Chiều tối 30/10, sau khi trực tiếp kiểm tra công tác khắc phục sạt lở trên Tỉnh lộ 623 gây chia cắt xã Sơn Tây, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi về công tác ứng phó, khắc phục hậu quả của đợt mưa lũ nghiêm trọng trên địa bàn trong những ngày qua.
Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh đợt thiên tai lịch sử này là “phép thử” để nhìn lại tổng thể cách quản lý rủi ro thiên tai. “Chúng ta phải sống chung với thiên tai nhưng phải chủ động, có khoa học, có công cụ, có kịch bản để chủ động chống chịu bền vững”.
Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các cơ quan Trung ương, khẩn trương xây dựng bản đồ phân vùng ngập lụt, sạt lở, tai biến địa chất trên toàn địa bàn; phân loại thiên tai theo khu vực (miền núi – ven sông – ven biển); xây dựng kịch bản ứng phó thiên tai theo quy trình, xác định rõ việc nào làm trước, việc nào làm ngay khi thiên tai xuất hiện.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh tuyến cơ sở là nơi “đứng mũi chịu sào” trong ứng phó thiên tai. “Cấp xã là nơi trực tiếp với dân. Nếu cấp xã không nắm chắc phương án, không biết gọi ai, điều phối với ai, thì trên chỉ đạo nhiều cũng không xuống được đời sống thực tế". Vì vậy, năng lực cán bộ cấp xã cần rà soát, tập huấn trước mùa mưa lũ, hướng dẫn kịch bản cụ thể trong từng tình huống.
Về nhiệm vụ trước mắt, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh Quảng Ngãi rà soát toàn bộ các điểm sạt lở, ngập sâu; tập trung khắc phục các công trình thiết yếu như trường học, bệnh viện; xác định rõ lực lượng, phương tiện “bốn tại chỗ”, trang bị phù hợp cho từng vùng (xuồng cao su, túi sinh tồn…); đánh giá khả năng chống chịu của hạ tầng giao thông, năng lượng, viễn thông, hệ thống thủy lợi và đê biển; kịp thời kiến nghị Trung ương hỗ trợ.
Về lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị xây dựng kế hoạch di dời dân ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập lụt lặp lại theo chu kỳ; điều chỉnh quy hoạch dân cư và quy chuẩn xây dựng theo địa hình, địa chất; đánh giá toàn diện tác động của hệ thống hồ thủy điện, thủy lợi đến hạ lưu. “Nếu không có bản đồ tai biến địa chất và bản đồ ngập lụt thì không thể thiết kế hạ tầng đúng, không thể bố trí dân cư đúng, không thể lập phương án ứng cứu đúng".
Đối với các tuyến đường miền núi, đèo dốc và khu vực có nguy cơ sạt lở địa chất, Phó Thủ tướng lưu ý cần xem xét ngay từ thiết kế tuyến đường phải tính đến địa chất, địa hình, địa mạo. Nếu không xử lý triệt để thì chỉ cần một trận mưa lớn là cả một sườn núi có thể sụp xuống.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, khi không thể thay đổi hướng tuyến, cần nghiên cứu giải pháp công trình phù hợp; hết sức lưu ý xung đột giữa quy hoạch giao thông và thoát nước. Nhiều nơi quy hoạch giao thông không tích hợp với mục tiêu thoát lũ, dẫn đến ùn nước và sạt lở. Đây là vấn đề phải nhận diện rõ và điều chỉnh ngay.
“Mưa lũ năm nay có thể đã vượt mức lịch sử ở một số khu vực. Vì vậy, mọi quy hoạch, thiết kế hạ tầng, phương án ứng phó cần lấy mức này làm chuẩn mới, nhất là trong thiết kế các công trình công cộng, đặc biệt bệnh viện và trường học, phải thiết kế cao hơn mức này, tuyệt đối không để ngập lụt”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
