Nhật Bản vừa chạm mức thâm hụt thương mại lớn nhất trong 8 năm qua do chi phí năng lượng cao làm tăng nhập khẩu và các nhà sản xuất phải vật lộn với hạn chế nguồn cung toàn cầu, khiến lượng xe xuất xưởng sụt giảm.
Một con tàu chở hàng và container tại một cảng công nghiệp ở Tokyo. Thâm hụt thương mại ngày càng lớn hơn nhiều so với ước tính. Ảnh: Reuters.
Thâm hụt thương mại ngày càng tăng đã cho thấy tính dễ bị tổn thương của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới trước chi phí hàng hóa tăng cao và nhu cầu chậm lại từ nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc khi nền kinh tế ở đó cũng đang phải xoay xở để duy trì động lực.
Theo dữ liệu của Bộ Tài chính cho thấy hôm thứ 5, nhập khẩu của Nhật Bản đã tăng 39,6% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 1, đạt mức cao kỷ lục về giá trị tính theo đồng yên, lên tới 8,5231 nghìn tỷ yên (73,81 tỷ USD) - trên mức dự báo trung bình của thị trường là tăng 37,1. %.
Con số này vượt xa mức tăng xuất khẩu 9,6% của Nhật trong năm tính đến tháng 1, đưa cán cân thương mại lên mức thâm hụt 2,1911 nghìn tỷ yên, đây là mức thâm hụt lớn nhất trong một tháng kể từ tháng 1 năm 2014.
Mức thâm hụt thực tế này lớn hơn nhiều so với ước tính trung bình cho khoản thiếu hụt 1,607 nghìn tỷ yên.
Takumi Tsunoda, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Ngân hàng Trung ương Shinkin, cho biết: “Xuất khẩu có xu hướng giảm trong tháng 1 do các yếu tố mùa vụ vì tỷ lệ hoạt động của nhà máy thường thấp do kỳ nghỉ năm mới. Vì vậy, thật dễ dàng để cán cân thương mại đi vào sắc đỏ trong tháng, nhưng thâm hụt vẫn lớn, ngay cả khi tính đến điều đó.”
Tsunoda cho biết, một yếu tố lớn dẫn đến thâm hụt là sản lượng xuất khẩu ô tô giảm, tình trạng này vốn đã thu hẹp lại sau khi mở rộng trong tháng trước.
Các nhà sản xuất bao gồm Toyota Motor Corp và Suzuki Motor Corp đã buộc phải tạm thời đóng cửa một số nhà máy sau khi đối mặt với sự gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực từ sự gia tăng kỷ lục về các ca nhiễm COVID-19 tại quê nhà.
Trong khi đó, nhập khẩu lại được đẩy lên do các lô hàng xăng dầu, than đá và khí đốt tự nhiên hóa lỏng tăng mạnh.
Theo khu vực, xuất khẩu sang Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản, đã giảm 5,4% trong 12 tháng tính đến tháng Giêng, đây là sự sụt giảm lần đầu tiên trong 19 tháng, trong khi nhập khẩu tăng 23,7% để đạt mức tăng lớn nhất trong bốn tháng.
Điều đó có thể một phần là do xuất khẩu chậm hơn và nhu cầu tăng cao trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài một tuần của Trung Quốc bắt đầu vào ngày cuối cùng của tháng Giêng.
Một số nhà phân tích cho biết, nguyên nhân lớn hơn gây lo lắng là đà tăng trưởng chậm lại của nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc, vốn đang phải đối mặt với sự suy yếu trong tiêu dùng và suy thoái trong lĩnh vực bất động sản.
Ryosuke Katagi, nhà kinh tế thị trường tại Mizuho Securities, cho biết: “Kinh tế Trung Quốc suy thoái có thể làm suy yếu xuất khẩu trong tương lai.”
Các lô hàng đến Mỹ, một thị trường quan trọng khác của hàng hóa Nhật Bản, đã tăng 11,5% trong tháng Giêng khi các lô hàng máy móc mạnh hơn được xuất khẩu với sản lượng lớn.
Dữ liệu riêng của chính phủ cho thấy các đơn đặt hàng máy móc cốt lõi, đóng vai trò là chỉ báo hàng đầu về chi tiêu vốn trong 6 đến 9 tháng tới, đã tăng 3,6% trong tháng 12 so với tháng trước, tốt hơn mức giảm 1,8% dự kiến.
Các nhà sản xuất dự kiến các đơn đặt hàng cốt lõi sẽ giảm 1,1% trong tháng 1 đến tháng 3, sau khi tăng 6,5% trong quý trước.
Vào hôm thứ 3, dữ liệu của chính phủ cho thấy, nền kinh tế Nhật Bản chỉ tăng trưởng kém hơn một chút so với dự kiến trong quý cuối cùng của năm 2021 do các ca nhiễm COVID-19 giảm xuống đã giúp thúc đẩy tiêu thụ, mặc dù sự gia tăng kỷ lục trong các trường hợp biến thể Omicron và giá nguyên liệu thô cao có thể đang là rảo cản đối với triển vọng tăng trưởng của kinh tế nước này.
Huy Hoàng (Theo Asia Nikkei )
