Ngọn lửa bùng cháy từ trang báo - vũ khí sắc bén góp phần làm nên mùa thu lịch sử

(CLO) Trước Cách mạng tháng Tám, khi đất nước chìm trong đêm tối nô lệ, báo chí không chỉ là công cụ truyền tin. Nó là tiếng nói của lòng dân, là ngọn lửa nhóm lên, rồi bùng cháy thành sức mạnh lớn lao.

Trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945, những trang báo đã trở thành vũ khí sắc bén nhất, xuyên thủng chế độ thực dân, phát xít. Đó là bản hùng ca được viết bằng mực và giấy, chứng minh vai trò quan trọng của báo chí trong việc giành chính quyền và lập nước.

618630b46653ee0db742.jpg

Từ ngòi bút đến vũ khí đấu tranh

Trước hết, báo chí cách mạng Việt Nam được khai sinh từ chính tâm huyết của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, là Người sáng lập nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Từ những năm 1919, 1923, Người đã sử dụng ngòi bút của mình trên các tờ báo quốc tế như L’ HumanitéLe Paria để vạch trần tội ác của chủ nghĩa thực dân và kêu gọi sự đoàn kết của các dân tộc bị áp bức.

Bước ngoặt lịch sử đến vào năm 1925, khi Người sáng lập tờ báo Thanh Niên - tiếng nói đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Sự ra đời của tờ báo này không chỉ là một sự kiện báo chí, mà là sự ra đời của một ngọn đuốc, soi sáng con đường cho cả một dân tộc.

Khi cách mạng bước vào giai đoạn quyết liệt, những tờ báo bí mật xuất hiện khắp nơi, từ miền xuôi đến miền ngược, từ thành thị đến nông thôn. Mỗi bản tin, mỗi bài viết đều là một lời hiệu triệu, một nhát kiếm đâm thẳng vào kẻ thù.

Báo chí đã trở thành vũ khí chiến đấu sắc bén, vạch trần tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật như tiêu đề các bài viết trên báo chí cách mạng thời kỳ này làm nổi bật.

z6923417335154_5eecbddd7780214c229f08136ac700c3.jpg

Những cái tên như Tranh Đấu, Lao Động, Tạp chí Đỏ, Búa Liềm, Cờ Vô Sản, Dân Chúng, Tin Tức... không chỉ là những tờ báo, mà là những đoàn quân thầm lặng, len lỏi vào từng ngõ ngách, truyền đi ngọn lửa cách mạng.

Những hình ảnh đau lòng về nạn đói năm 1945 do nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Ninh ghi lại, được báo chí đăng tải, đã thức tỉnh lương tri của toàn dân tộc, biến nỗi đau lầm than thành sức mạnh bùng nổ, biến máu và nước mắt thành quyết tâm đứng lên.

Sức mạnh của lời hiệu triệu và bản hùng ca độc lập

Khi thời cơ lịch sử xuất hiện, báo chí đã đóng vai trò là ngọn cờ hiệu triệu toàn dân. Dưới lá cờ Việt Minh, mỗi dòng chữ trên Việt Nam độc lập, mỗi khẩu hiệu trên Cứu Quốc, Cờ Giải Phóng, Tiên Phong, Hiệp Lực, Bắc Sơn... đều như một lời hiệu triệu từ trái tim, tập hợp mọi lực lượng, mọi giai cấp vào một mặt trận duy nhất: giành độc lập.

Đặc biệt, sau sự kiện "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", báo chí cách mạng đã thể hiện sự nhạy bén chính trị khi kịp thời đăng tải những nhận định và chủ trương của Trung ương Đảng. Các tờ báo như Tự Trị, Quyết Thắng, Kháng Địch, Khởi Nghĩa, Quân giải phóng... đã bám sát diễn biến, tuyên truyền cho chủ trương kháng Nhật cứu nước, tạo tiền đề cho cuộc Tổng khởi nghĩa.

z6923417587586_17293f2ba046c6f33fe6e1fd0392e3a4.jpg

Đến những ngày tháng Tám sục sôi, báo chí trở thành người ghi chép trung thực nhất, sống động nhất về khí thế Sao tháng Tám của toàn dân tộc. Những bài viết, hay những bức ảnh tư liệu quý giá về Cuộc mít tinh trước Nhà hát Lớn Hà Nội ngày 19/8/1945 hay hình ảnh Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 28/8/1945 đã tái hiện một cách hào hùng không khí của một dân tộc vùng lên để tự giải phóng mình.

Với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, báo chí tiếp tục tưng bừng đưa tin về sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu mốc son chói lọi "Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà muôn năm!" của dân tộc Việt Nam. Cứu Quốc, Cờ Giải Phóng, Đông Phát, Việt Nam Thông tấn xã... đã lan tỏa niềm vui độc lập, tự do. Báo chí không chỉ đưa tin mà còn đồng hành cùng những hoạt động đầu tiên của chính quyền non trẻ như Phát động Tuần lễ Vàng hay Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ khai mạc phòng triển lãm Văn hóa tại Hội văn hóa Cứu quốc, Hà Nội, ngày 7/10/1945.

z6923417338984_b53a0c1299befa1edda18028045add3e.jpg

Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến sự ra đời của Đoàn Báo chí Việt Nam (tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam). Tổ chức này đã tập hợp các nhà báo, định hướng tư tưởng và góp phần vào các phong trào lớn như Tuần lễ Vàng, Quỹ Độc lập, khẳng định vị thế của báo chí như một binh chủng đặc biệt, tiên phong trên mặt trận tư tưởng để bảo vệ và xây dựng chính quyền non trẻ.

Những Ký hoạ kỷ niệm Ngày độc lập trên báo chí và Tranh cổ động mừng độc lập trên các bìa báo, tạp chí trong các số kỷ niệm dịp lễ đặc biệt này như Vệ Quốc Quân, Gió Mùa, Sự Thật, Cứu Quốc, Kháng Chiến... là minh chứng sống động cho tinh thần lạc quan, yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Đó không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật mà còn là những tài liệu lịch sử vô giá, tái hiện một cách sinh động không khí của những ngày tháng hào hùng, để mỗi thế hệ người Việt Nam hôm nay đều có thể cảm nhận được sức mạnh của ngòi bút và trái tim trong cuộc chiến vĩ đại giành lấy tự do.

Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, để nhìn lại vai trò tiên phong và truyền cảm hứng của báo chí trong cao trào giành chính quyền và thành lập nước, Bảo tàng Báo chí Việt Nam phối hợp cùng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức Trưng bày chuyên đề: “Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”. Sự kiện dự kiến được tổ chức vào ngày 27/8. Trưng bày gồm 10 vách với các nội dung:

- Vách 1: Lời giới thiệu trưng bày

- Vách 2: Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Người sáng lập nền Báo chí Cách mạng Việt Nam

- Vách 3: Vũ khí chiến đấu sắc bén

- Vách 4: Dưới ách lầm than của thực dân, phát xít

- Vách 5: Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh

- Vách 6: Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta

- Vách 7: Sao tháng Tám

- Vách 8: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà muôn năm!

- Vách 9: Ký hoạ kỷ niệm Ngày độc lập trên báo chí

- Vách 10: Trang cổ động mừng độc lập

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

(CLO) Sáng 22/7, Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng" cho gần 40 phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên đến từ các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn tỉnh.

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

(CLO) Sự lan tỏa mạnh mẽ của truyền thông số đang mở ra nhiều cơ hội để quảng bá văn hóa Việt Nam, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh đó, báo chí cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: chủ động "xây" những giá trị tích cực, bồi đắp hệ giá trị văn hóa Việt Nam và kiên quyết "chống" các biểu hiện lệch chuẩn, xuyên tạc, làm phai nhạt bản sắc dân tộc.

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

(CLO) Khi độc giả ngày càng tiếp cận tin tức qua mạng xã hội, nền tảng video và các công cụ AI thay vì truy cập trực tiếp vào website báo chí, tờ Indian Express chuyển sang chiến lược ưu tiên video nhưng không đánh đổi uy tín để "câu view".

Cỡ chữ bài viết: