Chiều 11/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với các bộ, cơ quan về Đề án Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035.
Tái cấu trúc hệ thống, dự kiến tổ chức thành 6 nhóm chương trình KHCN
Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định, Bộ KH&CN được giao chủ trì xây dựng Đề án "Tái cấu trúc các chương trình KHCN và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026- 2035" (Đề án).
Đề án xác định tái cấu trúc hệ thống chương trình theo hướng tinh gọn, đồng bộ, phân định rõ phạm vi, mục tiêu và định hướng kết quả; tạo kết nối trong toàn bộ chuỗi từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa.
Việc tổ chức thành 6 nhóm chương trình nhằm định hướng ưu tiên, tập trung nguồn lực, theo dõi, đánh giá và điều phối ở quy mô quốc gia; không làm thay đổi loại hình chương trình, thẩm quyền phê duyệt, cơ quan chủ trì, cơ chế quản lý và trách nhiệm tổ chức thực hiện từng chương trình cụ thể theo quy định pháp luật.
Mục tiêu đến năm 2030 có 100% chương trình được theo dõi, đánh giá trên nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia theo khung IOOI; làm chủ công nghệ lõi, hình thành tối thiểu 20 sản phẩm trọng điểm quốc gia và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Mục tiêu giai đoạn 2031-2035, duy trì 100% chương trình được quản lý, đánh giá trên nền tảng số; hoàn thiện và thương mại hóa quy mô công nghiệp lũy kế tối thiểu 50 sản phẩm trọng điểm quốc gia và sản phẩm công nghệ chiến lược có sức cạnh tranh quốc tế…
Thiết kế hệ thống chương trình tinh gọn
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thống nhất phải thực hiện tái cấu trúc các chương trình KHCN và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035. Đây là nhiệm vụ lớn, phạm vi rộng, có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc xác định mục tiêu hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng như phân bổ nguồn lực.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ KH&CN lưu ý, về mục tiêu, việc tái cấu trúc phải bảo đảm xử lý triệt để những tồn tại trước đây; thiết kế hệ thống chương trình tinh gọn, bao quát đầy đủ các hoạt động từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, đặc biệt là thương mại hóa; tập trung nguồn lực để giải quyết những bài toán lớn của quốc gia.
Về phạm vi, Phó Thủ tướng đề nghị xác định rõ toàn bộ các chương trình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các chương trình của Bộ KH&CN và các bộ, ngành đều phải được rà soát, sắp xếp trong các nhóm chương trình tái cấu trúc. Đối với những chương trình không đáp ứng các mục tiêu, tiêu chí của nhóm chương trình thì không tiếp tục phê duyệt, qua đó tránh lãng phí nguồn lực.
Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát các chương trình đang triển khai, còn hiệu lực; đánh giá kỹ tình hình thực hiện, sự cần thiết và phương án tổ chức thực hiện để bảo đảm hiệu quả.
Cũng theo Phó Thủ tướng, việc tái cấu trúc là cơ hội để rà soát toàn diện các chương trình đã được phê duyệt, đang triển khai, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Trên cơ sở các nhiệm vụ thuộc các chương trình đã ban hành, cần sắp xếp, chuyển tiếp và phân công rõ nhiệm vụ cho các bộ, ngành, cơ quan chủ trì theo từng nhóm chương trình. Đối với những nhiệm vụ mới, tiếp tục xem xét, phê duyệt trên cơ sở Đề án tái cấu trúc.
Về nhiệm vụ, giải pháp, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ KH&CN cùng các bộ, ngành tiếp tục nghiên cứu, rà soát, xây dựng các nhiệm vụ, giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu của từng chương trình sau tái cấu trúc, xác định rõ từng chương trình phải đạt được mục tiêu gì đến năm 2035. Trên cơ sở đó, xây dựng các nhiệm vụ cụ thể để đạt mục tiêu đề ra.
Trong đó, Phó Thủ tướng lưu ý cần xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả theo kết quả đầu ra, theo các quy định mới; chuyển từ phương thức kiểm soát đầu vào sang quản lý theo kết quả đầu ra. Các tiêu chí đánh giá phải được xây dựng đối với từng nhiệm vụ, từng nhóm chương trình; các chương trình được quản lý tập trung trên nền tảng số, đồng thời phân công rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, cơ quan trong tổ chức thực hiện.
Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN khẩn trương hoàn thiện Đề án trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Bộ KH&CN cần quản lý các nhiệm vụ khoa học, công nghệ theo hướng phục vụ các chiến lược của quốc gia, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển đất nước.