Bài 2: Hành trình vươn ra thế giới

Sau 35 năm, bài toán đặt ra với Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu không chỉ là tiếp tục hội nhập quốc tế mà còn chuẩn bị cho học sinh năng lực thích ứng với một thế giới đang thay đổi nhanh bởi công nghệ và AI. Đi xa hơn, theo nhà trường, không có nghĩa là rời xa những giá trị đã được vun đắp từ nhiều thế hệ mà là vươn tầm quốc tế từ những giá trị đã được vun đắp.

AI, công nghệ đặt ra bài toán mới cho giáo dục

Nếu những năm trước, hội nhập quốc tế đặt ra yêu cầu về ngoại ngữ, chương trình học và khả năng tiếp cận tri thức toàn cầu, thì sự phát triển nhanh của công nghệ và AI đang đặt ra bài toán mới cho các trường phổ thông trên cả nước.

Cô Nguyễn Thị Minh Thúy - Hiệu trưởng trường THCS & THPT Nguyễn Siêu cho rằng, công nghệ đã trở thành một phần của đời sống và ngày càng hiện diện sâu hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống và giáo dục không ngoại lệ.

Bản thân cô Thúy cũng sử dụng AI trong công việc và nhìn nhận công nghệ có thể giúp giảm đáng kể thời gian xử lý, tổng hợp dữ liệu. Những công việc trước đây cần nhiều thời gian nay có thể được hỗ trợ nhanh hơn. Nhưng theo cô, công cụ càng mạnh thì yêu cầu đối với con người càng lớn.

“AI đã giúp cho chúng tôi giảm được rất nhiều về thời lượng làm việc. Nhưng bên cạnh đó, AI lại thiếu đi những phần không thể thay thế được của con người. Đó là khi tổng hợp ra rồi thì con người phải biết chọn lọc và phải biết ra lệnh cho AI để AI làm đúng”, cô nói.

Trong giáo dục, cô Thúy nhìn nhận, vấn đề không nằm ở việc học sinh có sử dụng hay không, mà ở cách sử dụng. Vì vậy, thay vì đặt mục tiêu ngăn học sinh tiếp cận AI, nhà trường lựa chọn hướng dẫn các em sử dụng công cụ này đúng cách.

Cụ thể, nhà trường dự kiến xây dựng các quy tắc ứng xử với AI, đồng thời cập nhật nội quy học sinh phù hợp với môi trường số. Điều này cũng đòi hỏi phân biệt giữa việc sử dụng AI phục vụ học tập và việc sử dụng thiết bị công nghệ không đúng mục đích.

Với cách tiếp cận này, công nghệ được xem là công cụ hỗ trợ, còn khả năng tư duy, lựa chọn và chịu trách nhiệm vẫn thuộc về người học.

“Trí tuệ nhân tạo ra đời nhưng không có nghĩa là chúng ta đánh mất đi trí tuệ của con người mà trí tuệ của con người càng phải bồi đắp lên hơn nữa”, cô nói.

Khi trường học phải quan tâm đến “sức khỏe số”

Công nghệ không chỉ thay đổi cách học mà còn thay đổi môi trường sống của học sinh. Theo cô Thúy, đây là một trong những vấn đề mà nhà trường sẽ phải quan tâm nhiều hơn trong thời gian tới.

Nếu trước đây bạo lực học đường thường được nhận diện qua những hành vi diễn ra trực tiếp, thì môi trường mạng tạo ra những hình thức khó nhận biết hơn, trong đó có bắt nạt trên không gian mạng.

Vì vậy, cô Thúy nhìn nhận, bên cạnh sức khỏe thể chất, học sinh cần được trang bị khả năng bảo vệ sức khỏe số và sức khỏe tinh thần. Học sinh cần được trang bị kỹ năng để dụng công nghệ nhưng đồng thời phải biết kiểm soát việc sử dụng công nghệ, nhận diện những nguy cơ trên không gian mạng và duy trì sự cân bằng trong đời sống.

Đây cũng là một phần của năng lực thích ứng mà nhà trường muốn học sinh hình thành khi bước vào một thế giới ngày càng phụ thuộc vào công nghệ.

Kết nối, vươn tầm quốc tế từ những giá trị đã được vun đắp

Một định hướng lớn được Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu đặt ra trong chặng đường tiếp theo là kết nối các thế hệ.

Sau 35 năm hình thành và phát triển, đã có những cựu học sinh trở thành phụ huynh, đưa con trở lại học tại chính ngôi trường mình từng theo học. Với cô Thúy, sự tiếp nối này là một giá trị đáng tự hào của một cơ sở giáo dục.

Trên tinh thần đó, các hoạt động kỷ niệm 35 năm được nhà trường định hướng theo việc kết nối và truyền cảm hứng giữa các thế hệ, thay vì chỉ tập trung vào những con số thành tích. Các hoạt động được dự kiến trải rộng từ thể thao, nghệ thuật đến khoa học, giáo dục, công nghệ, chuyển đổi số và AI. Những diễn đàn, podcast hay các hoạt động sáng tạo cũng được kỳ vọng tạo không gian để học sinh và cựu học sinh kể lại câu chuyện của mình.

Điều nhà trường muốn lưu giữ, theo cô Thúy, không chỉ là thành tích mà còn là những câu chuyện có thật về quá trình trưởng thành của học sinh.

Bởi một trường học, suy cho cùng, không chỉ được nhìn qua những gì học sinh đạt được khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mà còn qua cách các em tiếp tục sống và làm việc sau khi tốt nghiệp.

Hướng tới tương lai, Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng khả năng hội nhập quốc tế. Nhưng với cô Thúy, hội nhập không đồng nghĩa với việc thay thế những giá trị của mình bằng một mô hình giáo dục khác.

Tiếng Anh, chương trình quốc tế, công nghệ hay AI đều có thể giúp học sinh mở rộng cánh cửa ra thế giới. Nhưng điều quyết định các em đi được bao xa vẫn là năng lực, bản lĩnh và những giá trị bên trong.

Đó cũng là lý do câu chuyện về bản sắc Việt Nam tiếp tục được đặt bên cạnh câu chuyện về công dân toàn cầu.

“Học chương trình quốc tế nhưng các con không được đánh mất mình và đánh mất bản sắc dân tộc mình”, cô Thúy nói.

Theo cô, điều nhà trường mong muốn ở các thế hệ học sinh không chỉ là sự vững vàng về chuyên môn, mà còn là niềm tự hào về nguồn gốc và nơi mình trưởng thành.

“Tôi là người Việt Nam, tôi là học sinh Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu” - đó là điều cô Thúy cho rằng đáng tự hào khi nhìn vào những thế hệ học sinh đã trưởng thành.

35 năm không phải điểm kết của hành trình tạo dựng thương hiệu Nguyễn Siêu, mà là một dấu mốc để tiếp tục bước tiếp. Trong chặng đường phía trước, nhà trường hướng tới việc trang bị cho học sinh năng lực hội nhập, khả năng thích ứng với một thế giới đang thay đổi nhanh bởi công nghệ và AI, đồng thời giữ vững những giá trị văn hóa đã được vun đắp qua nhiều thế hệ, giúp học sinh có đủ năng lực để trở thành những công dân toàn cầu, đồng thời giữ được nền tảng văn hóa, phẩm chất và bản sắc của người Việt Nam.