Ranh giới nào cho nội dung và tính chân thực của ảnh báo chí khi sử dụng trí tuệ nhân tạo?

(CLO) Đối với các nhà báo và các tòa soạn đa phương tiện ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp ích rất nhiều cho việc tác nghiệp và quy trình sản xuất, xuất bản. Ở thể loại ảnh báo chí, AI đã tích cực tham gia hỗ trợ những việc của người làm báo, tuy nhiên câu hỏi lớn đặt ra là ranh giới nào giữa nội dung hấp dẫn từ bức ảnh với đạo đức người làm báo.

Hỗ trợ đắc lực cho các phóng viên và biên tập viên hình ảnh

Trên thực tế, AI đã trở thành một trợ thủ đắc lực cho các nhà báo, các cơ quan báo chí sử dụng vào việc khai thác dữ liệu, phân tích hình ảnh, viết các nội dung… Trong công việc sáng tạo nội dung số, AI có thể hỗ trợ các nhà báo xử lý hậu kỳ ảnh, làm hậu kỳ video, đồ họa, thu thập, phân tích dữ liệu, gợi ý cách viết để tham khảo, gợi ý cách đặt tiêu đề.

Bài liên quan

Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tăng cường đào tạo trí tuệ nhân tạo phù hợp với công nghệ báo chí hiện đại

Báo Đảng địa phương ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Đưa sản phẩm báo Đảng đến gần hơn với công chúng

ranh gioi nao cho noi dung va tinh chan thuc cua anh bao chi khi su dung tri tue nhan tao hinh 1

Dùng AI vẽ lại chân dung liệt sĩ và mẹ Việt Nam anh hùng hay dùng AI để nói về nguồn gốc Làng Đuổi xưa.

Đã có nhiều cơ quan báo chí, truyền hình ứng dụng AI vào hoạt động hàng ngày, thậm chí là các sự kiện, chương trình lớn. Như tại chương trình “Tết nghĩa là hy vọng” năm 2024, nhóm sản xuất chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam (THVN) đã dùng AI vẽ lại chân dung liệt sĩ và mẹ Việt Nam anh hùng. Câu chuyện bắt đầu tại xóm Chín Chủ, xã Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam có tới 17 liệt sĩ hy sinh, 7 bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Tuy nhiên có rất nhiều gia đình đến tận bây giờ vẫn chưa có một tấm ảnh thờ dành cho người thân của mình. Tại chương trình “Tết nghĩa là hy vọng” ê kíp của Đài THVN đã phối hợp với một đơn vị làm dự án dùng AI để tái tạo ảnh những người liệt sĩ, người Mẹ Việt Nam anh hùng, nhờ vậy họ có cơ hội trở về đoàn tụ bên mái ấm gia đình...

Hay như gần đây trong chương trình “Gặp nhau cuối tuần” trở lại sau 19 năm, Trung tâm Phim truyền hình, Đài THVN đã sử dụng AI để vẽ những bức tranh tái hiện về nguồn gốc Làng Đuổi xưa. Nhiều hình ảnh về làng quê, bến nước, sân đình xa xưa hiện ra giúp khán giả có những trải nghiệm và hình dung thú vị về bức tranh làng quê xưa đã biến mất.

Có thể dễ dàng nhận thấy ở thể loại ảnh báo chí, những ứng dụng AI được phát triển liên tục trong thời gian gần đây đã hỗ trợ rất tốt cho các phóng viên và biên tập viên hình ảnh trong tác nghiệp, xử lý và xuất bản.

Việc sử dụng AI và các phần mềm mạnh đến nỗi, chúng có thể làm biến đổi mọi yếu tố trong một khuôn hình. Chúng ta có thể điều chỉnh màu sắc, ánh sáng, độ tương phản, áp dụng hiệu ứng đặc biệt và sắp xếp các yếu tố hình ảnh để tạo ra một bức ảnh hoàn chỉnh và tương thích với chủ đề đang làm việc.

Tuy nhiên điều gì cũng có hai mặt, ngày nay khi cầm một ấn phẩm tạp chí, chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy hình ảnh của những gương mặt người mẫu với làn da trắng hồng, sáng đẹp không có bất cứ một tì vết nào xuất hiện trên trang bìa của một cuốn tạp chí nào đó. Trong nhiều sự kiện, cùng một góc chụp nhưng hình ảnh xuất hiện trên các tờ báo khác nhau lại có phần hậu cảnh sắp đặt hơi khác do AI can thiệp có chủ ý. Chính điều này đôi khi làm sai lệch bản chất và tính chất nội dung thông điệp của hình ảnh, dẫn đến sự bàn tán của dư luận và phản ứng của công chúng.

Yêu cầu số một là tính trung thực

Thực tế đã chứng minh, trong thời đại mà chiếc điện thoại trở nên quá quen thuộc, người dùng vô tình trở thành nạn nhân của việc thao túng hình ảnh. Động tác lướt điện thoại nhanh và liên tục khiến họ dễ dàng bị những hình ảnh do AI tạo ra đánh lừa.

ranh gioi nao cho noi dung va tinh chan thuc cua anh bao chi khi su dung tri tue nhan tao hinh 2

Ảnh bìa tạp chí do AI tạo ra trông giống như ảnh chụp thực tế, khó có thể phân biệt. Ảnh: Peta Pixel

Tất nhiên, không thể phủ nhận những lợi ích mà các công cụ AI mang lại cho các nhà báo trong nhiếp ảnh. Nhờ công nghệ, những tác phẩm ảnh báo chí đến với độc giả sẽ đẹp hơn, sắc nét hơn, phù hợp thẩm mỹ hơn.

Chia sẻ với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận về ứng dụng AI trong việc làm ảnh báo chí, nhà báo Ngô Huy Hoàng - Biên tập viên ảnh, Báo Thiếu niên tiền phong và Nhi đồng chia sẻ: Khác với ảnh thương mại và ảnh nghệ thuật, ảnh báo chí có những chuẩn mực riêng, bắt buộc những người làm báo phải tuân thủ. Yêu cầu số một là tính trung thực. Vì thực chất, ảnh báo chí là sản phẩm cung cấp thông tin bằng hình ảnh. Khi đã là thông tin thì cần phải chính xác và khách quan.

“Tuy nhiên, trong sự cạnh tranh có phần khắc nghiệt của truyền thông hiện đại và bối cảnh sự phát triển của kinh tế báo chí chi phối sự tồn tại của các tòa soạn như hiện nay. Sự hòa trộn giữa ảnh báo chí, ảnh thương mại và ảnh nghệ thuật trong các tác phẩm báo chí đôi khi làm chúng ta quên mất ranh giới của mình bằng cách dùng AI can thiệp quá sâu vào nội dung của tác phẩm. Điều này phần nào còn vi phạm về đạo đức của người làm báo” nhà báo Ngô Huy Hoàng nhấn mạnh.

Thực tế này cho thấy có nên chăng, việc sử dụng AI cần ở một chừng mực vừa đủ để làm nhân vật và bối cảnh sáng hơn, nét hơn, đẹp hơn nhưng tuyệt đối không làm thay đổi cảm xúc nhân vật, chi tiết bối cảnh và nội dung cần phản ánh. Khi có sự can thiệp sâu của AI thì nên có chú thích rõ ràng, tránh gây hiểu lầm và phản ứng của độc giả.

Có thể khẳng định, sử dụng AI trong tác nghiệp ảnh báo chí sẽ là một phần không thể thiếu trong kỷ nguyên số ngày nay, việc sử dụng một cách phù hợp sẽ giúp các nhà báo và tòa soạn nâng cao hiệu quả trong công việc, thu hút được độc giả. Trái lại, lạm dụng chúng có thể gây nên sự phản ứng trái chiều của dư luận, thậm chí khủng hoảng niềm tin. Vì không một sức mạnh công nghệ nào có thể vượt qua được lương tâm nghề nghiệp và đạo đức của người làm báo.

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Cỡ chữ bài viết: