Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng; lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo Quốc hội; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo tỉnh Cao Bằng.
Tỉnh miền núi, biên giới, giàu truyền thống cách mạng
Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới, nằm ở phía Đông Bắc của Tổ quốc, diện tích trên 6.700 km², dân số trên 57 vạn người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 96%. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có 56 đơn vị hành chính cấp xã (53 xã, 3 phường), trong đó có 21 xã biên giới. Đảng bộ tỉnh có 60 đảng bộ trực thuộc, 410 tổ chức cơ sở đảng, với trên 64.000 đảng viên.
Cao Bằng có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại; có 2 cửa khẩu quốc tế, nhiều di tích lịch sử cách mạng, trong đó có 3 khu di tích quốc gia đặc biệt, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, cùng nền văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc các dân tộc.
Tại buổi làm việc, đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng đã báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026; công tác chuẩn bị, tổ chức kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026), 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Cao Bằng (21/2/1961 - 21/2/2026).
Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo nhấn mạnh, Cao Bằng là mảnh đất biên cương của Tổ quốc, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng - an ninh và đối ngoại; đồng thời là cái nôi của cách mạng Việt Nam, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn làm điểm tựa đầu tiên khi trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng và mở ra những quyết định mang tính bước ngoặt đối với vận mệnh dân tộc. Từ Cao Bằng, con đường cách mạng Việt Nam được xác lập, bản lĩnh chiến lược của Đảng được tôi luyện, khát vọng độc lập, tự cường của dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ và bền bỉ.
Lịch sử đã trao cho Cao Bằng một vị thế rất đặc biệt: vừa là phên giậu vững chắc nơi địa đầu Tổ quốc, vừa là nơi khởi nguồn của tư duy chiến lược và tinh thần tự lực, tự cường làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Từ truyền thống và vị thế đó, Cao Bằng hôm nay không chỉ mang niềm tự hào lịch sử mà còn gánh vác trách nhiệm lớn trong việc giữ vững ổn định biên giới, củng cố quốc phòng - an ninh và tìm ra con đường phát triển phù hợp cho một tỉnh biên giới trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư nêu rõ, buổi làm việc với tỉnh Cao Bằng nhằm quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV của Đảng, làm rõ con đường phát triển phù hợp với một tỉnh miền núi, biên giới, giàu truyền thống cách mạng và cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Trung ương thành những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, khả thi, sát với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Cao Bằng là tỉnh biên giới, miền núi, xuất phát điểm phát triển thấp, điều kiện tự nhiên khó khăn, hạ tầng còn hạn chế, chi phí kết nối và tổ chức sản xuất cao đã tạo ra những thách thức lớn, Tổng Bí thư chỉ rõ, chính vì vậy, Cao Bằng không thể phát triển theo tư duy dàn trải, cũng không thể sao chép máy móc mô hình của các địa phương có điều kiện thuận lợi hơn. Mỗi quyết sách phát triển phải xuất phát từ những điều kiện rất đặc thù ấy, biết biến khó khăn thành động lực, biến vị trí biên giới thành lợi thế chiến lược và biến giá trị văn hóa - lịch sử thành nguồn lực phát triển.
Ghi nhận những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy Cao Bằng đã rất nỗ lực trong điều kiện còn nhiều khó khăn, nhưng Tổng Bí thư cho rằng, cách làm, tư duy từng phù hợp trong giai đoạn trước nay không còn đủ để đưa Cao Bằng đi lên nhanh hơn và rút ngắn khoảng cách với mặt bằng chung cả nước. Vì vậy, việc đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, cải thiện môi trường kinh doanh, đổi mới phong cách lãnh đạo, sâu sát thực tiễn sẽ có ý nghĩa quyết định trong giai đoạn phát triển mới. Thước đo của phát triển của một tỉnh đặc thù như Cao Bằng không chỉ nằm ở quy mô hay tốc độ tăng trưởng mà còn ở việc người dân có cuộc sống tốt hơn, dịch vụ thiết yếu có đến được với vùng sâu, vùng biên, sinh kế có bền vững và “thế trận lòng dân” có được củng cố vững chắc hay không.
Phát triển theo hướng “hiệu quả - năng suất - hạnh phúc”
Tổng Bí thư lưu ý, mục tiêu càng cao thì tư duy phát triển càng phải đúng, lựa chọn đột phá càng phải trúng và kỷ luật công vụ càng phải nghiêm; phải thấm nhuần yêu cầu của Đại hội XIV về nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật công vụ và trách nhiệm gắn với kết quả.
Tỉnh thực hiện tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng “hiệu quả - năng suất - hạnh phúc”, dứt khoát thoát khỏi lối tư duy cũ. Cao Bằng đã xác định đúng một chuyển hướng căn bản: “chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn và lao động sang mô hình lấy hiệu quả, năng suất, TFP, thu nhập và chất lượng sống của nhân dân làm thước đo trung tâm của năng lực lãnh đạo và chất lượng phát triển”. Đây là lựa chọn đúng và cần được kiên trì theo đuổi, cần thể chế hóa thành hệ thống chỉ tiêu cụ thể, gắn với cơ chế phân công, phối hợp và trách nhiệm rõ ràng.
Thống nhất với định hướng của tỉnh, lợi thế cửa khẩu không thể dừng ở khâu thủ tục thông quan mà phải chuyển sang khai thác giá trị gia tăng, dịch vụ hỗ trợ thương mại, tiêu chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc và số hóa quy trình, Tổng Bí thư đề nghị cần đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Phát triển du lịch phải dựa trên tư duy sản phẩm, tư duy điểm đến và chuỗi dịch vụ, kiên quyết tránh phát triển nóng, thương mại hóa thô làm tổn hại tài nguyên và hình ảnh địa phương.
Cho rằng Cao Bằng đã lựa chọn đúng khi lấy chỉ số hạnh phúc làm trục tư duy chính sách, gắn tăng trưởng với bảo đảm an sinh, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo và bảo đảm dịch vụ thiết yếu cho vùng sâu, vùng biên, Tổng Bí thư gợi mở, tỉnh cần cụ thể hóa rõ nội dung này thành các chương trình có chuẩn đầu ra và cơ chế giám sát chặt chẽ, bám sát tinh thần các nghị quyết Trung ương về giáo dục và y tế, văn hóa. Đối với Cao Bằng, đây không chỉ là chính sách xã hội mà còn là nền tảng của ổn định chính trị - xã hội, của “thế trận lòng dân” và là một cấu phần trực tiếp của quốc phòng - an ninh trong bối cảnh mới.
Cao Bằng đã thành lập Ban Chỉ đạo và xác định rõ yêu cầu đổi mới quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước và các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Tổng Bí thư nhấn mạnh, vấn đề then chốt là đo hiệu quả chuyển đổi số bằng khả năng giảm chi phí giao dịch và nâng cao năng lực điều hành, tập trung trước hết vào các điểm nghẽn như thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, giải phóng mặt bằng; điều hành dự án trọng điểm; và quản lý cửa khẩu, du lịch, dịch vụ công. Năm 2026 phải tạo chuyển biến mạnh mẽ về môi trường kinh doanh, tập trung vào chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ.
Tổng Bí thư yêu cầu, phát triển nguồn nhân lực gắn chặt với mô hình tăng trưởng mới và các ngành lợi thế của tỉnh; không thể phát triển bằng các chương trình chung chung gây lãng phí mà phải gắn trực tiếp với đầu ra việc làm của những lĩnh vực tỉnh đang ưu tiên như logistics và thương mại biên giới, du lịch chất lượng, nông nghiệp đặc sắc gắn chế biến, dịch vụ và năng lực quản trị số ở cơ sở. Trên cơ sở các hợp tác đào tạo đã được mở ra, tỉnh cần áp dụng sáng tạo mô hình đào tạo theo cơ chế “đặt hàng”, gắn chặt với chuẩn nghề, với doanh nghiệp và với nhu cầu thực tế của cửa khẩu, điểm đến du lịch và hệ thống dịch vụ công.
Tỉnh phải tổ chức bộ máy chính quyền sau tinh gọn theo hướng hiệu quả, xây dựng đội ngũ cán bộ xứng tầm và một nền hành chính “kiến tạo - kỷ luật - hiệu quả”, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động thông suốt. Cán bộ phải gần dân, sát cơ sở, hỗ trợ tận tình. Mỗi nhiệm vụ phải được giao rõ người, rõ việc, rõ thời hạn và chịu trách nhiệm đến cùng; chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy; phải rất coi trọng tính hiệu quả, tính kinh tế trong phát triển kinh tế - xã hội.
Tỉnh cần bảo đảm quốc phòng - an ninh, đối ngoại và quản lý biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển; tuyệt đối không được để bị động, bất ngờ; phải giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia, ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Đồng thời, đối ngoại và kinh tế cửa khẩu phải được tổ chức như một không gian phát triển có kiểm soát: mở cửa để phát triển nhưng không buông lỏng quản lý; thúc đẩy giao thương nhưng đi đôi với nâng cao chuẩn mực an ninh, an toàn và kỷ cương, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại; tăng cường hợp tác nhưng kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.
Tổng Bí thư lưu ý, phải coi xây dựng Đảng là điều kiện bảo đảm cho mọi đột phá: giữ vững đoàn kết, thống nhất; nâng chất sinh hoạt chi bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; và quan trọng nhất là xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tinh thần này phải được cụ thể hóa bằng cơ chế đánh giá cán bộ theo sản phẩm, theo kết quả, theo mức độ hài lòng và niềm tin của nhân dân; vì niềm tin của nhân dân là thước đo cao nhất của năng lực lãnh đạo.
Đánh giá cao việc Cao Bằng đã lựa chọn đúng một số mũi đột phá cho năm tới và giai đoạn tới, Tổng Bí thư tin tưởng, với truyền thống cách mạng, với bản lĩnh của vùng đất “phên giậu” nơi biên cương và với khát vọng phát triển đã được xác lập trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, Cao Bằng sẽ biến lợi thế đặc thù thành động lực phát triển thực chất, vừa làm tốt nhiệm vụ chiến lược về quốc phòng - an ninh và đối ngoại, vừa nâng cao đời sống nhân dân một cách căn cơ, lâu dài.
Tổng Bí thư ghi nhận các kiến nghị của tỉnh và tin tưởng với tinh thần đoàn kết, tư duy phát triển đúng đắn, kỷ luật thực thi nghiêm túc và quyết tâm chính trị cao, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, góp phần cùng cả nước hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Nhân dịp năm mới, Tổng Bí thư chúc Cao Bằng tiếp tục phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, xứng đáng với vị trí và truyền thống của vùng đất cội nguồn cách mạng.
