Ngày 27/12, Bảo tàng Hà Tĩnh cho biết, đơn vị vừa tiến hành một đợt khảo sát thực địa quy mô tại khu vực Làng Chè, xã Sơn Kim 2, phía Tây Hà Tĩnh.
Trước đó, Bảo tàng Hà Tĩnh nhận được thông tin từ người dân về việc phát hiện một số cổ vật, di vật gồm: chuông đồng, đục đá, bát gốm, kiếm sắt khi sản xuất nông nghiệp tại khu vực này.
Sau khi thực hiện điền dã, đoàn công tác phát hiện thêm nhiều dấu vết cư trú của con người kéo dài từ thời tiền - sơ sử cho đến thời kỳ phong kiến. Các hiện vật tìm thấy rất đa dạng, bao gồm công cụ đá như rìu, chày, bàn nghiền; các đồ dùng bằng đồng, sắt cùng nhiều mảnh gốm thô và gốm thời Trần.
Liên quan đến các hiện vật mới phát hiện ở thôn Làng Chè, vào tuần trước, trong quá trình rà phế liệu, một nhóm người dân cũng tình cờ phát hiện tại đây số lượng tiền cổ nằm sâu trong lòng đất.
Qua ghi nhận ban đầu, khối tiền cổ được phát hiện có tổng trọng lượng khoảng 15kg, gồm hàng nghìn đồng tiền bằng đồng đã bị biến đổi hóa học, kết dính chặt vào nhau thành từng mảng lớn.
Đồng tiền có dạng tròn, đường kính khoảng 2,4 cm, ở giữa đục lỗ vuông cạnh khoảng 0,6 cm - đặc trưng của tiền kim loại cổ phương Đông. Mặt trước tiền khắc hai chữ Hán “Ngũ Thù” theo thể triện thư, mặt sau để trơn, viền tiền khá mảnh và đều.
Theo các nhà nghiên cứu, đây là loại tiền "Ngũ Thù" - một trong những loại tiền kim loại xuất hiện sớm và có thời gian lưu hành dài nhất trong lịch sử Trung Hoa và khu vực Đông Á. Tên gọi “Ngũ Thù” có nghĩa là “năm thù”, đơn vị đo trọng lượng cổ, tương đương khoảng 4 gram theo cách tính hiện nay.
Tiền "Ngũ Thù" bắt đầu được đúc và sử dụng từ thời Tây Hán (thế kỷ II trước công nguyên), sau đó tiếp tục lưu hành phổ biến suốt nhiều thế kỷ, trong đó có giai đoạn Bắc thuộc ở Việt Nam. Đến thời nhà Đường, loại tiền này mới dần bị thay thế bởi tiền Khai Nguyên Thông Bảo.
Các chuyên gia cho rằng, đây là phát hiện tiền Ngũ Thù có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn Hà Tĩnh, đồng thời cũng là loại tiền có niên đại sớm nhất từng được ghi nhận tại địa phương.
Những phát hiện mới đây tại Làng Chè góp phần khẳng định quá trình phát triển liên tục của con người trên vùng đất phía Tây Hà Tĩnh. Đặc biệt, những mảnh gốm thời Trần phản ánh dấu vết của sự mở rộng cư dân trong thời kỳ Đại Việt phát triển, khi các làng xóm được hình thành dọc theo các triền núi, ven sông suối.
