Trong ngành báo chí, chúng ta luôn tìm kiếm những cách thức mới để kết nối với độc giả. Khi AI tạo sinh bùng nổ, nhiều người làm báo đã đặt kỳ vọng lớn vào công nghệ này, đặc biệt là chatbot.
Ban đầu, AI được xem là công cụ hậu trường, giúp tự động hóa các tác vụ như tạo tiêu đề. Nhưng dần dần, các tòa soạn bắt đầu mơ đến việc biến chatbot thành một giao diện mới, trò chuyện và phục vụ độc giả 24/7.
Tuy nhiên, những thử nghiệm gần đây cho thấy kỳ vọng và thực tế về chatbot AI trên trang tin tức vẫn còn một khoảng cách đáng kể. Một báo cáo từ FT Strategies và Google đã chỉ ra rằng các tòa soạn lớn như Al-Masry Al-Youm (Ai Cập) và Ruhr Nachrichten (Đức) đã tạo ra những chatbot ấn tượng. Những công cụ này cho phép độc giả tìm kiếm thông tin trong kho lưu trữ khổng lồ bằng cách trò chuyện thay vì chỉ gõ từ khóa.
Một nghiên cứu của Trung tâm CISLM cho thấy, đối với các tờ báo nhỏ, việc xây dựng chatbot không hề tốn kém hay phức tạp. Chỉ với khoảng 40 đô la một tháng, các tòa soạn địa phương có thể dùng nền tảng đơn giản để tạo ra một "người trợ lý" ảo.
Nhưng hiệu quả lại là một câu chuyện khác. Chatbot được thiết kế để giải đáp các câu hỏi dịch vụ khách hàng thường hoạt động tốt, vì thông tin ít thay đổi. Chẳng hạn, chatbot của tờ The News Reporter đã trả lời hiệu quả các câu hỏi về đăng ký báo. Tuy nhiên, khi chatbot được giao nhiệm vụ "báo chí", tức là cung cấp thông tin dựa trên kho tin bài, vấn đề "ảo giác" bắt đầu nảy sinh.
Đối với người làm báo, độ chính xác là giá trị cốt lõi. Nhưng đây lại chính là điểm yếu lớn nhất của chatbot. Nghiên cứu cho thấy các chatbot thường đưa ra "ảo giác" (hallucination) – những thông tin bịa đặt hoặc không chính xác.
Tờ Chapelboro phải gỡ chatbot của mình vì nó mắc quá nhiều lỗi, đi ngược lại tôn chỉ nghề nghiệp của họ. Vấn đề này nghiêm trọng hơn chúng ta nghĩ. Khi một chatbot của tòa soạn đưa ra thông tin sai lệch, nó không chỉ là một lỗi kỹ thuật. Nó làm xói mòn lòng tin mà chúng ta đã vất vả xây dựng.
Một khảo sát của Poynter cho thấy gần một nửa người Mỹ "không quan tâm" đến việc sử dụng chatbot để lấy tin tức. Điều này cho thấy sự hoài nghi của công chúng là rất lớn.
Một thách thức khác là việc duy trì chatbot đòi hỏi nhiều nguồn lực hơn tưởng tượng, đặc biệt là phải cập nhật cơ sở dữ liệu liên tục để đảm bảo thông tin không bị lỗi thời. Điều này là gánh nặng lớn với các tòa soạn nhỏ.
Vậy có lối thoát nào không? Câu chuyện thành công của tờ Atlanta Civic Circle đã đưa ra một hướng đi đáng suy ngẫm. Công cụ Ask ACC của họ không cố gắng trả lời mọi thứ mà chỉ tập trung vào một chủ đề cụ thể: bầu cử và chính sách địa phương. Bằng cách thu hẹp phạm vi, họ dễ dàng kiểm soát được nguồn dữ liệu và đảm bảo tính chính xác. Kết quả là chatbot này trở thành một công cụ hữu ích, đáng tin cậy.
