Nghìn lẻ một đêm là tập hợp những truyện cổ được lưu truyền khắp xứ Ả Rập, sau đó được ghi lại thành văn. Cũng như nhiều tác phẩm kinh điển thế giới khác, Nghìn lẻ một đêm có một số bản dịch tại Việt Nam, trong đó nổi tiếng nhất là bản dịch của nhà báo Phan Quang.
Sách Nghìn lẻ một đêm bản dịch của nhà báo Phan Quang trong lần tái bản thứ 45. Ảnh: sachdonga
Năm 1973, nhà báo, dịch giả Phan Quang ký hợp đồng với Nhà xuất bản Văn học để dịch tác phẩm này. Để hoàn thành bộ sách đồ sộ, dịch giả Phan Quang vừa dịch, vừa nghiên cứu về văn hóa Ả Rập trong những năm 1970.
Năm 1981, bản dịch “Nghìn lẻ một đêm” của Phan Quang ra mắt, được nhiều bạn đọc yêu thích. Ngay trong lần in đầu tiên, 30.000 bản đã bán hết nhanh chóng, được tái bản nhiều lần. Đây là bản chuyển ngữ từ Les mille et une nuits của Antoine Galland, do nhà xuất bản Librairie Garnier Frères phát hành năm 1921.
Đến cuối năm 2020, Công ty Đông A ký hợp đồng với dịch giả Phan Quang chuyển nhượng quyền tác giả hai bản dịch “Nghìn lẻ một đêm” (Les mille et une nuits) của Antoine Galland và “Nghìn lẻ một ngày” (Les mille et un jours) của Francois Pétis de la Croix.
Theo hợp đồng này, Công ty Đông A là đơn vị xuất bản độc quyền sở hữu vĩnh viễn văn bản hai bản dịch nói trên do dịch giả Phan Quang chuyển ngữ. Cả hai bản dịch đều được đông đảo bạn đọc yêu mến, liên tục tái bản. Cho tới khi hợp đồng này được ký kết, “Nghìn lẻ một đêm” đã tái bản chính thức lần thứ 44, còn “Nghìn lẻ một ngày” tái bản lần thứ 24.
Mới đây, ấn bản Nghìn lẻ một đêm do công ty Đông A liên kết Nhà xuất bản Văn học phát hành, đánh dấu lần thứ 45 tác phẩm tái bản tiếng Việt. Ấn bản được trình bày theo đúng nguyên tác với toàn bộ tranh vẽ minh họa trong bản in của nhà Librairie Garnier Frères, đồng thời bổ sung một số minh họa từ ấn bản tiếng Đức do nhà Verlag von Emil Strauß phát hành năm 1897.
Đơn vị phát hành thực hiện phần minh họa chỉn chu với mong muốn đưa đến bạn đọc một cuốn sách sống động về thế giới Ả Rập cùng những câu chuyện nhiệm màu của nàng Scheherazade.
Dịch giả Phan Quang là nhà báo lão thành, có nhiều đóng góp cho nền báo chí Việt Nam. Ông còn là nhà văn hóa, nhà quản lý. Ông dịch sách, viết phóng sự, tiểu luận, truyện ngắn, bút ký, truyện dịch. Trong số các tác phẩm dịch của ông, nổi bật nhất là Nghìn lẻ một đêm.
