Thách thức của giáo dục đại học trước sự phát triển của AI

(NB&CL) Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đòi hỏi người lao động phải có thêm các kiến thức mới, kỹ năng mới trong khi chương trình đào tạo ở bậc đại học lại chưa thay đổi kịp, điều này khiến nhiều chuyên gia lo lắng về việc những tấm bằng đại học sẽ không còn nhiều giá trị trong tương lai.

Giáo dục đại học trước nguy cơ lạc hậu

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi nhanh chóng trên mọi lĩnh vực và tác động tới nhiều ngành nghề. Làn sóng thất nghiệp đang diễn ra tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ. Dự báo thời gian tới, AI sẽ còn tác động sâu sắc hơn nữa, tình trạng thất nghiệp sẽ còn nặng nề hơn nếu người lao động không có thêm kiến thức và kỹ năng mới.

Trước bối cảnh đó, giáo dục đại học đang đứng trước những thách thức rất lớn. Đặc biệt, khi bối cảnh mới thay đổi liên tục thì những quy định mới về mở ngành, mở nghề, chuẩn chất lượng đào tạo của giáo dục đại học vẫn theo quy định cũ. Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận về những bất cập này, TS Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT cũng thừa nhận thực tế trên. Theo ông Lê Trường Tùng,  Bộ Giáo dục và Đào tạo và các nhà trường đại học biết là cần thay đổi trong bối cảnh mới nhưng thay đổi như thế nào lại chưa biết.

thach thuc cua giao duc dai hoc truoc su phat trien cua ai hinh 1

Trí tuệ nhân tạo sẽ tác động đến nhiều ngành nghề trong tương lai. Ảnh minh họa: Đại học Quốc gia.

Tới đây những bác sĩ tầm trung có thể bị thay thế bởi AI, các nhà báo nếu không có kỹ năng sáng tạo, viết hay hơn AI cũng có thể bị thay thế. Nhiều ngành nghề khác cũng vậy, nếu không có kiến thức chuyên sâu, không có sự sáng tạo trong nghề nghiệp sẽ rất khó để có một công việc. “Bây giờ, người ta nói nhiều nghề thất nghiệp nhưng là ở thời điểm bây giờ. Còn về lâu dài không ai nói được biến động nghề nghiệp sẽ như thế nào. Sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo với đặc thù là nó thay đổi rất nhanh so với những thay đổi khác. Ví dụ, trong một tháng đã có cái mới, không ai dự đoán được một năm nữa sẽ như thế nào. Cho nên không ai biết trước được 4 năm hay lâu hơn, ngay cả việc của tôi và của nhà báo hiện nay cũng có thể bị thaythế” – ông Lê Trường Tùng phân tích.

Vấn đề nhức nhối hiện nay, đối với các chương trình đào tạo ở bậc đại học, là cần có các quy chuẩn về mở ngành, các tiêu chí mới về kiểm định chất lượng giáo dục nhằm buộc các trường đại học phải thay đổi, thích nghi trong bối cảnh mới. Chúng ta cần tránh đào tạo đại học nhưng không trang bị cho sinh viên các kỹ năng cần thiết để đáp ứng thị trường lao động mới. Nói về bất cập này, theo ông Lê Trường Tùng: “Trách nhiệm này của các trường đại học là phải thay đổi chương trình đào tạo để giúp sinh viên có kỹ năng, kiến thức đầy đủ cho tương lai. Nhưng thay đổi như thế nào, phải thực hiện đổi mới đào tạo ra sao thì chưa ai trả lời được một cách tường minh, khoa học. Bên cạnh đó, không phải trường nào cũng có đủ năng lực để có được những thay đổi phù hợp”

Những ngành học vẫn có nhiều cơ hội

Trước thực tế biến đổi, tác động lớn của trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh giáo dục đại học hiện nay quá nhiều trường, nhiều ngành được mở tràn lan, nhiều chương trình mặc dù được kiểm định chất lượng nhưng thực chất đã lạc hậu so với yêu cầu của thời đại. Vì thế, câu hỏi học gì, học ở đâu để có được nghề nghiệp bền vững trong tương lai là câu hỏi mà nhiều thí sinh chuẩn bị bước vào đại học quan tâm nhất lúc này.

Theo ông Lê Trường Tùng, các ngành khoa học cơ bản như triết học, lịch sử, văn học… trong bối cảnh mới vẫn rất cần. Các ngành khoa học cơ bản vẫn là nền tảng cho cái mới. Tuy nhiên, học những môn nền tảng đó rất khó. “Để trở thành một nhà khoa học không phải ai cũng làm được” – TS. Lê Trường Tùng phân tích. Đối với các ngành nghề như báo chí truyền thông, bây giờ tự động hóa rất nhiều, kể cả viết bài. Nếu chúng ta không đủ tầm viết hay hơn AI, không đủ sự sáng tạo thì chắc chắn sẽ khó có việc làm. “Nếu để có lời khuyên, tôi khuyên các thí sinh nên lựa chọn các ngành trong khối STEM (khoa học, kỹ thuật, công nghệ, toán). Học những ngành ấy sẽ có nhiều cơ hội hơn” – ông Lê Trường Tùng nhấn mạnh.

Qua trao đổi với nhiều chuyên gia, có thể thấy tác động của trí tuệ nhân tạo đối với các ngành nghề sẽ ngày một sâu sắc. Nếu chương trình đào tạo của giáo dục đại học không có sự thay đổi để thích ứng, chắc chắn sinh viên ra trường sẽ khó tìm được việc làm. Đây là một thách thức lớn đối với giáo dục đại học, đặc biệt trong công tác quản lý, phải kiểm soát được chất lượng đào tạo tại các trường đại học, tránh đào tạo những bằng cử nhân ra trường mà không có giá trị.

Trinh Phúc

Xem thêm

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Cỡ chữ bài viết: