“Thép trong bút, Lửa trong tim” rực sáng trong đêm trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX

• Giải Báo chí Quốc gia

Sự kiện trọng đại này không chỉ tôn vinh những đóng góp xuất sắc của đội ngũ những người làm báo chân chính mà còn khẳng định ý nghĩa lịch sử sâu sắc khi nền Báo chí cách mạng Việt Nam chính thức tròn một thế kỷ song hành cùng sự nghiệp giải phóng, bảo vệ và xây dựng đất nước.

Đến dự Chương trình biểu diễn nghệ thuật chào mừng 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam và Lễ trao giải báo chí Quốc gia lần thứ 19 có đồng chí Phạm Minh Chính, Uỷ viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam; đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Lê Quốc Minh - Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia.

Cùng dự Chương trình còn có các đồng chí Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các đồng chí nguyên Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, các đồng chí nhà báo lão thành… và đông đảo những người làm báo cũng như khán giả, độc giả đến từ mọi miền tổ quốc có mặt tại Lễ trao giải cũng như trên truyền hình.

Hành trình 100 năm “Thép trong Bút, Lửa trong Tim”

Cách đây trọn một thế kỷ, vào ngày 21 tháng 6 năm 1925, tờ Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã chính thức ra đời tại Quảng Châu, Trung Quốc, mở đầu cho dòng chảy của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Từ vài chục ấn bản đầu tiên, với Lãnh tụ Hồ Chí Minh vừa là người sáng lập, vừa là phóng viên chủ lực, vừa tự tổ chức in ấn, phát hành, đến nay Việt Nam đã có một nền Báo chí cách mạng hùng hậu với hàng chục nghìn người làm báo trên khắp cả nước.

Chương trình nghệ thuật “Thép trong Bút, Lửa trong Tim” đã tái hiện sống động hành trình vĩ đại này, qua ba chương chính: "Khởi nguồn Ánh sáng", "Kháng chiến - Kiến quốc - Vững bước niềm tin" và "Sắc bút Thời đại". Các phân cảnh nghệ thuật đã khắc họa quá trình hình thành và phát triển đặc biệt của Báo chí cách mạng Việt Nam – từ sự ra đời của báo Le Paria (Người cùng khổ) tại Paris nói lên nỗi đau khổ của các nước thuộc địa, đến sự thành lập báo Thanh Niên.

Chương trình cũng tái hiện vai trò của báo chí trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, là "binh chủng báo chí" luôn đồng hành cùng chiến sĩ, kịp thời đưa tin chiến thắng, thậm chí được "xuất bản" ngay trong nhà tù khắc nghiệt. Đặc biệt, phân cảnh tri ân hơn 500 nhà báo liệt sĩ đã hy sinh xương máu trên mọi mặt trận, góp phần làm nên dòng chảy thông tin không ngừng nghỉ đã diễn ra rất xúc động, chứng kiến sự đứng lên của tất cả các vị lãnh đạo, khán giả có mặt trong khán phòng.

Chương trình nghệ thuật cũng tái hiện chặng đường sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, khi báo chí tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của đất nước, từ tái thiết, mở cửa, hội nhập cho tới định hình vị thế quốc gia. Trong kỷ nguyên hiện tại, báo chí Việt Nam đã chủ động chuyển mình cùng thời đại, ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, và dữ liệu lớn để tiếp cận công chúng một cách hiệu quả hơn, hiện đại hơn.

“Sao Vàng trên ngòi bút”

Phát biểu tại buổi lễ, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia, nhấn mạnh: "Chúng ta có một nền Báo chí cách mạng thật đặc biệt. Nó được khai sinh ở nước ngoài bởi một nhà yêu nước vĩ đại; được thẩm thấu vào trong nước, cùng đặt nền móng cho Cách mạng Việt Nam, đi theo Đảng từ ngày chưa thành lập Đảng; cùng nảy nở trong lòng dân; cùng phát triển tại rừng sâu, nơi chiến trường, trong nhà tù đế quốc; cùng chung sức chung lòng bảo vệ quê hương; và cũng luôn luôn tự đổi mới mình để cùng góp phần phát triển đất nước".

Đồng chí Lê Quốc Minh cũng khẳng định báo chí Việt Nam ngày nay "luôn mang hơi thở của thực tiễn, phản ánh đậm nét mọi mặt của đời sống chính trị – kinh tế – văn hóa – xã hội – quốc phòng – an ninh; phản ánh trung thành và sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, tuyên truyền, phản biện và xây dựng chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh tâm tư, nguyện vọng của mọi tầng lớp nhân dân; chia sẻ, kết nối, giao lưu và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc".

Ông kêu gọi các nhà báo hướng đến sự kiên định về lý tưởng, sâu sắc về chuyên môn, đổi mới về tư duy, công nghệ, phương thức làm báo hiện đại, cùng với trái tim nhân ái, nhân văn để, đồng thời nhấn mạnh rằng: “Biểu trưng Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam nói lên một điều: Chúng ta có Sao Vàng trên ngòi bút. Nhiệm vụ của Báo chí cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng là phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân”.

Đảng và Nhà nước luôn ghi nhận đóng góp to lớn của báo chí

Phát biểu chỉ đạo tại Chương trình, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, đã khẳng định vai trò to lớn của Báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt 100 năm qua: "Trong bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào - dù trong lao tù khổ sai “địa ngục trần gian” của đế quốc, thực dân - hay ở nơi chiến khu cách mạng đầy khó khăn, gian khổ - ở trên các chiến trường khốc liệt - hay trong những thời điểm khó khăn nhất của sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phòng chống đại dịch COVID 19, thiên tai, bão lũ đầy hiểm nguy, Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn khẳng định chân lý, chính nghĩa, tận tâm, tận tình, tận lực phục vụ, chủ trương, đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta".

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng xúc động nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Báo chí là một mặt trận, cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ, bài báo là tờ hịch của các bạn”. Đồng chí đồng thời nhấn mạnh vai trò của báo chí trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành; đồng thời dẫn dắt thông tin, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, và lan tỏa giá trị nhân văn.

Thủ tướng cũng thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước “ghi nhận, đánh giá cao và trân trọng cảm ơn những đóng góp to lớn của các cơ quan báo chí, những nhà báo lão thành, các thế hệ những người làm báo cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, góp phần quan trọng làm nên những thành tựu vĩ đại của Đảng, nhà nước và nhân dân ta”.

Vinh danh những tác phẩm xuất sắc

Giải Báo chí Quốc gia, do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2007, là giải thưởng thường niên cao quý nhất, nhằm tôn vinh nghề báo và hoạt động báo chí. Năm nay, Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ 17/21 Liên chi hội và 29 Chi hội trực thuộc, cùng với 59/63 Hội Nhà báo tỉnh, thành phố, với tổng số 1970 tác phẩm dự thi, trong đó có 1913 tác phẩm đủ điều kiện.

Hội đồng Sơ khảo đã lựa chọn được 183 tác phẩm vào vòng Chung khảo. Cuối cùng, Hội đồng Chung khảo đã chọn ra: 13 Giải A, 27 Giải B, 49 Giải C và 39 Giải Khuyến khích.

Điểm đặc biệt của mùa giải năm nay là lần đầu tiên Giải Báo chí Quốc gia đưa vào chấm và trao giải cho 02 loại giải mới là Báo chí đa phương tiện và Báo chí sáng tạo. Điều này thể hiện sự thích ứng và phát triển của báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các tác phẩm đoạt giải đã phản ánh toàn diện và sâu sắc đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nước trong năm 2024. Các mảng đề tài nổi bật bao gồm: Công cuộc tinh gọn bộ máy, cải cách thể chế, thủ tục hành chính, sắp xếp đơn vị hành chính; Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế xanh; Các vấn đề xã hội nóng như thiệt hại từ siêu bão Yagi, nạn phá rừng, khai thác tài nguyên khoáng sản quá mức, triệt phá hàng lậu, hàng giả, vấn đề sát hạch lái xe…

Nhiều tác phẩm viết về những tấm gương người tốt việc tốt, những nghĩa cử cao đẹp như nữ giáo viên vùng cao, bí thư chi bộ thôn bản, chân dung nữ bác sĩ trẻ, hay những cậu học trò khiếm thị, mang tính thuyết phục và lay động lòng người.

Có thể nói, trong suốt 100 năm qua, dù ở thời kỳ nào, các thế hệ người làm báo cách mạng vẫn luôn giữ trong tim mình ngọn lửa của lý tưởng “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”. Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX tiếp tục khẳng định uy tín vững chắc, là sân chơi nghiệp vụ lớn nhất, nâng cao trình độ chuyên môn, gìn giữ và phát huy “ngọn lửa say nghề” của phóng viên, nhà báo.

Ngọn lửa ấy như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu trong Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam vào sáng nay 21/6: “Báo chí phải trở thành lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.