Xã Dân Hóa, nằm ở vùng núi phía Tây tỉnh Quảng Trị, mang một vẻ đẹp vừa hoang sơ vừa trầm mặc trong những ngày cuối năm. Những vách núi dựng đứng, những khe suối mờ sương bao phủ lấy không gian, nơi người Khùa, người Mày vẫn bám bản, bám rừng, gìn giữ nếp sống hiền hòa giữa thiên nhiên bao la. Chính tại nơi heo hút này, con đường biên giới dài hơn 51km, uốn lượn men theo sườn núi, qua 13 cột mốc từ 515 đến 528, là nơi mà mỗi dấu chân người dân và chiến sĩ biên phòng đều mang theo niềm tự hào và trách nhiệm với Tổ quốc.
Biên phòng bắt đầu từ dân
Tại Dân Hóa, phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới” được thắp lên từ những người dân bình dị, biến nhiệm vụ giữ gìn biên cương không còn là việc của riêng lực lượng vũ trang. Theo Trung tá Nguyễn Quốc Tuấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Ra Mai, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Trị: “Mọi chủ trương, mọi mô hình đều bắt đầu từ đời sống của người dân. Bà con hiểu, tin tưởng thì việc giữ mốc, giữ rừng không còn là việc của riêng lực lượng biên phòng, mà trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng”.
Toàn xã Dân Hóa hiện đang phát huy hiệu quả mạnh mẽ các mô hình tự quản với số lượng thành viên lớn, thể hiện sự đồng lòng của cộng đồng: thành lập 10 tổ tự quản đường biên với 129 người tham gia; 31 tổ tự quản an ninh trật tự bản biên giới với 322 thành viên; 3 cụm dân cư kết nghĩa hai bên biên giới Việt-Lào, củng cố thêm mối quan hệ láng giềng hữu nghị.
Những "cột mốc sống" lặng lẽ trong suốt hành trình giữ biên cương bằng tình yêu và trách nhiệm
Anh Hồ Lê (sinh năm 1966, một đảng viên người Khùa ở bản Hưng) là một điển hình cho vai trò của người dân trong công tác biên phòng. Dậy từ tinh mơ, anh khoác balô, cầm theo chiếc đèn pin và phần cơm nắm đơn giản, hòa vào bước chân của tổ tự quản đường biên, mốc giới như một lẽ thường ngày.
Trước khi tổ tự quản được thành lập, anh đã theo các anh bộ đội vào rừng "đi tuần" theo cách gọi mộc mạc của dân bản. Giờ đây, những chuyến đi rừng dài từ 3 đến 7 ngày, thậm chí kéo dài nửa tháng vì mưa lớn và đất trượt, đã trở nên quen thuộc. Anh chưa bao giờ nề hà gian khổ.
Dọc tuyến biên giới từ bản Lòm heo hút đến vùng Cha Lo với những dãy Giăng Màn mờ sương, những bước chân lặng lẽ của người dân bản như anh Hồ Lê và chiến sĩ biên phòng vẫn nối dài con đường gìn giữ phên giậu Tổ quốc.
Quân với dân một lòng, gắn bó với nhau bằng điều chân thành và giản dị
Những chuyến tuần tra dài ngày trên đường biên heo hút không chỉ là nhiệm vụ, đó còn là nơi con người học cách dựa vào nhau để vượt qua những dốc núi dựng đứng, vượt suối nước ngầm lạnh buốt. Sự gắn bó giữa bộ đội và dân bản được hun đúc bằng những điều giản dị và chân thành nhất: những bữa cơm nắm giữa rừng, ánh lửa hồng của đêm trú lán, bằng tiếng kể chuyện ùa vào trong tiếng mưa rừng rả rích.
Tại Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, nơi sương núi thường quấn quanh từ sáng sớm đến tận chiều muộn, những người lính trẻ vẫn vững bước trong lớp áo sương.
“Mỗi kế hoạch tuần tra được chuẩn bị kỹ lưỡng, đặc biệt vào mùa mưa, đường rừng trơn trượt, dễ sạt lở. Nhưng dù gian khổ đến đâu, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều giữ cho mình một tinh thần chung, đi để bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, đi để Nhân dân yên lòng".
Sự khắc nghiệt của rừng núi càng làm nổi bật giá trị của sự bình yên. Khi đi sâu vào rừng, mọi kết nối với bản làng đều rời xa, điện thoại mất sóng, trời tối nhanh. Đêm xuống, cả đội quây quần quanh bếp lửa giữa lán rừng tạm bợ. Chính những khoảnh khắc heo hút ấy càng khiến họ thấm thía giá trị của sự bình yên nơi bản làng phía dưới.
Công tác giữ đất, giữ rừng ở Dân Hóa luôn đi đôi với phát triển kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho người dân. Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cha Lo và Đồn Biên phòng Ra Mai những năm qua đã đồng hành chặt chẽ với Đảng ủy xã Dân Hóa trong việc gắn công tác biên phòng với phát triển kinh tế rừng. Rừng được giữ vững, người dân yên tâm sản xuất, từ đó những khu dân cư biên giới dần khởi sắc.
Những chuyển biến tích cực tại Dân Hóa không phải là thành quả của ngày một ngày hai. Đó là thành quả của hàng nghìn chuyến tuần tra dài, của những con người lặng lẽ "vượt nắng, thắng mưa", của sự kiên trì giữ gìn từng khoảnh rừng, từng tấc đất. Khi trời tạnh, những người lính trẻ và người dân bản chân đất cùng nhau chạm tay vào thân mốc lạnh buốt, lòng đầy tự hào.
Chiều xuống, mây vắt ngang dãy Giăng Màn, phủ lên Dân Hóa vẻ trầm yên quen thuộc. Trong vẻ bình lặng ấy, biên cương được giữ bằng tất cả những gì gần gũi nhất, là trách nhiệm, tấm lòng và khát vọng của những con người sống giữa đại ngàn. Họ không tìm sự ghi nhận, chỉ lặng lẽ đi và trở về, như những “cột mốc sống” của Dân Hóa hôm nay, kiên định bảo vệ phên giậu Tổ quốc.
