Theo các nhà phân tích, sự đảo chiều này có thể làm thay đổi cán cân thị trường kẽm toàn cầu trong bối cảnh phần còn lại của thế giới lại đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất khoảng một nửa sản lượng kẽm toàn cầu, đồng thời nhiều năm qua cũng là nhà nhập khẩu lớn của kim loại chủ yếu dùng để mạ thép này. Tuy nhiên, theo bà Alice Fox, chiến lược gia hàng hóa tại Macquarie Group, quốc gia này được dự báo sẽ xuất khẩu ròng khoảng 30.000 tấn kẽm tinh luyện trong năm nay, đảo chiều mạnh so với mức nhập khẩu ròng hơn 209.000 tấn năm ngoái và gần 429.000 tấn vào năm 2024.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự mất cân đối giữa cung và cầu trong nước. Theo dự báo của Macquarie, nguồn cung kẽm tinh luyện tại Trung Quốc năm nay có thể tăng 4,2%, trong khi nhu cầu chỉ tăng khoảng 1% do lĩnh vực bất động sản tiếp tục trì trệ. Việc nhiều dự án luyện kim mới đi vào hoạt động càng khiến áp lực dư cung gia tăng.
Trong khi đó, thị trường bên ngoài Trung Quốc lại chứng kiến xu hướng ngược lại. Nguồn cung quặng kẽm toàn cầu đang bị siết chặt sau khi một số nhà máy luyện kim tại Peru và Kazakhstan phải cắt giảm hoặc tạm dừng hoạt động do sự cố kỹ thuật. Đồng thời, chi phí sản xuất kim loại cũng leo thang vì giá năng lượng tăng mạnh liên quan đến xung đột Mỹ - Israel với Iran.
Theo bà Olga Hepting, chuyên gia phân tích tại CRU Group, Trung Quốc đã tiến rất gần trạng thái tự chủ nguồn cung kẽm tinh luyện từ cuối năm 2025 và nhiều khả năng sẽ duy trì tình trạng dư thừa trong năm 2026, trong khi phần còn lại của thế giới rơi vào thiếu hụt.
“Điều đó có thể thúc đẩy Trung Quốc tăng xuất khẩu từ quý III hoặc quý IV”, bà nhận định.
Chênh lệch giá giữa thị trường trong và ngoài Trung Quốc cũng đang tạo thêm động lực xuất khẩu. Từ đầu năm đến nay, giá kẽm trên sàn giao dịch London Metal Exchange tăng khoảng 11%, cao hơn nhiều so với mức tăng 3% của hợp đồng kẽm trên Sàn giao dịch tương lai Thượng Hải.
Dữ liệu thương mại cho thấy xu hướng đảo chiều đã bắt đầu hình thành. Trong bốn tháng đầu năm, Trung Quốc vẫn là nước nhập khẩu ròng kẽm, nhưng khối lượng nhập khẩu ròng đã giảm tới 62% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo triển vọng xuất khẩu của Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến kinh tế toàn cầu. Nếu xung đột tại Iran kéo dài và giá năng lượng tiếp tục leo thang, nhu cầu kim loại công nghiệp trên thế giới có thể suy yếu, ảnh hưởng trực tiếp tới thị trường xuất khẩu kẽm của Bắc Kinh.
