Ranh giới nào cho nội dung và tính chân thực của ảnh báo chí khi sử dụng trí tuệ nhân tạo?

(CLO) Đối với các nhà báo và các tòa soạn đa phương tiện ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp ích rất nhiều cho việc tác nghiệp và quy trình sản xuất, xuất bản. Ở thể loại ảnh báo chí, AI đã tích cực tham gia hỗ trợ những việc của người làm báo, tuy nhiên câu hỏi lớn đặt ra là ranh giới nào giữa nội dung hấp dẫn từ bức ảnh với đạo đức người làm báo.

Hỗ trợ đắc lực cho các phóng viên và biên tập viên hình ảnh

Trên thực tế, AI đã trở thành một trợ thủ đắc lực cho các nhà báo, các cơ quan báo chí sử dụng vào việc khai thác dữ liệu, phân tích hình ảnh, viết các nội dung… Trong công việc sáng tạo nội dung số, AI có thể hỗ trợ các nhà báo xử lý hậu kỳ ảnh, làm hậu kỳ video, đồ họa, thu thập, phân tích dữ liệu, gợi ý cách viết để tham khảo, gợi ý cách đặt tiêu đề.

Bài liên quan

Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tăng cường đào tạo trí tuệ nhân tạo phù hợp với công nghệ báo chí hiện đại

Báo Đảng địa phương ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Đưa sản phẩm báo Đảng đến gần hơn với công chúng

ranh gioi nao cho noi dung va tinh chan thuc cua anh bao chi khi su dung tri tue nhan tao hinh 1

Dùng AI vẽ lại chân dung liệt sĩ và mẹ Việt Nam anh hùng hay dùng AI để nói về nguồn gốc Làng Đuổi xưa.

Đã có nhiều cơ quan báo chí, truyền hình ứng dụng AI vào hoạt động hàng ngày, thậm chí là các sự kiện, chương trình lớn. Như tại chương trình “Tết nghĩa là hy vọng” năm 2024, nhóm sản xuất chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam (THVN) đã dùng AI vẽ lại chân dung liệt sĩ và mẹ Việt Nam anh hùng. Câu chuyện bắt đầu tại xóm Chín Chủ, xã Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam có tới 17 liệt sĩ hy sinh, 7 bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Tuy nhiên có rất nhiều gia đình đến tận bây giờ vẫn chưa có một tấm ảnh thờ dành cho người thân của mình. Tại chương trình “Tết nghĩa là hy vọng” ê kíp của Đài THVN đã phối hợp với một đơn vị làm dự án dùng AI để tái tạo ảnh những người liệt sĩ, người Mẹ Việt Nam anh hùng, nhờ vậy họ có cơ hội trở về đoàn tụ bên mái ấm gia đình...

Hay như gần đây trong chương trình “Gặp nhau cuối tuần” trở lại sau 19 năm, Trung tâm Phim truyền hình, Đài THVN đã sử dụng AI để vẽ những bức tranh tái hiện về nguồn gốc Làng Đuổi xưa. Nhiều hình ảnh về làng quê, bến nước, sân đình xa xưa hiện ra giúp khán giả có những trải nghiệm và hình dung thú vị về bức tranh làng quê xưa đã biến mất.

Có thể dễ dàng nhận thấy ở thể loại ảnh báo chí, những ứng dụng AI được phát triển liên tục trong thời gian gần đây đã hỗ trợ rất tốt cho các phóng viên và biên tập viên hình ảnh trong tác nghiệp, xử lý và xuất bản.

Việc sử dụng AI và các phần mềm mạnh đến nỗi, chúng có thể làm biến đổi mọi yếu tố trong một khuôn hình. Chúng ta có thể điều chỉnh màu sắc, ánh sáng, độ tương phản, áp dụng hiệu ứng đặc biệt và sắp xếp các yếu tố hình ảnh để tạo ra một bức ảnh hoàn chỉnh và tương thích với chủ đề đang làm việc.

Tuy nhiên điều gì cũng có hai mặt, ngày nay khi cầm một ấn phẩm tạp chí, chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy hình ảnh của những gương mặt người mẫu với làn da trắng hồng, sáng đẹp không có bất cứ một tì vết nào xuất hiện trên trang bìa của một cuốn tạp chí nào đó. Trong nhiều sự kiện, cùng một góc chụp nhưng hình ảnh xuất hiện trên các tờ báo khác nhau lại có phần hậu cảnh sắp đặt hơi khác do AI can thiệp có chủ ý. Chính điều này đôi khi làm sai lệch bản chất và tính chất nội dung thông điệp của hình ảnh, dẫn đến sự bàn tán của dư luận và phản ứng của công chúng.

Yêu cầu số một là tính trung thực

Thực tế đã chứng minh, trong thời đại mà chiếc điện thoại trở nên quá quen thuộc, người dùng vô tình trở thành nạn nhân của việc thao túng hình ảnh. Động tác lướt điện thoại nhanh và liên tục khiến họ dễ dàng bị những hình ảnh do AI tạo ra đánh lừa.

ranh gioi nao cho noi dung va tinh chan thuc cua anh bao chi khi su dung tri tue nhan tao hinh 2

Ảnh bìa tạp chí do AI tạo ra trông giống như ảnh chụp thực tế, khó có thể phân biệt. Ảnh: Peta Pixel

Tất nhiên, không thể phủ nhận những lợi ích mà các công cụ AI mang lại cho các nhà báo trong nhiếp ảnh. Nhờ công nghệ, những tác phẩm ảnh báo chí đến với độc giả sẽ đẹp hơn, sắc nét hơn, phù hợp thẩm mỹ hơn.

Chia sẻ với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận về ứng dụng AI trong việc làm ảnh báo chí, nhà báo Ngô Huy Hoàng - Biên tập viên ảnh, Báo Thiếu niên tiền phong và Nhi đồng chia sẻ: Khác với ảnh thương mại và ảnh nghệ thuật, ảnh báo chí có những chuẩn mực riêng, bắt buộc những người làm báo phải tuân thủ. Yêu cầu số một là tính trung thực. Vì thực chất, ảnh báo chí là sản phẩm cung cấp thông tin bằng hình ảnh. Khi đã là thông tin thì cần phải chính xác và khách quan.

“Tuy nhiên, trong sự cạnh tranh có phần khắc nghiệt của truyền thông hiện đại và bối cảnh sự phát triển của kinh tế báo chí chi phối sự tồn tại của các tòa soạn như hiện nay. Sự hòa trộn giữa ảnh báo chí, ảnh thương mại và ảnh nghệ thuật trong các tác phẩm báo chí đôi khi làm chúng ta quên mất ranh giới của mình bằng cách dùng AI can thiệp quá sâu vào nội dung của tác phẩm. Điều này phần nào còn vi phạm về đạo đức của người làm báo” nhà báo Ngô Huy Hoàng nhấn mạnh.

Thực tế này cho thấy có nên chăng, việc sử dụng AI cần ở một chừng mực vừa đủ để làm nhân vật và bối cảnh sáng hơn, nét hơn, đẹp hơn nhưng tuyệt đối không làm thay đổi cảm xúc nhân vật, chi tiết bối cảnh và nội dung cần phản ánh. Khi có sự can thiệp sâu của AI thì nên có chú thích rõ ràng, tránh gây hiểu lầm và phản ứng của độc giả.

Có thể khẳng định, sử dụng AI trong tác nghiệp ảnh báo chí sẽ là một phần không thể thiếu trong kỷ nguyên số ngày nay, việc sử dụng một cách phù hợp sẽ giúp các nhà báo và tòa soạn nâng cao hiệu quả trong công việc, thu hút được độc giả. Trái lại, lạm dụng chúng có thể gây nên sự phản ứng trái chiều của dư luận, thậm chí khủng hoảng niềm tin. Vì không một sức mạnh công nghệ nào có thể vượt qua được lương tâm nghề nghiệp và đạo đức của người làm báo.

Xem thêm

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), chiều 18/6, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) đã tổ chức chương trình gặp mặt và Tọa đàm “Báo chí trên tuyến đầu chống thông tin sai lệch” với sự tham gia của lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo các cơ quan báo chí, truyền hình trong nước.

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

(NB&CL) Khi bắt đầu viết bài này, tôi ngồi trước màn hình rất lâu mà không sao viết nổi một dòng mở đầu. Ngoài kia, thành phố đã ngủ, nhưng trong phòng làm việc của nhà báo, đèn vẫn còn sáng. Nghề báo vốn vậy, giống như một chuyến tàu chạy xuyên đêm, không ai biết chính xác lúc nào sẽ tới ga cuối, chỉ biết rằng luôn phải đi tiếp.

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đang trở thành mặt trận cạnh tranh quyết liệt về thông tin, dữ liệu và khả năng định hình nhận thức xã hội. Khi các nền tảng số xuyên biên giới ngày càng chi phối dòng chảy thông tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra những yêu cầu mới đối với báo chí cách mạng. Theo các chuyên gia, để giữ vững vai trò chủ lực trên mặt trận tư tưởng, báo chí cần vượt qua tư duy số hóa đơn thuần, từng bước kiến tạo hệ sinh thái số đủ mạnh để làm chủ dữ liệu, kết nối công chúng và góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

(CLO) Chiều 18/6, không khí chuẩn bị cho Hội báo toàn quốc 2026 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng diễn ra khẩn trương. Nhiều gian trưng bày của các cơ quan báo chí trên cả nước đã hoàn tất những công đoạn cuối cùng, sẵn sàng cho lễ khai mạc và đón khách tham quan từ ngày 19/6.

Báo Nhà báo và Công luận đoạt giải C Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026

Báo Nhà báo và Công luận đoạt giải C Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026

(CLO) Sáng 18/6/2026, Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên tổ chức lễ trao Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026. Loạt 4 bài “Hưng Yên: Dấu ấn thành công toàn diện từ kỳ bầu cử đến bước chuyển mình của bộ máy chính quyền mới” của phóng viên Trần Văn Quốc – Báo Nhà báo và Công luận đã vinh dự được trao giải C.

Từ ngòi bút quảng bá đến chiến sĩ thầm lặng bảo vệ Vịnh Hạ Long

Từ ngòi bút quảng bá đến chiến sĩ thầm lặng bảo vệ Vịnh Hạ Long

(NB&CL) Đối với mỗi nhà báo, được tác nghiệp tại Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long vừa là một đặc ân, vừa là thách thức lớn cả về bản lĩnh lẫn trách nhiệm xã hội. Giữa một bên là áp lực phát triển kinh tế, đô thị hóa và một bên là yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt kỳ quan, ngòi bút của người làm báo không chỉ dừng lại ở việc ngợi ca vẻ đẹp non nước, mà còn là những “chiến sĩ” thầm lặng, gìn giữ màu xanh cho Vịnh bừng sáng qua các kỷ nguyên.

Báo chí cần làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng “Zero-Click”?

Báo chí cần làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng “Zero-Click”?

(NB&CL) Tháng 5/2024, báo chí thế giới đã hứng chịu một cú sốc khi Google chính thức kích hoạt tính năng AI Overviews. Cơn địa chấn mang tên “Zero-Click” (Tìm kiếm không nhấp chuột) bùng phát, báo chí dần rơi vào kỷ nguyên “trắng truy cập”, khi nội dung được các công cụ tìm kiếm sử dụng AI để tóm tắt câu trả lời mà độc giả không cần truy cập nội dung gốc.

Nghề của niềm tin

Nghề của niềm tin

(NB&CL) Có những buổi sáng, khi thành phố còn chưa kịp thức hẳn, ánh đèn trong nhiều toà soạn đã sáng. Những con chữ đầu tiên của một ngày mới bắt đầu hình thành trong sự lặng lẽ gần như vô danh. Nghề báo vẫn vậy, từ lâu rồi, không ồn ào ở phía trước ánh đèn sân khấu, nhưng luôn hiện diện ở trung tâm của đời sống như một mạch dẫn bền bỉ, âm thầm đưa thông tin, tri thức và cả những rung động xã hội đến với công chúng.

Một niềm tin và một tình yêu sâu nặng với Tổ quốc, với nhân dân

Một niềm tin và một tình yêu sâu nặng với Tổ quốc, với nhân dân

(CLO) Trên tay tôi là bản thảo tập bút ký, chính luận “Trên cây cầu bắc qua nửa vòng trái đất” của nhà báo Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương. Đọc xong cuốn sách, tôi thực sự mừng. Làng báo cách mạng hôm nay có thêm một cây bút vừa giàu chất lính, vừa nặng lòng với vận nước.

Báo chí đổi mới cách truyền tải để đưa Văn kiện Đại hội XIV đến gần hơn với công chúng

Báo chí đổi mới cách truyền tải để đưa Văn kiện Đại hội XIV đến gần hơn với công chúng

(CLO) Chiều 17/6, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tạp chí Cộng sản tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Báo chí cách mạng với nhiệm vụ tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Báo chí đồng hành cùng công tác dân tộc, tôn giáo Thủ đô

Báo chí đồng hành cùng công tác dân tộc, tôn giáo Thủ đô

(CLO) Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), ngày 17/6, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội tổ chức gặp mặt các cơ quan thông tấn, báo chí nhằm tri ân những đóng góp của đội ngũ người làm báo trong công tác tuyên truyền, đồng hành cùng ngành dân tộc và tôn giáo của Thủ đô.

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Ngày 16/6, Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai” mùa thứ 4. Không chỉ là sân chơi học thuật dành cho sinh viên, cuộc thi còn góp phần kết nối hoạt động đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, tạo cơ hội để những người trẻ trải nghiệm quy trình tác nghiệp báo chí ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Cỡ chữ bài viết: