Chiều 14/9, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã làm việc với các bộ, ngành, cơ quan về công tác giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Báo cáo tại cuộc làm việc cho thấy, các đơn vị đã tiếp nhận số lượng rất lớn mẫu hài cốt liệt sĩ. Viện Pháp y Quốc gia tiếp nhận 16.636 mẫu; Viện Pháp y Quân đội tiếp nhận 35.776 mẫu; Viện Sinh học tiếp nhận, lưu trữ 37.610 mẫu từ 8 địa phương.
Công nghệ NGS-SNP đã cho thấy hiệu quả bước đầu đối với những mẫu hài cốt có mức độ phân hủy cao. Dự kiến trong tháng 10/2026, các đơn vị sẽ được bàn giao đợt 1 dây chuyền NGS-SNP do Tập đoàn Vingroup tài trợ.
Tuy nhiên, năng lực giám định (nhân lực, trang thiết bị, hóa chất) của các đơn vị được giao nhiệm vụ hiện vẫn chưa đáp ứng kịp tiến độ trước khối lượng mẫu tồn đọng lớn.
Phát biểu kết luận, về mục tiêu trọng tâm, "Chiến dịch 500 ngày đêm" đặt mốc hoàn thành giám định ADN 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ trước ngày 27/7/2027, Phó Thủ tướng yêu cầu cố gắng hoàn tất việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin tại các nghĩa trang trước ngày 30/11, đồng thời tiếp tục đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập.
Cùng với đó, Bộ Công an được giao tiếp tục phát động chiến dịch lấy mẫu sinh phẩm dòng cha của thân nhân liệt sĩ từ nay đến ngày 30/11, phấn đấu hoàn thành toàn bộ trong năm nay.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công an nghiên cứu dự án xây dựng kho bảo quản, lưu trữ mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ với quy mô khoảng 2 triệu mẫu, bởi việc bảo quản tốt sẽ giúp lưu giữ mẫu trong 50 năm hoặc lâu hơn, thay vì chỉ đáp ứng được khoảng 10-15 năm trong điều kiện hiện nay.
Ngoài ra, Phó Thủ tướng chỉ đạo ngay trong tuần này phải hoàn thành việc điều tiết mẫu hài cốt liệt sĩ tại Viện Pháp y Quân đội phù hợp với năng lực bảo quản thực tế.
Về cơ chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ và các bộ ngành tham mưu sửa đổi Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; xây dựng nghị định về định mức kinh tế - kỹ thuật, quy trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ và sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phấn đấu ban hành chậm nhất ngày 30/9 theo thủ tục rút gọn.
Bộ Tài chính được giao tham mưu cơ chế mua sắm trang thiết bị, hóa chất, sinh phẩm phục vụ giám định ADN; đồng thời phối hợp các đơn vị rà soát, bổ sung dự toán năm 2027, bảo đảm đầy đủ nguồn lực cho phòng xét nghiệm ADN, phòng sạch và các điều kiện cần thiết.
Đối với nguồn lực xã hội hóa, Phó Thủ tướng yêu cầu phân định rõ phần doanh nghiệp hỗ trợ và phần ngân sách Nhà nước đầu tư. Phó Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm đầu tư trọng tâm, trọng điểm, tận dụng cơ sở hiện có, không chạy theo phương án xây dựng mới tràn lan. Việc lựa chọn đơn vị được đầu tư phải tính đến cả chức năng, nhiệm vụ và khả năng bảo đảm nguồn nhân lực, bởi đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn phải đáp ứng yêu cầu trong nhiều năm tới.
Đối với công tác thông tin, truyền thông, Phó Thủ tướng yêu cầu với công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cần phản ánh đầy đủ cả khó khăn, thách thức và những nỗ lực vượt bậc của các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.
Truyền thông cần làm nổi bật tinh thần trách nhiệm, sự cống hiến của các đơn vị trong từng khâu, từ lấy mẫu hài cốt, lấy mẫu thân nhân đến tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu theo quy trình khoa học, chặt chẽ, bài bản.
Phó Thủ tướng lưu ý không chỉ tập trung vào số lượng mẫu đã giám định, mà cốt lõi là giúp xã hội thống nhất nhận thức, chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng các lực lượng đang làm nhiệm vụ. Việc lan tỏa những giá trị này sẽ góp phần động viên, khích lệ các đơn vị, đồng thời tạo sự đồng thuận và thống nhất cao trong toàn xã hội.
