Từ độc giả vô danh đến độc giả trung thành: Hành trình của báo chí số

Chiều 20/6, trong Chương trình Diễn đàn báo chí toàn quốc 2025 (khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2025) đã diễn ra Phiên số 9 với chủ đề “Cá nhân hoá nội dung để giữ độc giả trung thành”.

gen-h-z6724531837057_d5b33d398ceeb0c88bbe9784291f53f3.jpg
Ông Bùi Trung Hiếu, Chuyên gia về CNTT, Công ty TNHH giải pháp phần mềm MFITE tham luận tại phiên thảo luận.

Cá nhân hóa nội dung đang trở thành một xu thế tất yếu

Tham luận tại phiên thảo luận, ông Bùi Trung Hiếu, Chuyên gia về công nghệ thông tin, Công ty TNHH giải pháp phần mềm MFITE cho biết, trong bối cảnh thông tin phát triển bùng nổ, nhu cầu cá nhân hóa nội dung đang trở thành một xu thế tất yếu, đặc biệt trong lĩnh vực báo chí và truyền thông số.

Đáng chú ý, theo ông Hiếu, nhu cầu cá nhân hóa hiện nay tăng mạnh vì ba nguyên nhân chính:

Dữ liệu người dùng ngày càng nhiều: Với lượng thông tin phát sinh khổng lồ từ báo chí, website, mạng xã hội… những phương pháp lọc và cung cấp thông tin truyền thống đã không còn hiệu quả. Cá nhân hóa trở thành một phương án cấp thiết để xử lý và phân phối dữ liệu thông minh hơn.

Sự cạnh tranh từ mạng xã hội: Các nền tảng như Facebook, TikTok… vốn đã hoạt động theo mô hình cá nhân hóa từ lâu, khiến người dùng quen với việc được “phục vụ đúng gu”. Trong khi đó, báo chí truyền thống thường phát nội dung theo kiểu một chiều, đại trà. Việc chuyển hướng sang cá nhân hóa là cần thiết để lấy lại sự chủ động trong việc giữ chân độc giả.

Nâng cao hiệu quả kinh doanh và trải nghiệm người dùng: Cá nhân hóa giúp người dùng ở lại lâu hơn, truy cập thường xuyên hơn. Từ đó, các chỉ số như impression, click, thời gian trên trang đều tăng, kéo theo doanh thu quảng cáo và giá trị thương hiệu.

gen-h-z6724531774309_53c188a30cdd69696f071d50756fa592.jpg
Quang cảnh thảo luận.

Ông Bùi Trung Hiếu chia sẻ, hiện có 4 cách tiếp cận cá nhân hóa chính:

Cá nhân hóa chủ động (Explicit Personalization): Người dùng tự khai báo sở thích, chủ đề quan tâm… khi đăng ký tài khoản. Hệ thống sẽ hiển thị nội dung dựa trên thông tin người dùng cung cấp.

Cá nhân hóa thụ động (Implicit Personalization): Hệ thống theo dõi hành vi người dùng (click, thời gian đọc, lượt tương tác…) để phân nhóm và đề xuất nội dung phù hợp. Đây là hình thức phổ biến và có độ chính xác cao vì dựa vào hành vi thực tế.

Cá nhân hóa theo ngữ cảnh và xu hướng (Contextual/Trending Personalization): Gợi ý nội dung theo thời gian, địa điểm, hoặc những chủ đề đang được quan tâm nhiều trong cộng đồng – nhằm đảm bảo tính cập nhật và độ "nóng" của thông tin.

Cá nhân hóa bằng AI và học máy (AI-powered Personalization): Đây là hình thức cá nhân hóa tiên tiến nhất hiện nay, sử dụng mô hình học máy (machine learning) để kết hợp hành vi người dùng với nội dung bài viết nhằm tạo ra đề xuất theo từng cá nhân (1-1 personalization). Mỗi người dùng sẽ có một trải nghiệm duy nhất, không trùng lặp.

Cũng theo ông Bùi Trung Hiếu, quá trình triển khai cá nhân hóa nên được chia thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Sử dụng các mô hình đơn giản như "gợi ý theo xu hướng" để tăng lượng dữ liệu hành vi thu thập được. Kết hợp nội dung biên tập sẵn với đề xuất từ hệ thống.

Giai đoạn 2: Bắt đầu huấn luyện mô hình học máy với dữ liệu đã thu thập, triển khai thử nghiệm cá nhân hóa theo nhóm người dùng (group-based personalization).

Giai đoạn 3: Tiến tới cá nhân hóa 1-1, mỗi người dùng có một gợi ý riêng biệt dựa trên AI và dữ liệu thời gian thực.

Ông Hiếu cũng cho biết hiện nay chi phí phần cứng – từng là rào cản lớn đã giảm đáng kể. Các báo điện tử nếu đầu tư hợp lý và theo từng bước, hoàn toàn có thể triển khai được hệ thống cá nhân hóa với hiệu quả khả quan.

Phân chia đối tượng theo mức độ trung thành và chiến thuật để cải thiện tương tác

gen-h-z6724531874013_654bb718bd88933b0a94f644d35fc6c6.jpg
Nhà báo Lê Xuân Trung - Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ.

Trong phần tham luận, nhà báo Lê Xuân Trung - Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ cho biết, trước đây bạn đọc đi tìm báo để đọc, tìm đài để xem nhưng hiện nay làm báo phải đi tìm độc giả.

"Người làm báo bây giờ muốn cá nhân hoá nội dung để phục vụ bạn đọc trung thành thì thứ nhất cần biết rõ bạn đọc là ai? Ở đâu? Giới tính? Lứa tuổi. Đây là những thông tin ban đầu", ông Trung nói.

Thứ hai, theo Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ là tìm hiểu xem họ thích đọc những gì? Đọc qua kênh nào? Đọc lúc nào?. “Cần tìm hiểu xem họ đọc vào lúc nào, trực tiếp từ trang báo hay qua share link, phải nắm rõ thời gian để phục vụ bạn đọc”, ông Trung nói.

Theo ông Lê Xuân Trung, muốn cá nhân hoá nội dung để phục vụ bạn đọc trung thành cần trải qua 3 bước. Cụ thể:

Khảo sát bạn đọc: Tất cả bạn đọc truy cập vào trang báo theo bảng câu hỏi điều tra xã hội học trong một khoảng thời gian nhất định. Sau đó, thu thập và xử lý số liệu một cách khoa học để làm cơ sở dữ liệu bạn đọc. Điều này thực hiện bằng công nghệ và công nghệ hiện nay cho phép điều này.

Phân loại bạn đọc: Từ số liệu thu thập và xử lý, bộ phận chuyên trách tiến hành phân loại bạn đọc theo đặc điểm bạn đọc (độ tuổi, địa chỉ, giới tính…) và hành vi bạn đọc (trực tiếp, qua mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, máy tính, điện thoại…).

Chăm sóc bạn đọc: Họ thích đọc những nội dung gì, đọc vào thời gian nào, có muốn nhân newsletter thường xuyên, có muốn cung cấp thông tin cá nhân, có muốn trở thành bạn đọc thành viên, có sẵn sàng phản hồi ý kiến.

Đặc biệt, nhà báo Lê Xuân Trung nêu rõ: Cần phân chia đối tượng theo mức độ trung thành và chiến thuật để cải thiện tương tác. Trong đó biến bạn đọc vô danh (chưa xác định rõ ràng) thành bạn đọc thường xuyên (bạn đọc truy cập hàng tuần), sau đó là bạn đọc trung thành (bạn đọc truy cập hàng ngày) cuối cùng là bạn đọc thành viên (bạn đọc đăng ký thành viên).

"Ở giai đoạn phát triển hiện nay của báo chí số, cá nhân hóa nội dung không chỉ dừng lại ở việc 'gửi đúng người – đúng nội dung – đúng thời điểm'. Điều khó nhất, cũng là mục tiêu cao nhất, là làm sao để chăm sóc được độc giả trung thành như cách doanh nghiệp chăm sóc khách hàng và thậm chí còn hơn thế nữa", ông Trung nhấn mạnh.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: