Giáo dục tại các xã miền núi của Thái Nguyên luôn phải đối mặt với những thách thức đặc thù. Địa hình chia cắt khiến việc đi lại, đến trường của học sinh và giáo viên gặp muôn vàn khó khăn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Cùng với đó, sự hạn chế về cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại tại nhiều điểm trường vẫn là rào cản lớn.Những yếu tố này đã dẫn đến khoảng cách chất lượng giáo dục chưa đồng đều so với khu vực thành thị, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tiếp cận tri thức và việc làm của học sinh dân tộc thiểu số (DTTS).
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số (CĐS) nổi lên như một lối thoát đột phá, không chỉ nhằm cung cấp thiết bị mà là để thay đổi toàn diện từ tư duy quản lý, phương pháp giảng dạy đến phương thức học tập, nhằm thực hiện mục tiêu công bằng xã hội trong giáo dục.
Trong khuôn khổ Dự án 5, Tiểu dự án 1 được tỉnh Thái Nguyên tập trung thực hiện hiệu quả, với mục tiêu đổi mới hoạt động, củng cố và phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường phổ thông có học sinh bán trú, đồng thời triển khai các lớp xóa mù chữ cho người dân vùng đồng bào DTTS.
Tính đến nay, tỉnh Thái Nguyên đã đầu tư xây dựng 44 công trình trường học, bao gồm các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú và có học sinh bán trú, góp phần tạo môi trường học tập khang trang, hiện đại cho học sinh vùng DTTS.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số trong giáo dục cũng được quan tâm, với 93 trường được trang bị hạ tầng công nghệ thông tin, phục vụ giảng dạy và học tập trực tuyến. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, giúp học sinh vùng DTTS tiếp cận với phương pháp giáo dục hiện đại, hội nhập với xu thế CĐS trong giáo dục.
Song song với phát triển cơ sở vật chất, tỉnh tổ chức 173 lớp xóa mù chữ, thu hút trên 4.000 người dân vùng đồng bào DTTS tham gia. Hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao trình độ dân trí, mở rộng cơ hội học tập suốt đời mà còn tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho cộng đồng DTTS trên địa bàn tỉnh.
Một minh chứng rõ rệt nhất có thể thấy, thời gian vừa qua Trường Tiểu học Vân Tùng (xã Ngân Sơn) đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học”. Buổi sinh hoạt diễn ra sôi nổi, với nhiều hoạt động thiết thực và bổ ích.
Trong tiết dạy minh họa môn Tiếng Việt lớp 5, giáo viên đã lồng ghép hiệu quả các công cụ AI vào bài giảng, giúp giờ học trở nên sinh động, trực quan và hấp dẫn hơn đối với học sinh.
Buổi sinh hoạt chuyên môn đã mang lại nhiều kinh nghiệm quý báu, góp phần thúc đẩy quá trình CĐS trong giảng dạy tại Trường Tiểu học Vân Tùng, đồng thời khẳng định nỗ lực của nhà trường trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại và sáng tạo.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh và từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với lớp học vùng cao.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên để thực hiện thành công kế hoạch chiến lược phát triển giáo dục, ngành giáo dục Thái Nguyên sẽ triển khai 7 giải pháp chủ yếu từ năm 2025 đến 2030.
Đó là đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, chính sách về giáo dục; đổi mới công tác quản lý giáo dục; đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất; đổi mới phương pháp dạy học; tăng cường CĐS, nâng cao năng lực ngoại ngữ; đổi mới cơ chế, chính sách và tăng cường quản lý Nhà nước; mở rộng hợp tác quốc tế và phát huy vai trò xã hội.
Thái Nguyên phấn đấu đến năm 2030, toàn tỉnh có 82% số trường đạt chuẩn quốc gia; tăng cường cơ sở vật chất, bảo đảm các điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng DTTS. Tiếp tục chú trọng phát triển giáo dục ở các vùng DTTS, vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn; phấn đấu đạt tỷ lệ 8% học sinh DTTS được học tại các trường dân tộc nội trú, hoàn thiện cơ sở vật chất các trường nội trú theo hướng hiện đại. Đến năm 2030, tỷ lệ huy động trẻ em trong độ tuổi nhà trẻ đạt 38%; tỷ lệ đi học đúng tuổi ở tiểu học và trung học cơ sở là 99,5%.
