Tờ giấy viết tay “đánh bay” hợp đồng công chứng?
Theo tìm hiểu của phóng viên, bà Nguyễn Thị Năm (còn gọi Nguyễn Thị Kiều) được UBND huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 957734 ngày 11/10/1997, trong đó thửa 1423 diện tích 7.300m² đất trồng cây lâu năm và 300m² thổ cư. Ngày 14/12/2005, thửa 1423 đổi tên thành thửa 234.
Ngày 11/4/2012, thửa 234 tách thành thửa 578 diện tích 3104m² (có 300m² thổ cư) để chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn Thành; diện tích thửa 234 còn lại 3.266m² tặng cho con trai là Đặng Văn Sang năm 2017.
Ngày 14/3/2019, ông Sang chuyển nhượng thửa 234 cho ông Trương Cả. Hợp đồng chuyển nhượng được công chứng đúng quy định và được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Xuyên Mộc điều chỉnh biến động sang tên thì đến tháng 6/2019, ông Hồ Tiến Dũng khởi kiện tranh chấp yêu cầu công nhận thửa đất 234 vì cho rằng đã mua thửa đất này của bà Năm từ năm 2001 với giá 12.288.000 đồng bằng giấy viết tay “Giấy bán đất thổ cư tại Ông Tô”.
Ông Trương Cả đang ở trên thửa đất bị tranh chấp.
Ông Cả cho rằng, khi ông nhận chuyển nhượng đất đã được cấp giấy chứng nhận đang đứng tên ông Sang, và ông Sang đang thế chấp tại Quỹ tín dụng để vay tiền; đất không có tranh chấp. Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa vợ chồng ông Cả với ông Sang đã hoàn thành thủ tục sang tên trước bạ, đã nhận bàn giao đất nên việc chuyển nhượng đã xong, nên cần được pháp luật bảo vệ vì là người mua ngay tình là hoàn toàn có cơ sở theo quy định tại khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự.
Tuy nhiên, tại Bản án sơ thẩm số 54/2022/DS-ST ngày 27/7/2022 của TAND huyện Xuyên Mộc và Bản án phúc thẩm số 104/2023/DS-PT ngày 13/7/2023 của TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu lại quyết định công nhận bản giấy bán đất viết tay của ông Dũng từ năm 2001 diện tích 3.064m² thửa 234; không công nhận diện tích 3.266m² thuộc thửa 234 cho ông Cả; Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Đặng Văn Sang đã được điều chỉnh biến động sang tên cho ông Trương Cả...
Mong một bản án “thấu tình đạt lí”
Không đồng ý với Bản án sơ thẩm và Bản án phúc thẩm nên ông Cả đã làm đơn đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm. Ngày 8/7/2024, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Thông báo số 1291/2024/TB-DS nội dung trả lời không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm số 104/2023/DS-PT ngày 13/7/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Do đó, ông Cả đã làm đơn gửi Tòa án nhân dân tối cao xem xét kiến nghị hủy bỏ Thông báo số 2191/2024/TB-DS ngày 8/7/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và kiến nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án sơ thẩm số 54/2022/DS-ST ngày 27/7/2022 của TAND huyện Xuyên Mộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và Bản án phúc thẩm số 104/2023/DS-PT ngày 13/7/2023 của TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Theo ông Cả, tại phiên tòa, Kiểm sát viên có ý kiến đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác yêu cầu khởi kiện của ông Dũng, bà Đức; công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Sang với ông Cả, bà Thư có hiệu lực đối với diện tích đất 3.266m². Nhưng tòa án vẫn yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Đặng Văn Sang là không bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình.
Quan điểm dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Trịnh Thị Hà - Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho rằng, trình bày Giấy bán đất thổ cư tại Ông Tô vừa sai về hình thức, vừa không đúng về nội dung và hoàn toàn không có căn cứ để công nhận giá trị. Cụ thể:
Về hình thức, tại thời điểm lập Giấy (gọi là) bán đất năm 2001 thửa đất tranh chấp đã có giấy chứng nhận từ năm 1997 nên Giấy bán đất này đã vi phạm về hình thức.
Tờ giấy bán đất viết tay được công nhận có giá trị.
Về nội dung, không có căn cứ khẳng định thửa đất thỏa thuận trong giấy bán đất của ông Dũng là thửa đất ông Cả đã nhận chuyển nhượng của ông Sang. Bởi:
Thứ nhất, thửa đất ông Dũng mua diện tích 3.072m², trong đó có 100m² thổ cư. Tuy nhiên thửa 234 của ông Cả diện tích 3.266m² hoàn toàn là đất trồng cây lâu năm.
Thứ hai, thửa đất ông Dũng mua có hình chữ nhật, còn thửa đất ông Cả mua hình chữ L và có chữ ký của các chủ sử dụng đất liền kề và xác nhận của cán bộ đo đạc.
Thứ ba, tháng 12/2012, bà Năm mới chuyển nhượng thửa đất 578 (có 300m² thổ cư) cho ông Thành. Trong khi tờ Giấy bán đất ngày 15/5/2001 (trước đó 11 năm) đã ghi: “Đông giáp đường nông thôn, Tây giáp đất ruộng, Nam giáp ông Thành...” là không hợp lý, nhìn bằng mắt thường cũng nhận thấy những chữ này được viết thêm vào, màu mực khác biệt so với chữ viết ban đầu. Không lẽ, người viết tờ giấy bán đất năm 2001 biết trước 11 năm sau, ông Thành sẽ mua mảnh đất bên cạnh?
Thứ tư, bà Ngô Thị Dơn (con gái bà Năm) ký tên trong Giấy bán đất là người giám hộ. Tuy nhiên, vào năm 2001, bà Năm hoàn toàn tỉnh táo, minh mẫn. Tại phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm bà Dơn đều thừa nhận bà Dơn là người nhận tiền và không đưa khoản tiền đã nhận này cho bà Năm.
Hiện vụ việc tranh chấp vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại khi ông Cả đang mong chờ một phán quyết công tâm từ TAND tối cao. Hy vọng, quyết định cuối cùng sẽ sớm được đưa ra, nhằm chấm dứt khiếu kiện bấy lâu nay.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Trần Phong
