“Trên tất cả, người làm phim tài liệu phải giữ được lửa nhiệt huyết trong tim”

(NB&CL) Đó là đúc kết của nhà báo Nguyễn Quang Tuấn- một trong những thành viên của ê-kíp Bộ phim “Giặc nội xâm” - tác phẩm vừa đoạt giải Đặc biệt Giải Báo chí toàn quốc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực lần thứ ba. Báo NB&CL đã có cuộc trao đổi cùng nhà báo Nguyễn Quang Tuấn xoay quanh bộ phim tài liệu này.

Phòng, chống tham nhũng- những bài học lịch sử

+ Làm phim tài liệu luôn đòi hỏi chất lượng, sự sáng tạo cao, vậy “Giặc nội xâm” được xây dựng dựa trên ý tưởng, kịch bản nào thưa anh?

- Khi nhận nhiệm vụ từ Ban Tuyên giáo Trung ương để triển khai làm bộ phim về công tác phòng chống tham nhũng trong suốt chiều dài lịch sử đất nước, chúng tôi đã xác định đây là một đề tài hóc búa và chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhưng rất may mắn, ngay từ lúc xây dựng và phát triển ý tưởng, chúng tôi đã nhận được sự chia sẻ, góp ý rất nhiệt tình, sâu sắc của các chuyên gia của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Cục Điện ảnh, Vụ Tuyên truyền - Ban Tuyên giáo Trung ương, từ đó hình thành kết cấu 3 tập phim trải theo chiều dài lịch sử ngàn năm của dân tộc.

tren tat ca nguoi lam phim tai lieu phai giu duoc lua nhiet huyet trong tim hinh 1

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng và Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Ðình Trạc trao giải đặc biệt cho nhóm tác giả đoạt giải.

Ngay cả tên phim “Giặc nội xâm” - chữ của Bác Hồ dùng để chỉ nạn tham nhũng, lãng phí cũng là gợi ý của các chuyên gia. Hơn nữa, trong giai đoạn làm đề cương và kịch bản, các chuyên gia đã tham gia nhiều ý kiến quý giá, giúp chúng tôi hoàn thành nội dung kịch bản, cũng như xây dựng phân cảnh và phương án sản xuất. Thách thức lớn nhất với thể loại phim tài liệu luôn là việc thu thập tài liệu, tư liệu gốc, tổ chức các cuộc phỏng vấn nhân chứng, chuyên gia để phân tích, làm rõ các vấn đề cũng như đưa ra các giải pháp.

Điều này đặc biệt khó đối với bộ phim “Giặc nội xâm” vì thời lượng bộ phim lên tới 90 phút cho 3 tập, bối cảnh từ thời kỳ phong kiến đến thời điểm hiện tại, nội dung không chỉ bó hẹp trong việc chống tham nhũng mà còn liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau của lịch sử, văn hóa, đời sống, xã hội. Nhờ có sự hỗ trợ rất nhiệt thành của các cơ quan, tổ chức, cá nhân mà chúng tôi đã vượt qua thách thức.

Về sử liệu thời phong kiến, chúng tôi được tiếp cận với những tư liệu, tài liệu gốc quý hiếm của Thư viện Quốc gia, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Với các tài liệu quý bằng chữ Hán Nôm, các chuyên gia đã dịch và chú giải chi tiết. Về sử liệu thời đại Hồ Chí Minh, chúng tôi được sự giúp đỡ của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh, các Ban của Đảng, cơ quan Quốc hội, Chính phủ, Bộ Công an, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Tòa án Nhân dân tối cao và nhiều địa phương.

+ Được biết, bộ phim đã được thực hiện trong các đợt dịch bệnh COVID-19 căng thẳng, ê-kíp đã gặp những khó khăn như thế nào, thưa ông?

- Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống, xã hội. Quá trình tác nghiệp của đoàn làm phim cũng gặp không ít khó khăn. Ví dụ quá trình di chuyển đến các địa phương, việc tiếp cận, phỏng vấn nhân vật trong đó có các vị lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, các nhà nghiên cứu, sử gia… cũng đều gặp khó khăn.

Tuy nhiên, đoàn làm phim đã linh hoạt trong việc tổ chức, điều chỉnh linh hoạt kế hoạch ghi hình. Để đảm bảo an toàn phòng dịch, đoàn làm phim chủ động tập huấn các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19, trong đó có kỹ năng phòng chống dịch cá nhân. Chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các thành viên của đoàn cũng như những người mà chúng tôi tiếp xúc.

tren tat ca nguoi lam phim tai lieu phai giu duoc lua nhiet huyet trong tim hinh 2

Nhà báo Nguyễn Quang Tuấn (bên trái) và đồng nghiệp thực hiện bộ phim tài liệu “Giặc nội xâm”.

+ Được đánh giá là tác phẩm đồ sộ, công phu, có nội dung sâu sắc về công tác phòng chống tham nhũng trong suốt chiều dài lịch sử đất nước, “Giặc nội xâm” mang đến những câu chuyện đã diễn ra trong lịch sử, vậy làm sao để nhắc về lịch sử mà vẫn đảm bảo được tính hấp dẫn?

- Phim tài liệu được cho là một loại hình khá khô khan và việc tạo ra một tác phẩm hấp dẫn, cuốn hút luôn là thách thức đối với tất cả các đạo diễn. Đối với đề tài chống tham nhũng thì thách thức ấy càng lớn. Chính vì vậy, chúng tôi đã phải họp bàn rất nhiều cuộc, thử nghiệm nhiều thủ pháp nghệ thuật, nhiều cách tiếp cận khác nhau để hóa giải khó khăn này. Sự chuẩn bị kỹ càng về nội dung, chắt lọc những nội dung quan trọng, kết hợp với cách kể các câu chuyện, sự xuất hiện các nhân vật một cách hợp lý, phương án kỹ xảo đồ họa, sử dụng âm nhạc tinh tế đã góp phần tạo ra tiết tấu, cũng như sự hấp dẫn của bộ phim.

Khơi dậy quyết tâm đấu tranh của ngày hôm nay

+ “Giặc nội xâm” không chỉ nêu những bài học ngày hôm qua mà còn thể hiện quyết tâm và hành động của ngày hôm nay, ê-kíp đã triển khai nội dung này như thế nào, thưa ông?

- Việc tiếp cận nguồn sử liệu, tư liệu quý hiếm, trong đó có cả các tài liệu liên quan đến các vụ án tham nhũng khiến cho bộ phim có nội dung rất phong phú. Hơn nữa, đoàn làm phim rất thuận lợi trong các cuộc phỏng vấn, bao gồm phỏng vấn lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, phỏng vấn nhân sĩ, trí thức, các nhà nghiên cứu và nhiều người dân. Chất lượng các cuộc phỏng vấn rất cao, không chỉ đúng trọng tâm mà còn khái quát, mở rộng mang tính dự báo. Điều này làm cho bộ phim vững chắc về nội dung, đồng thời đảm bảo tính thời sự, mang hơi thở cuộc sống đương đại.

+ Làm phim tài liệu chưa bao giờ là dễ dàng, ngoài những kỹ năng về phim ảnh, kỹ xảo, âm thanh còn phải rèn luyện tri thức, có sức sáng tạo, ông nghĩ sao về ý kiến này?

- Làm phim tài liệu luôn là một thách thức, muốn thành công bạn cần có niềm say mê và tiếp cận một cách chân thành. Theo kinh nghiệm của tôi, điều kiện cần là không thể thiếu kỹ năng làm phim, nhưng điều kiện đủ là phải có phông kiến thức đủ sâu, rộng và luôn giữ sự nhạy bén nghề nghiệp. Với mỗi đề tài cần lựa chọn cho mình một cách tiếp cận, cách kể chuyện riêng. Lắng nghe ý của các chuyên gia luôn mang đến cho bạn những thông tin quý giá. Giống như nhà báo, những người làm phim tài liệu luôn cần đề cao đạo đức nghề nghiệp, trong đó sự trung thực luôn là điều kiện tiên quyết. Và trên tất cả là bạn cần luôn giữ được lửa nhiệt huyết trong tim.

+ Vâng, trân trọng cảm ơn anh!

Lê Tâm (Thực hiện)

Xem thêm

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

(CLO) Tại Giải Báo chí viết về gương người tốt, việc tốt tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, tác phẩm “Đậu Văn Mân, người ‘chở yêu thương, neo niềm tin’ giữa mùa giông lũ” của nhà báo Trần Phong (Báo Nhà báo & Công luận) đã vinh dự đạt giải C, góp phần lan tỏa những cống hiến thầm lặng vì cộng đồng.

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Trong không gian phát triển mới, Quảng Trị đang đứng trước nhiều cơ hội bứt phá với các trụ cột năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Cùng với đó, vai trò của báo chí không chỉ dừng ở việc thông tin mà ngày càng được đặt ra ở yêu cầu phát hiện, phản ánh, kết nối và lan tỏa những giá trị phát triển từ cơ sở.

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Cỡ chữ bài viết: