Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Củng cố một trục hợp tác trong Liên minh châu Âu

Đây là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của một Tổng thống Pháp tới Tây Ban Nha kể từ năm 2009, sau nhiều lần kế hoạch được điều chỉnh. Chương trình chuyến thăm bao gồm các cuộc gặp với Quốc vương Felipe VI, Thủ tướng Pedro Sánchez, Diễn đàn Thương mại và Đầu tư Tây Ban Nha - Pháp cùng một loạt hoạt động tập trung vào công nghệ, năng lượng và hợp tác châu Âu.

htfbmjtwoaagtb1.jpg
Tổng thống Pháp Macron có chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Tây Ban Nha kể từ năm 2009.
Ảnh: X/Emmanuel Macron

Về ý nghĩa song phương, chuyến thăm là dịp để Paris và Madrid tiếp tục cụ thể hóa khuôn khổ hợp tác được hai bên thúc đẩy trong những năm gần đây.

Tại Hội nghị thượng đỉnh Pháp - Tây Ban Nha ở Barcelona vào tháng 1/2023, hai nước đã ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác, với mục tiêu tạo một khuôn khổ pháp lý lâu dài cho quan hệ song phương và tăng cường phối hợp trong các vấn đề châu Âu. Khi đó, Thủ tướng Sánchez nhấn mạnh rằng hiệp ước không chỉ củng cố quan hệ giữa hai nước, mà còn hướng tới tăng cường dự án chung của châu Âu.

Tuy nhiên, chính hiệp ước này lại trở thành một trong những điểm đáng chú ý nhất của chuyến thăm lần này. Ngày 29/9, Thượng viện Tây Ban Nha đã bác việc phê chuẩn hiệp ước. Tranh luận tập trung vào điều khoản cho phép bộ trưởng của một nước tham dự các cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng của nước kia theo cơ chế luân phiên. Chính phủ Tây Ban Nha ủng hộ việc phê chuẩn, trong khi lực lượng đối lập đặt vấn đề về cách diễn giải điều khoản nói trên.

Ở cấp độ châu Âu, sự gần gũi giữa Pháp và Tây Ban Nha có ý nghĩa rộng hơn quan hệ song phương. Hai nước đều có vai trò quan trọng trong các cuộc thảo luận của Liên minh châu Âu (EU) về năng lượng, quốc phòng, chính sách công nghiệp, chuyển đổi số, di cư và vị thế chiến lược của EU.

Tây Ban Nha đồng thời đang thúc đẩy vai trò lớn hơn trong các vấn đề an ninh và quốc phòng của châu Âu, trong đó có năng lực giám sát không gian và hệ thống liên lạc vệ tinh an toàn. Madrid cũng khẳng định cam kết với IRIS, chương trình của EU nhằm tăng cường khả năng kết nối an toàn và năng lực công nghệ của châu Âu.

Vì vậy, không gian trở thành một lĩnh vực hợp tác có tính biểu tượng. Việc Tổng thống Macron thăm Trung tâm Vệ tinh của EU tại Torrejón de Ardoz không chỉ gắn với năng lực công nghệ, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách châu Âu nhìn nhận các hạ tầng chiến lược. Vệ tinh ngày càng liên quan trực tiếp tới thông tin liên lạc, quan sát Trái đất, định vị, quốc phòng và khả năng ứng phó với các rủi ro đối với hạ tầng thiết yếu.

Ngày 29/9, Cơ quan Quốc phòng châu Âu cũng thông báo 15 nước EU đã thống nhất cơ chế chia sẻ dữ liệu về hoạt động và vật thể trong quỹ đạo nhằm cải thiện khả năng nhận thức tình hình trong không gian. Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Italy nằm trong nhóm các nước hiện có năng lực đáng kể trong lĩnh vực này.

Điều đó đặt chuyến thăm Tây Ban Nha của Tổng thống Macron trong một chương trình nghị sự rộng hơn, không chỉ củng cố quan hệ Pháp - Tây Ban Nha, mà còn tăng cường phối hợp giữa hai nước trong quá trình EU tìm kiếm năng lực tự chủ về công nghệ, năng lượng và quốc phòng.

Những thỏa thuận và tuyên bố chung trong các lĩnh vực năng lượng, chống thông tin sai lệch, chống buôn bán ma túy trên các tuyến đường biển và hợp tác công nghệ cho thấy phạm vi của quan hệ song phương đang được mở rộng từ các vấn đề truyền thống sang những lĩnh vực có tính xuyên biên giới và liên quan trực tiếp đến khả năng chống chịu của châu Âu.

Từ chương trình nghị sự EU đến sức ép xã hội trong nước

Tuy nhiên, bối cảnh xã hội trong chuyến thăm cũng đặt ra câu hỏi là làm thế nào để những mục tiêu về chủ quyền công nghệ, an ninh và năng lực chiến lược của châu Âu được kết nối với những vấn đề trực tiếp của đời sống người dân?

Câu hỏi này đặc biệt rõ tại Tây Ban Nha. Chỉ vài ngày trước chuyến thăm, các cuộc biểu tình quy mô lớn đã diễn ra tại Madrid và nhiều thành phố khác sau vụ trục xuất một phụ nữ 87 tuổi, María del Carmen Abascal, khỏi căn hộ nơi bà đã sống hơn 70 năm.

Vụ việc trở thành tâm điểm của các cuộc tranh luận về giá thuê nhà, bảo vệ người thuê và tình trạng thiếu nhà ở có giá phù hợp. Khoảng 25.000 người, theo ước tính của cơ quan đại diện Chính phủ tại Madrid, đã tham gia cuộc biểu tình ngày 26/9.

2026-09-28t182935z-542524270-rc2isnalxduj-rtrmadp-3-spain-housing-protest-scaled.jpg
Cuộc khủng hoảng nhà ở đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Tây Ban Nha.
Ảnh: Cyprus Inform

Reuters dẫn các ước tính cho thấy Tây Ban Nha đang thiếu khoảng 750.000 căn nhà và mức thiếu hụt có thể vượt 1 triệu căn vào năm 2028 nếu nguồn cung không được cải thiện. Những người biểu tình yêu cầu tăng cường bảo vệ người thuê, hạn chế các trường hợp trục xuất mà không có phương án nhà ở thay thế và có thêm các biện pháp kiểm soát thị trường cho thuê.

Tại Pháp, sức ép xã hội trong cùng thời điểm lại tập trung vào ngân sách, tiền lương và dịch vụ công. Ngày 29/9, công chức và học sinh trên cả nước tham gia đình công, biểu tình phản đối kế hoạch ngân sách năm 2027.

Các tổ chức công đoàn phản đối những biện pháp cắt giảm chi tiêu và đề xuất đóng băng tiền lương khu vực công; trong khi Chính phủ cho rằng điều chỉnh ngân sách là cần thiết trong bối cảnh thâm hụt tài chính ở mức cao. Hàng trăm trường trung học bị ảnh hưởng bởi các hoạt động phản đối của học sinh, trong khi nhiều nhóm lao động công cộng cũng tham gia đình công.

1790731584529.png
Các cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên cùng các công đoàn lao động đã diễn ra rầm rộ trong những ngày gần đây tại Pháp. Ảnh chụp màn hình

Như vậy, vào đúng thời điểm Tổng thống Macron tới Madrid để thảo luận về tương lai châu Âu, nước Pháp cũng đang chứng kiến những tranh luận gay gắt về cách phân bổ nguồn lực công.

Đây không phải là những vấn đề hoàn toàn giống nhau, nhưng cùng cho thấy những thách thức khá tương đồng đối với các chính phủ châu Âu: vừa phải xử lý những yêu cầu dài hạn về năng lực cạnh tranh, quốc phòng, công nghệ và chuyển đổi năng lượng; vừa phải đáp ứng những nhu cầu trước mắt về thu nhập, nhà ở và dịch vụ công.

Vì thế, chuyến thăm Tây Ban Nha của Tổng thống Macron diễn ra ở giao điểm giữa hai tầng của chính trị châu Âu. Một tầng là quan hệ giữa các chính phủ và những nỗ lực định hình năng lực chiến lược của EU; tầng còn lại là những yêu cầu xã hội đang được thể hiện qua nghị trường, các cuộc thương lượng chính sách và cả đường phố.

Xem thêm

Canada xích lại gần châu Âu nhưng khó rời xa Mỹ

Canada xích lại gần châu Âu nhưng khó rời xa Mỹ

(CLO) Việc Canada cam kết hướng tới trở thành thành viên liên kết đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, động thái này không đồng nghĩa Ottawa muốn tạo đối trọng hay tìm kiếm một đối tác thay thế Washington.

 Điều gì chờ đợi Tổng thống Trump nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội Mỹ?

Điều gì chờ đợi Tổng thống Trump nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội Mỹ?

(CLO) Đảng Dân chủ đang kỳ vọng giành lại quyền kiểm soát lưỡng viện trong cuộc bầu cử ngày 3/11 để làm đòn bẩy đối trọng. Nếu thành công, họ sẽ nắm trong tay các đặc quyền hiến định nhằm giám sát, điều tra và trực tiếp kiềm chế quyền lực hành pháp của Tổng thống Donald Trump trong nửa sau nhiệm kỳ.

Cán cân quyền lực trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

Cán cân quyền lực trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

(NB&CL) Ngày 3/11 tới, cử tri Mỹ sẽ lựa chọn Quốc hội khóa mới cùng nhiều vị trí lãnh đạo cấp bang. Diễn ra giữa nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, cuộc bầu cử có thể điều chỉnh tương quan quyền lực tại Washington, tác động đến chương trình nghị sự của Nhà Trắng và định hình bước chuẩn bị cho cuộc đua Tổng thống năm 2028. Trong bối cảnh đa số tại Quốc hội Mỹ khá mong manh, những thay đổi nhỏ về số ghế cũng có thể tạo ra những thay đổi chính trị đáng kể.

Mỹ loại DeepSeek khỏi cơ quan chính phủ và vấn đề chủ quyền dữ liệu AI quốc gia

Mỹ loại DeepSeek khỏi cơ quan chính phủ và vấn đề chủ quyền dữ liệu AI quốc gia

(CLO) Quyết định của Bộ An ninh Nội địa Mỹ yêu cầu loại bỏ DeepSeek khỏi hệ thống công nghệ thông tin của các cơ quan hành pháp dân sự liên bang cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách các quốc gia lựa chọn công nghệ. Chất lượng và giá thành vẫn quan trọng nhưng ngày càng phải được cân nhắc cùng an ninh dữ liệu, quyền kiểm soát hệ thống và lợi ích quốc gia.

Bình đẳng giới và những thách thức trong kỷ nguyên AI

Bình đẳng giới và những thách thức trong kỷ nguyên AI

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất lao động, tiếp cận tri thức và thúc đẩy bình đẳng giới, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng định kiến và bất bình đẳng về cơ hội phát triển. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, bình đẳng giới trong kỷ nguyên AI không chỉ đòi hỏi quyền tiếp cận công nghệ, mà còn phải bảo đảm sự tham gia và thụ hưởng công bằng của phụ nữ.

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Cỡ chữ bài viết: