Tại Hội nghị về thu phí nội dung của INMA tổ chức ở Toronto (Canada), các lãnh đạo báo chí từ nhiều quốc gia cho biết muốn tăng trưởng lượng độc giả đăng ký trả phí trở lại, các tòa soạn cần “đập đi làm lại” nhiều thứ, chứ không chỉ tối ưu kỹ thuật như trước.
Điểm chung được nhấn mạnh trong suốt sự kiện là tăng trưởng độc giả trả phí giờ đây phụ thuộc vào việc thay đổi cách vận hành toàn bộ hệ thống, không chỉ dừng ở việc chỉnh giá, chọn bài thu phí hay thay đổi cách đặt tường phí.
Một số cơ quan báo chí đã đi xa hơn khi tái cấu trúc phòng biên tập, đưa dữ liệu và thuật toán vào quá trình ra quyết định, hoặc xây dựng lại sản phẩm nội dung từ đầu.
Tại tờ New Zealand Herald, ban lãnh đạo quyết định đưa việc tăng trưởng độc giả trả phí về trực tiếp tòa soạn, thay vì để bộ phận kinh doanh hay marketing phụ trách như trước. Theo bà Carolyn Adams, người phụ trách mảng này, nội dung và cách làm báo mới là yếu tố quyết định việc độc giả có sẵn sàng trả tiền hay không.
Thay vì giao chỉ tiêu cho từng phóng viên, tòa soạn chọn cách làm việc theo nhóm. Lãnh đạo biên tập thường xuyên xem dữ liệu độc giả cùng các bộ phận khác để hiểu rõ nội dung nào giữ chân người đọc tốt hơn. Cách làm này giúp tòa soạn phản ứng nhanh hơn với xu hướng và hành vi độc giả.
Một hướng đi khác đến từ Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), khi tờ báo này thử nghiệm để thuật toán gợi ý bài viết nào nên đặt sau tường phí. Hệ thống phân tích hành vi người đọc, từ đó chọn ra nội dung có khả năng khiến họ trả tiền.
Kết quả thử nghiệm cho thấy các bài do thuật toán chọn có tỷ lệ chuyển đổi cao hơn rõ rệt. Dù vậy, quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về biên tập viên nhằm đảm bảo yếu tố nghề nghiệp không bị lệch hướng. Mô hình kết hợp giữa dữ liệu và kinh nghiệm làm báo được xem là hướng đi hiệu quả.
Trong khi đó, tập đoàn truyền thông Vocento của Tây Ban Nha lại chọn cách làm triệt để hơn, đó là xây dựng lại toàn bộ mô hình thu phí từ đầu. Công ty thay đội ngũ sản phẩm, thiết kế lại website, ứng dụng và cả quy trình đăng ký.
Sau khi cải tổ, tỷ lệ người đọc đi từ bước quan tâm đến bước thanh toán tăng mạnh. Theo đại diện Vocento, điều này cho thấy nhiều tòa soạn cần thừa nhận mô hình cũ đã chạm trần và không thể tiếp tục cải tiến kiểu “vá víu”.
Tại Anh, Immediate Media lại thay đổi từ gốc cách làm nội dung. Thay vì viết bài cho báo in rồi chuyển sang online, họ sản xuất nội dung ngay từ đầu cho nhiều nền tảng như video, mạng xã hội, ứng dụng.
Cách làm này phù hợp với thói quen của người dùng trẻ, những người thường xem video hoặc nội dung nhanh trước khi đọc bài viết dài. Nhờ đó, tòa soạn mở rộng được nhiều “cửa vào” để tiếp cận và thuyết phục độc giả trả phí.
Từ những ví dụ trên, có thể thấy ngành báo chí đang chuyển từ giai đoạn “tối ưu” sang “tái tạo”. Nếu trước đây các tòa soạn chỉ cần điều chỉnh tường phí, giá hay chiến dịch quảng bá, thì nay họ phải xem lại toàn bộ cách vận hành.
