Thế nhưng, đằng sau vầng hào quang ấy là một tâm hồn làm nghề đầy trăn trở. Với anh, giá trị của người thầy thuốc chưa bao giờ đo đếm bằng điểm số, mà được định hình qua từng lăng kính sinh tử tại phòng cấp cứu, nơi những quyết định lâm sàng phải đưa ra trong tích tắc để giành giật sự sống cho người bệnh.
Phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, đã có cuộc trò chuyện với nam bác sĩ trẻ về hành trình dấn thân, những áp lực vô hình nơi lằn ranh sinh tử, và triết lý sống - làm nghề đầy bình dị của anh.
Áp lực từ vạch xuất phát và bản lĩnh của sự cầu thị
+ 3 lần đạt danh hiệu Thủ khoa là một kỳ tích đối với bất kỳ sinh viên ngành Y nào. Khi đón nhận những đỉnh cao thành tích này, cảm xúc trong anh là gì?
- Thú thật, cảm giác đầu tiên choán lấy tâm trí tôi không phải là sự tự hào, mà là một áp lực vô hình. Tôi luôn tự vấn bản thân: "Liệu mình đã thực sự xứng đáng với vị trí này, với sự kỳ vọng này hay chưa?". Danh hiệu Thủ khoa nội trú thực chất chỉ là kết quả định lượng trong phạm vi chuyên ngành Gây mê hồi sức của tôi. Y khoa là một đại dương bao la, mỗi chuyên ngành đều có những đỉnh cao riêng và ở đó, các đồng nghiệp của tôi đều là những người xuất chúng. Tôi chưa bao giờ coi danh hiệu là thước đo để tự cho rằng mình ưu tú hơn người khác. Ngay từ ngày đầu chọn màu áo blouse, tôi đã hiểu đây là một hành trình đòi hỏi tính kỷ luật và trách nhiệm cá nhân cao. Cùng với đó là sự cầu thị và niềm hạnh phúc khi được chia sẻ kiến thức. Trong ngành Y, người thầy của ta không chỉ là các bậc tiền bối, mà đôi khi chính là những câu hỏi ngây ngô, phản biện của các bạn sinh viên cấp dưới. Chính họ đã thúc đẩy tôi phải liên tục đọc, liên tục tìm tòi để tìm ra câu trả lời thấu đáo nhất.
+ Đối với một bác sĩ trẻ, những áp lực lớn nhất khi trực tiếp đối diện với lâm sàng là gì, thưa anh?
- Điều đáng sợ nhất trong y khoa không phải là sự vất vả, mà là khoảnh khắc bạn đối mặt với một diễn biến bệnh lý phức tạp, chưa từng có trong tiền lệ trải nghiệm của bản thân, và xung quanh không có ai để xin ý kiến ngay lập tức. Kiến thức y học là vô hạn, và người thầy thuốc buộc phải luôn luôn "học suốt đời". Khi đi lâm sàng tại các bệnh viện tuyến Trung ương, chúng tôi phải chứng kiến không ít nghịch cảnh: Dù y bác sĩ đã dốc cạn sức lực, vận dụng mọi phương học tân tiến nhất, vẫn không giữ được sự sống của bệnh nhân . Những lúc ấy, khoảng trống tinh thần để lại rất lớn. Nghề y của chúng tôi đòi hỏi một cái đầu lạnh với tư duy logic chuẩn xác, khả năng bao quát toàn diện để đưa ra quyết định sinh tử chỉ trong vài giây ngắn ngủi.
+ Có ký ức lâm sàng nào từng khiến anh day dứt hoặc để lại vết hằn sâu sắc trong tâm trí?
- Đó là một ca trực tại Bệnh viện Việt Đức khi tôi còn là học viên. Một bệnh nhân nữ bị tai nạn tàu hỏa nghiêm trọng được chuyển thẳng vào phòng mổ trong tình trạng đa chấn thương nguy kịch. Cả ê-kíp đã chiến đấu nghẹt thở, huy động mọi nguồn lực hồi sức cấp cứu nhưng tổn thương quá nặng nề, người bệnh đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên bàn mổ. Nhìn một cuộc đời nằm lại, lòng tôi trĩu nặng. Nhưng chính trong những thời khắc nghiệt ngã ấy, tôi nhận ra sứ mệnh thiêng liêng của chuyên ngành Gây mê hồi sức. Đây là nơi tiếp nhận những ca bệnh nặng nhất, là hy vọng cuối cùng của người bệnh. Ý thức được điều đó, tôi tự răn mình phải nỗ lực gấp bội, bằng tất cả tri thức và lương tâm, để không phải tiếc nuối trước bất kỳ số phận nào.
Triết lý làm nghề: "Danh hiệu không cứu được bệnh nhân"
+ Cơ duyên nào đã đưa anh gắn bó với một chuyên ngành áp lực và thầm lặng như Gây mê hồi sức?
- Quyết định này đến khá tình cờ. Những ngày tháng học ngoại khoa, tôi thường xuyên theo các đàn anh lên phòng mổ. Càng quan sát, tôi càng bị cuốn hút bởi lĩnh vực này. Điều hạnh phúc nhất của một bác sĩ Gây mê hồi sức là được đứng ở vị trí thầm lặng, trực tiếp che chở cho bệnh nhân vào đúng thời điểm họ yếu ớt nhất. Nhìn thấy một ca đại phẫu thành công, bệnh nhân tỉnh táo, bình an và không phải chịu đựng những cơn đau đớn nhờ vào kỹ thuật do chính tay mình thực hiện, đó là lúc tôi cảm thấy mình đã chạm vào giá trị đích thực của nghề y.
+ Hiện nay, nhiều bạn trẻ đặt mục tiêu bằng mọi giá phải có điểm số đẹp, phải là thủ khoa. Theo góc nhìn của anh, thành tích học tập có phải là thước đo duy nhất cho sự thành công của một người thầy thuốcc.
- Hoàn toàn không. Điểm số hay danh hiệu suy cho cùng chỉ phản ánh năng lực thích nghi của bạn trong môi trường học thuật lý thuyết. Đặc biệt là trong ngành Y, sự thành công không nằm ở chỗ bạn đứng vị trí thứ mấy trong lớp, trong trường. Bản lĩnh của một người bác sĩ phải được thử lửa và thừa nhận qua năng lực lâm sàng thực tế, qua số lượng ca bệnh hiểm nghèo được cứu sống, qua những nụ cười trở về từ cõi chết của bệnh nhân. Nói một cách trực diện nhất: Danh hiệu không cứu được bệnh nhân. Chỉ có kiến thức sâu sắc, kinh nghiệm thực chiến và một trái tim nhân hậu mới làm được điều đó.
Khát vọng cống hiến và tinh thần sẵn sàng dấn thân
+ Anh có lời gửi gắm nào muốn chia sẻ với các bạn sinh viên Y khoa — những người đang chuẩn bị bước vào hành trình đầy gian truân này?
- Tôi chỉ muốn nhắn nhủ rằng: Học bác sĩ nội trú là một con đường để rèn luyện, tuyệt đối không phải là đích đến của danh vọng. Dù xuất phát điểm của bạn có là nội trú hay không, điều cốt lõi quyết định bạn tiến xa được bao nhiêu chính là tinh thần trách nhiệm, lòng cầu thị và thái độ học tập suốt đời. Nghề y không có vạch đích cuối cùng. Càng đi sâu, tôi càng thấy mình nhỏ bé và còn quá nhiều điều phải tiếp tục học hỏi.
+ Sau khi đã gặt hái được những cột mốc rực rỡ ở tuổi 28, tâm nguyện và mục tiêu tiếp theo trên con đường sự nghiệp của anh là gì?
- Mục tiêu trước mắt của tôi là được cống hiến với vai trò giảng viên tại Trường Đại học Y Dược, mái nhà chung đã nuôi dưỡng, bảo bọc tôi suốt 9 năm thanh xuân. Tôi khát khao được truyền lửa, chia sẻ những kiến thức và cả những bài học xương máu của mình cho các thế hệ đàn em. Xa hơn, tôi sẽ tiếp tục chinh phục học vị Tiến sĩ để làm giàu thêm hàm lượng khoa học, đóng góp sâu hơn cho sự phát triển của chuyên ngành Gây mê hồi sức nước nhà.
+ Nếu một ngày, tổ chức điều động anh về công tác tại các vùng sâu, vùng xa hoặc y tế tuyến cơ sở, anh có đắn đo?
- Tôi luôn sẵn sàng. Người thầy thuốc đích thực là người biết sử dụng tối ưu năng lực chuyên môn của mình trong mọi điều kiện hoàn cảnh để phụng sự nhân dân. Không phải cứ phòng mổ nguy nga, trang thiết bị tối tân mới làm nên một người bác sĩ giỏi. Chỉ cần người dân trao gửi niềm tin, khi chúng ta tận tâm cống hiến, bệnh viện tuyến cơ sở sẽ phát triển, và điều kiện chuyên môn chắc chắn sẽ được nâng cao đồng bộ.
+ Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ về cuộc trò chuyện ý nghĩa này. Chúc bác sĩ luôn giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết và y đức trên hành trình cứu người!
