Cử tri phản ánh đến Nghị trường
Theo tìm hiểu, ngày 6/10/2010, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4927/QĐ-UBND phê duyệt dự án Tiếp nước cải tạo, khôi phục sông Tích từ Lương Phú, xã Thuần Mỹ (huyện Ba Vì). Tổng mức đầu tư của cả dự án là 6.914,3 tỷ đồng, chia làm 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn thứ nhất từ Ba Vì đến Sơn Tây được triển khai thực hiện bằng 2 nguồn vốn: Nguồn vốn về trái phiếu Chính phủ và nguồn vốn của ngân sách thành phố, giai đoạn của dự án này cũng đang triển khai thực hiện.
Dự án được thiết kế hệ thống lấy nước sông Đà tiếp nguồn sông Tích, với lưu lượng 60m3/giây. Khi hoàn thành, công trình sẽ mang lại nhiều lợi ích như cấp nước tưới cho 16.000ha đất sản xuất nông nghiệp, cung cấp nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất công nghiệp; phát triển đô thị, du lịch, dịch vụ; bảo đảm tiêu thoát nước, phòng, chống lũ cho lưu vực. Đồng thời từng bước chuyển đổi công năng, khai thác hiệu quả nguồn nước hồ Suối Hai, Đồng Mô để phát triển du lịch.
Đặc biệt, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì công trình này hoàn thành sẽ mang lại hiệu quả lớn trong việc ứng phó hiện tượng hạ thấp mực nước sông Hồng. Bổ sung lưu lượng thiếu hụt nguồn tiếp nước của cống Cẩm Đình cho lưu vực sông Đáy; làm nhiệm vụ thau rửa, sống lại các dòng sông đang bị ô nhiễm và cạn kiệt.
Dự án chậm tiến độ nhiều năm.
Đại dự án này có diện tích sử dụng đất lên tới 482,15ha. Trong đó, diện tích mất đất vĩnh viễn là 386,68ha; diện tích đất tạm thời 95,47ha. Tổng số hộ dân có nhu cầu tái định cư khoảng 550 hộ. Quy mô đầu tư gồm nhiều hạng mục công trình lớn như: Cống lấy nước đầu mối bên bờ hữu sông Đà; Kè bảo vệ khu vực cống đầu mối tại bờ hữu sông Đà dài 269m; các công trình quản lý, hệ thống trạm biến áp, đường dây trung áp, hạ áp; trạm bơm Cẩm Yên...
Bên cạnh đó, nhiều hợp phần dự án sẽ thực hiện cải tạo khôi phục sông Tích gồm 3 đoạn, tổng chiều dài 110,5km. Xây dựng các công trình trên sông như cống điều tiết Đầm Long, cầu Trắng và Tân Trượng. 14 trạm bơm tưới, tiêu nước trên sông Tích; 67 cống tưới, tiêu trên 2 bờ sông Tích và 25 cầu giao thông, dân sinh qua sông cũng nằm trong dự kiến các hạng mục được đầu tư của đại dự án.
Tuy nhiên, hơn 11 năm qua dự án vẫn dở dang khiến cử tri và người dân bức xúc. Tại phiên chất vấn kỳ họp thứ 3, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021-2026, đại biểu Nguyễn Quang Thắng (tổ quận Long Biên) đặt vấn đề: Dự án Tiếp nước, cải tạo khôi phục sông Tích được xác định là công trình trọng điểm đầu tư, có quyết định đầu tư và khởi công từ năm 2011 đến nay vẫn chưa hoàn thành. Đề nghị cho biết, nguyên nhân, trách nhiệm, phương án giải quyết, tiến độ thực hiện và dự kiến thời gian hoàn thành dự án?
Cần làm rõ trách nhiệm cơ quan có liên quan
Đưa ra 5 nguyên nhân chậm trễ, ông Đinh Công Sơn, Giám đốc Ban duy tu các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (thuộc Sở NNPTNT Hà Nội) cho biết: Thứ nhất, trong quá trình triển khai thi công, hồ sơ thiết kế có bố trí 44 bãi để trữ và bãi đổ đất thừa trên dọc tuyến, tuy nhiên không triển khai được. Khu vực này là khu vực đất mượn nên không triển khai được 44 bãi trữ.
Thứ hai, khó khăn về đất mua để đắp, do trên địa bàn thành phố Hà Nội không có quy hoạch các mỏ khai thác đất đắp cho dự án.
Thứ ba, quá trình khảo sát thiết kế do chưa lường hết địa hình, địa chất tuyến sông, dẫn tới phải điều chỉnh hồ sơ thiết kế, biện pháp thi công.
Thứ tư, một số định mức hiện hành đang áp dụng chưa phù hợp với thực tế tại hiện trường dự án, nên phải xây dựng lại định mức mới.
Thứ năm, công tác giải phóng mặt bằng chậm, do đối với công tác quản lý đất đai ở địa phương còn hạn chế và chưa chặt chẽ, dẫn tới việc xác định nguồn gốc đất khó khăn. Ngoài ra là do sự thay đổi chế độ, chính sách về bồi thường, hỗ trợ trong công tác giải phóng mặt bằng.
Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho rằng: Liên quan tới vướng mắc giải phóng mặt bằng ở địa bàn huyện Ba Vì. Do nguồn gốc đất đai xác định chưa được rõ ràng, đầy đủ nên đã xảy ra những vụ án cần phải giải quyết và xử lý trong thời gian vừa qua.
Ngoài ra, quá trình của dự án này kéo dài và địa hình, địa chất phức tạp nên trong quá trình triển khai, khảo sát và đánh giá của đơn vị tư vấn chưa được chặt chẽ và đầy đủ nên phát sinh nhiều các hạng mục, nhân công, rồi cả đơn giá, cả định mức.
Cũng theo vị PCT Hà Nội, vừa qua, thành phố đã chỉ đạo các ngành rà duyệt lại toàn bộ hồ sơ, các quá trình triển khai thực hiện hơn 10 năm vừa qua và cũng đã hoàn chỉnh lại toàn bộ hồ sơ, những khó khăn, vướng mắc mà Ban duy tu vừa nêu ra đã được xem xét và các ngành đã thẩm định, báo cáo với UBND thành phố; qua đó thành phố đã xem xét, Ban cán sự Đảng UBND thành phố Hà Nội cũng đã có báo cáo, xin ý kiến chủ trương của Thường trực và Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.
Như vậy, sau khi có ý kiến chỉ đạo của Thường trực Thành ủy và Ban Thường vụ Thành ủy, UBND thành phố cũng sẽ hoàn thiện lại toàn bộ các hồ sơ điều chỉnh dự án, coi như là dự án lần cuối, trong đó cho phép triển khai thực hiện 2 giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất là đoạn từ Ba Vì tới thị xã Sơn Tây sẽ hoàn thành trong năm 2022 này để làm sao chúng ta cung cấp được nguồn nước vào sông Tích phục vụ cho hệ thống tưới tiêu cũng như xử lý môi trường thì sẽ dứt điểm hoàn thành trong năm 2022.
Còn lại giai đoạn 2 từ Sơn Tây, Phúc Thọ cho đến Mỹ Đức sẽ triển khai thực hiện và đã đưa vào trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021- 2025 và sẽ tập trung chỉ đạo để hoàn thành giai đoạn 2 này để làm sao toàn bộ tuyến sông Tích trên địa bàn của thành phố Hà Nội sẽ được hoàn thành nhằm phục vụ nguồn nước từ sông Đáy, thau rửa về môi trường và cho vấn đề sản xuất nông nghiệp – PCT Hà Nội cho biết thêm.
Trước thực trạng trên, đề nghị UBND TP. Hà Nội làm rõ trách nhiệm của Ban Duy tu các công trình NN&PTNT, Sở NN&PTNT Hà Nội trong việc triển khai thực hiện dự án. Đồng thời, sớm thúc đẩy để dự án đi vào hoạt động đáp ứng mong mỏi của người dân, cử tri Thủ đô.
Trâm Anh
