Bộ trưởng Bộ VHTT&DL vừa có quyết định cho phép Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế phối hợp Bảo tàng Lịch sử quốc gia thăm dò, khai quật khảo cổ tại di tích tháp đôi Liễu Cốc (giai đoạn 2).
Theo Quyết định số 1064/QĐ-BVHTTDL, việc thăm dò, khai quật khảo cổ sẽ tiến hành từ ngày 25/4 đến ngày 20/6/2025. Chủ trì thăm dò, khai quật là ông Nguyễn Ngọc Chất (Bảo tàng Lịch sử quốc gia).
Các chuyên gia sẽ đào thăm dò, khảo cổ với diện tích 66m2. Trong đó, diện tích thăm dò là 6m2, gồm 2 hố x 3m2/hố; diện tích khai quật 60m2, gồm 2 hố: Hố 1 có diện tích 50m2, hố 2 diện tích 10m2.
Trước đó, hồi tháng 6/2024, ông Nguyễn Ngọc Chất cũng đã chủ trì việc thăm dò, khai quật di tích tháp đôi Liễu Cốc. Thời điểm đó, diện tích thăm dò 20m2, diện tích khai quật 60m2.
Quá trình khai quật đã cho mở rộng và nối thông các hố khai quật lại với nhau tạo thành 1 hố lớn diện tích 9,4x10,3m bao quanh nền móng kiến trúc tháp Bắc. Cuộc khai quật năm 2024 đã xác định rõ mặt bằng, quy mô và kết cấu của kiến trúc đền tháp Bắc và các dấu tích kiến trúc liên quan khác.
Đoàn khai quật cũng thu được một khối lượng di vật gồm 4.807 tiêu bản, chủ yếu là các loại vật liệu kiến trúc, trang trí kiến trúc, các mảnh bia và phù điêu đá, đồ gốm men, đồ sành, đồ đất nung và tiền kim loại.
Đáng chú ý trong đó có đầu tượng có dạng phù điêu, tạo tác một mặt từ đá phiến màu xám tím, thể hiện đầu tượng Phật với kích thước cao còn lại 20cm, rộng 15cm, dày 10cm. Mặt tượng tròn, mắt nhắm hờ, sống mũi cao, môi mím, khóe môi bè rộng, rõ nét, hai tai chảy dài, tóc xoắn hình trôn ốc, niên đại thế kỷ XI - XII.
Ngoài ra, còn có 3 chiếc bình vôi Champa thế kỷ IX - XI còn tương đối nguyên vẹn; một đồng tiền tròn, lỗ tiền vuông, một mặt đúc nổi 4 chữ Nguyên Phong thông bảo, viết theo lối hành thảo, niên đại thế kỷ XIII.
Với kết quả ban đầu, đoàn chuyên gia tạm xếp niên đại xây dựng tháp Bắc Liễu Cốc vào giai đoạn cuối thế kỷ IX, tương ứng với niên đại của tháp Mỹ Sơn C2, nằm trong giai đoạn đầu của phong cách nghệ thuật Đồng Dương.
Một số chuyên gia cho rằng, việc khai quật di tích tháp đôi Liễu Cốc đã cho những kết quả rất quan trọng vì thế việc tiến hành khảo cổ giai đoạn 2 tại di tích này là cần thiết để làm rõ thêm nhiều thông tin, có nhận thức đầy đủ hơn về di tích. Từ đó, làm cơ sở xây dựng các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc lâu dài và bền vững.
Tháp đôi Liễu Cốc là một công trình kiến trúc tôn giáo đặc trưng của người Chăm. Năm 1926, di tích tháp đôi Liễu Cốc đã được Viện Viễn Đông Bác Cổ nghiên cứu và xếp hạng là cổ tích trong toàn cõi Đông Dương thời bấy giờ. Đến năm 1994, di tích được xếp hạng Di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp Quốc gia.
