Rèn luyện kỹ năng, bảo vệ hoạt động tác nghiệp hợp pháp - Vấn đề quan trọng đối với mỗi nhà báo

(CLO) Trong thời gian gần đây liên tiếp xuất hiện các vụ việc cản trở hoạt động báo chí, đe dọa, hành hung nhà báo, phóng viên đang tác nghiệp. Hơn lúc nào hết việc trang bị kỹ năng tự bảo vệ khi tác nghiệp là vấn đề quan trọng với mỗi nhà báo, mỗi cơ quan báo chí.

Phóng viên được đánh giá là một trong những nghề thu hút nhiều bạn trẻ với những điểm thú vị như đi nhiều, gặp gỡ nhiều người, biết nhiều thứ. Tuy nhiên đây cũng được đánh giá là nghề nguy hiểm, nhất là những phóng viên làm điều tra, về môi trường, an ninh trật tự, buôn lậu, phá rừng, vi phạm đất đai… Thực tế, đã có những tòa soạn áp dụng phương pháp đào tạo võ thuật cổ truyền cho phóng viên để tự vệ, hướng dẫn truyền đạt cho phóng viên các kỹ năng bảo vệ mình trong các tình huống không mong muốn, để khi xông pha vào các điểm nóng có thể yên tâm xử lý các tình huống.

Bài liên quan

Hội Nhà báo TP HCM đề nghị xử lý đối tượng đe dọa hành hung phóng viên

Hội Nhà báo Việt Nam yêu cầu làm rõ vụ việc phóng viên Báo NTNN/Dân Việt bị hành hung

Vụ đe dọa phóng viên báo Người Lao Động: Xử phạt một cá nhân 200.000 đồng

ren luyen ky nang bao ve hoat dong tac nghiep hop phap van de quan trong doi voi moi nha bao hinh 1

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng ghi nhận bằng chứng phá rừng tại Quảng Nam.

Trên thực tế, muốn có thông tin hay, phóng viên phải đi đến tận những địa điểm để ghi nhận, nơi đó có thể là nguy hiểm, cực kỳ ô nhiễm độc hại… Ở những địa điểm đó, họ dễ rơi vào trạng thái của sự sống và cái chết, đối diện với những tình huống bất ngờ, đe dọa đến tính mạng để có được những thước phim, những hình ảnh chân thực nhất về những vấn đề, sự kiện mọi người đang quan tâm.

Như tháng 10 năm 2022, trong lúc ghi hình thực tế tình trạng “xe dù bến cóc” tại Trạm xe buýt đầu đường Nguyễn Tất Thành (phường Tự An, TP Buôn Ma Thuột), phóng viên Ngọc Hùng – Báo Giao thông bắt gặp chiếc xe dán logo Thế Vĩnh mang BKS: 47G-000.21 (bên hông phải xe dán BKS 47B - 017.96) tấp vào đón bắt khách.

Xe đeo biển số 47G-000.21 nhưng trên thân xe lại in biển số khác, chiếc xe cải tạo thành xe tải van, không được phép chở khách theo quy định. Thấy phóng viên tác nghiệp, tài xế tiến lại cản trở, không cho chụp hình. Vài phút sau, chiếc xe này đón một hành khách lên, khi phóng viên đang quay video thì tài xế mở cửa, chạy tới lớn tiếng chửi bới rồi dùng tay đánh nhiều cái vào đầu, bụng phóng viên. Bị đánh tới tấp, phóng viên giơ tay đỡ khiến tay cũng bị thương tích.

Hay như gần đây, ngày 11 tháng 2 năm 2023, anh Hoàng Quân là phóng viên Chuyên đề Công an TP HCM (Báo Công an nhân dân) nhận điện thoại của một người đàn ông từ số máy 0917279xxx. Qua điện thoại, người đàn ông này xưng là anh của bà T.T.H, nhân vật trong bài viết “Vay gần 38 tỷ, trả 56 tỷ vẫn bị đòi nợ 52 tỷ đồng” của anh Quân thực hiện. Cuộc gọi dài hơn 7 phút, người đàn ông này liên tục chửi bới, dọa giết cả gia đình anh Quân.

ren luyen ky nang bao ve hoat dong tac nghiep hop phap van de quan trong doi voi moi nha bao hinh 2

Đối tượng tấn công, đe dọa phóng viên Báo Giao Thông.

Mới nhất, vào ngày 21/3, nhóm phóng viên báo Báo Điện tử Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình đến nhà máy giấy Thuận Phát (xã Tú Lý, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình) để ghi nhận về tình trạng nghi xả thải gây ô nhiễm môi trường tại đây.

Trong lúc phóng viên đang tác nghiệp, nhóm 3 đối tượng đã có hành vi ngăn cản, bẻ tay, giật, ném, đạp camera nhằm hủy hoại tài sản và những bằng chứng đã lưu bên trong camera, dùng những lời lẽ hăm dọa, chửi bới, xúc phạm nhóm phóng viên. Nhóm đối tượng này còn chỉ đạo đưa một chiếc xe tải, chặn cổng ra vào nhà máy, không cho nhóm phóng viên và 2 cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đà Bắc ra ngoài…

Mặc dù ngay sau đó nhóm phóng viên đã liên lạc với lực lượng công an xã, công an huyện, nhưng nhóm đối tượng vẫn hết sức hung hãn, đe dọa, đồng thời thách thức cả nhóm phóng viên và cơ quan chức năng.

Có thể nói, phóng viên viết điều tra, tiêu cực là nghề nguy hiểm, không chỉ ngay lúc đi tác nghiệp thực tế mà cả khi tác nghiệp xong, tác phẩm báo chí đã được đăng tải, được bạn đọc đánh giá cao, nhưng đằng sau đó vẫn có nhiều rủi ro tiềm ẩn có thể xảy đến. Trong quá trình tác nghiệp họ gặp nhiều người manh động, đó là những đối tượng xã hội đen, có tiền án, tiền sự, họ sẵn sàng hành hung phóng viên bất cứ lúc nào.

ren luyen ky nang bao ve hoat dong tac nghiep hop phap van de quan trong doi voi moi nha bao hinh 3

Nhóm 3 đối tượng tự xưng Giám đốc và 2 bảo vệ đã bẻ tay, vít cổ phóng viên và giật camera ném đi.

Ngoài việc cố gắng có được hình ảnh, âm thanh đắt giá, đối với phóng viên điều tra họ còn chịu áp lực lớn về mặt tinh thần khi bị đe dọa tính mạng cả bản thân và gia đình. Nhiều nhà báo cho rằng việc đe dọa là việc thường ngày diễn ra, phóng viên phải chấp nhận việc đó để có những tác phẩm có giá trị, để đời.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, Báo Điện tử Dân Việt/Nông thôn Ngày nay cho biết, đối với nhà báo điều tra họ có thể bị lộ bất cứ lúc nào, từ khi tác phẩm đang được triển khai, chưa được đăng tải, đến lúc đăng tải, sau này nhận các giải thưởng báo chí họ đều có thể bị lộ. Muốn an toàn thì cố gắng không lộ danh tính; các đối tượng bị tố cáo sai phạm, bị đi tù nhưng họ không biết ai làm thì sẽ hạn chế khả năng bị trả thù.

Khi buộc phải lộ mình, phải gặp gỡ trực tiếp với những người có liên quan để phỏng vấn thì nên đi theo nhóm, bảo vệ nhau, tinh tế, luôn có thống nhất với nhau về các phương án an toàn, hỗ trợ nhau thu thập thông tin, hình ảnh tạo tính chân thực đa dạng, có chiều sâu cho tác phẩm.

“Trước sự manh động của các đối tượng, phóng viên cần chạy nhanh hơn, chống lại sự tấn công của những người có vũ khí. Bạn cứ hình dùng như đi vào ngõ nhưng không phải là ngõ không cụt, cần nhìn ra được con đường để thoát thân, ví dụ có người cảnh giới, có người đứng xa hỗ trợ, nên có người đi cùng sẽ yên tâm hơn. Đây là một trong những kỹ năng mềm để đảm bảo an toàn cho phóng viên” - nhà báo Đỗ Doãn Hoàng chia sẻ.

ren luyen ky nang bao ve hoat dong tac nghiep hop phap van de quan trong doi voi moi nha bao hinh 4

Nhà báo Hoàng Quân - phóng viên Chuyên đề Công an TP HCM (Báo Công an nhân dân) chia sẻ khó khăn với người dân vùng mưa lũ tại xã miền núi Húc (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị).

Nghề báo được xem là nghề vinh quang, nghề có sức ảnh hướng đến công chúng, nhưng cũng là nghề nhọc nhằn và không ít nguy hiểm. Để bảo vệ mình, các phóng viên cần nâng cao ý thức trách nhiệm, nắm vững pháp luật cũng như quy định đạo đức nhà báo. Và trên hết mỗi nhà báo phóng viên cần luôn thẳng thắn, công tâm, dũng cảm, bảo vệ người yếu thế, bảo vệ lẽ phải và công bằng xã hội…

Mới đây Báo NTNN/Dân Việt đã tổ chức buổi Tọa đàm “Làm gì để bảo vệ nhà báo trong chống tiêu cực?”. Tại buổi tọa đàm các đại biểu đều nhấn mạnh về việc cần có chế tài mạnh, đủ sức răn đe hơn để bảo vệ phóng viên trước các hành vi manh động, hành hung, vi phạm pháp luật như kể trên. 

Ông Lưu Bình Nhưỡng, Đại biểu Quốc hội, Phó Trưởng Ban Dân nguyện (Ủy ban Thường vụ Quốc hội) cho biết, báo chí được coi là lĩnh vực đặc biệt, trên thế giới cũng coi đây là một ngành nghề đặc biệt, đặc biệt ở nhiệm vụ của báo chí và sự rủi ro của nó. Thực tế hiện nay phóng viên đến tác nghiệp tại các khu vực trọng yếu, vào các vụ việc nhạy cảm, gây bức xúc dư luận hay các vụ việc về tham nhũng tiêu cực thì mang lại nhiều rủi ro cho phóng viên.

Trả lời câu hỏi về việc phóng viên nhà báo đi tác nghiệp như đi thi hành công vụ, người ngăn cản, hành hung nhà báo là những người chống người thi hành công vụ, tuy nhiên đến nay vấn đề này vẫn chưa được công nhận? Ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, các cơ quan báo chí được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và trong Luật Báo chí năm 2016 cũng nêu việc bảo hộ quyền tác nghiệp của nhà báo. Chúng ta phải xem rõ việc bảo hộ này như thế nào, có được áp dụng quy chế của công vụ vào, đặc biệt khi bị chống đối, bị đe dọa có được áp dụng các quy định của chống người thi hành công vụ vào hay không? Việc này cần phải được xem xét trên cả bình diện khoa học, pháp lý rộng rãi để áp vào vấn đề thực tiễn này.

Xem thêm

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Báo Việt Nam độc lập tại Bảo tàng báo chí Việt Nam trong thời đại số

(CLO) Trong lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập giữ một vị trí đặc biệt. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó (Cao Bằng), tờ báo không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh mà còn là phương tiện trực tiếp truyền bá đường lối cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

Hoàn thiện nguyên tắc sử dụng AI trong báo chí: Từ định hướng chung đến “quy định có thể thực thi”

(NB&CL) Góp ý vào Dự thảo “10 nguyên tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí”, nhà báo Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc xây dựng bộ nguyên tắc không nên chỉ dừng lại ở việc đưa ra những định hướng chung về sử dụng công nghệ, mà cần hướng tới một khung quy định cụ thể, có khả năng áp dụng trong thực tiễn hoạt động báo chí.

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

Cách báo chí biến niềm tin thành nguồn thu mới

(CLO) Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo ngày càng chảy về các nền tảng công nghệ, nhiều cơ quan báo chí đang tìm cách khai thác giá trị lớn nhất mà họ sở hữu, đó là niềm tin của độc giả.

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

Vì sao tạp chí The Atlantic tự giảm lượng người đăng ký?

(CLO) Trong bối cảnh các tòa soạn ngày càng chú trọng xây dựng mối quan hệ trực tiếp với độc giả, tạp chí The Atlantic lại chủ động hỏi những người ít tương tác liệu họ có còn muốn tiếp tục nhận bản tin qua email hay không.

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

Muốn Gen Z đọc báo, đừng chỉ đưa tin

(CLO) Làm thế nào để thu hút độc giả trẻ là chủ đề nổi bật tại Liên hoan Truyền thông Tin tức Nam Á do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức ở New Delhi (Ấn Độ).

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

Từ tạp chí thua lỗ đến đế chế truyền thông đa nền tảng

(CLO) Bắt đầu từ thương vụ mua lại một tạp chí kinh doanh truyền thống, Grupo OPSA đã biến tạp chí Estrategia & Negocios thành một trong những thương hiệu truyền thông kinh doanh có sức ảnh hưởng tại Trung Mỹ, với mô hình doanh thu đa dạng từ nội dung, sự kiện và nền tảng số.

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

Cách tờ báo Ấn Độ thu hút Gen Z qua mạng xã hội

(CLO) Các tòa soạn muốn thu hút độc giả trẻ không nên tìm cách kéo thế hệ Z quay lại với các sản phẩm tin tức truyền thống, mà cần thay đổi cách truyền tải thông tin để phù hợp với thói quen tiếp nhận của họ.

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

Các tòa soạn Ấn Độ bỏ theo đuổi lượt truy cập, tập trung giữ chân độc giả

(CLO) Các lãnh đạo truyền thông tham dự chuyến tham quan học tập trong khuôn khổ Lễ hội Truyền thông Tin tức Nam Á của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) đều nhận định rằng lưu lượng truy cập (traffic) sẽ không còn quay trở lại thời kỳ tăng trưởng như trước. Thay vào đó, các tòa soạn cần tập trung vào việc giữ chân độc giả, khai thác kho nội dung sẵn có và ứng dụng AI để nâng cao giá trị sản phẩm.

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

Bài học giữ chân độc giả từ nền tảng thể thao lớn nhất Ấn Độ

(CLO) Theo ông Siddharth Sharma, Giám đốc Nội dung và Sản xuất của JioStar, nhiều tòa soạn hiện vẫn đánh giá thành công của một bài báo chủ yếu bằng số lượt xem. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là làm thế nào để độc giả quay lại vào ngày hôm sau và tiếp tục gắn bó với nền tảng trong thời gian dài.

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

HTV phát động Chiến dịch Đa truyền thông 'Tìm lại tên Anh'

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh chính thức phát động Chiến dịch Đa truyền thông "Tìm lại tên anh".

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

Dấn thân nơi lũ dữ, tìm thấy tình người giữa mất mát

(NB&CL) Khi những tuyến đường bị đất đá vùi lấp, nhiều khu dân cư chìm trong bùn lũ, điện và sóng điện thoại cùng lúc gián đoạn, hành trình tiếp cận hiện trường trở thành một thử thách. Giữa vùng lũ Lai Châu, phóng viên Vũ Tuấn, Báo điện tử Tuổi Trẻ đã lựa chọn đi vào nơi khó khăn nhất để ghi nhận sức tàn phá của thiên tai và kể về những con người không bỏ lại nhau trong thời khắc hiểm nguy nhất.

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

NDTV: AI chỉ đáng đầu tư khi tạo ra giá trị thực

(CLO) Khi AI giúp việc phát triển sản phẩm ngày càng dễ dàng và nhanh chóng, kênh truyền thông NDTV (Ấn Độ) cho rằng thách thức lớn nhất với các tòa soạn không còn là "có thể xây dựng được gì", mà là "nên xây dựng điều gì thực sự mang lại giá trị".

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

Thanh Hóa: Bồi dưỡng ứng dụng AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng cho gần 40 phóng viên, biên tập viên

(CLO) Sáng 22/7, Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng" cho gần 40 phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên đến từ các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn tỉnh.

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

Báo chí đồng hành cùng phát triển văn hóa: "Xây" giá trị, "chống" lệch chuẩn

(CLO) Sự lan tỏa mạnh mẽ của truyền thông số đang mở ra nhiều cơ hội để quảng bá văn hóa Việt Nam, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh đó, báo chí cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: chủ động "xây" những giá trị tích cực, bồi đắp hệ giá trị văn hóa Việt Nam và kiên quyết "chống" các biểu hiện lệch chuẩn, xuyên tạc, làm phai nhạt bản sắc dân tộc.

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

Indian Express đặt cược vào video nhưng không đánh đổi uy tín

(CLO) Khi độc giả ngày càng tiếp cận tin tức qua mạng xã hội, nền tảng video và các công cụ AI thay vì truy cập trực tiếp vào website báo chí, tờ Indian Express chuyển sang chiến lược ưu tiên video nhưng không đánh đổi uy tín để "câu view".

Cỡ chữ bài viết: