 2016 cũng bắt đầu bằng diễn biến yếu rồi dần phục hồi.
Điều quan trọng cần nhớ là quá trình tạo đáy của Bitcoin thường kéo dài thay vì diễn ra trong một thời điểm cụ thể. Xét theo chu kỳ bốn năm vốn được nhiều nhà phân tích theo dõi, Bitcoin đang đi đúng lộ trình. Hai chu kỳ trước đó cần khoảng 1.060 ngày kể từ đáy để đạt đỉnh mới.
Chu kỳ hiện tại mất khoảng 1.050 ngày, cho thấy sự tương đồng đáng chú ý. Nếu đảo ngược điểm quan sát và tính từ đỉnh tới đáy, hai chu kỳ trước mất khoảng 370 ngày. Nếu mô hình này lặp lại, vùng đáy tiềm năng có thể xuất hiện vào tháng Mười năm nay.
Dù đây không phải dự báo chắc chắn, cấu trúc chu kỳ cho thấy Bitcoin vẫn đang vận động theo quỹ đạo quen thuộc. Các chỉ báo on-chain, như tỷ lệ nguồn cung đang có lãi so với thua lỗ, đều tiệm cận các vùng thường xuất hiện trong giai đoạn tạo đáy.
Điều này cho thấy thị trường có thể đang bước vào thời kỳ phù hợp cho việc tích lũy dài hạn, mặc dù quá trình định hình đáy vẫn cần thêm thời gian.
Diễn biến đáy hình thành nhanh hay chậm sẽ phụ thuộc vào bối cảnh kinh tế vĩ mô, bao gồm mức độ ổn định của lạm phát, kỳ vọng lãi suất và sự trở lại của dòng tiền vào các quỹ ETF.
