Báo động tình trạng 'hô biến' tạp chí chuyên ngành thành báo để 'hành' doanh nghiệp

(CLO) Tình trạng cố tình làm trái với tôn chỉ mục đích, lách luật để "báo hóa" tap chí đang diễn ra tràn lan gây bức xúc trong giới báo chí nói riêng, dư luận xã hội nói chung.
bao dong tinh trang ho bien tap chi chuyen nganh thanh bao de hanh doanh nghiep hinh 1

Nhiều tạp chí điện tử thường ưu tiên tập trung nhân lực vào những chuyên mục mang tính chất nhạy cảm như "Pháp luật", "Bạn đọc"...Ảnh minh họa.

Tình trạng 'hô biến' tạp chí thành báo đang ở mức đáng báo động

Thời gian qua, Cục Báo chí (Bộ TT&TT) đã ra quyết định xử phạt hành chính 15 tạp chí điện tử với số tiền lên tới gần 500 triệu đồng.

Các vi phạm phổ biến là đăng tải thông tin sai sự thật và thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích trong giấy phép hoạt động.

Trên thực tế, số lượng bị xử phạt cùng số tiền vi phạm chỉ phản ánh một phần nhỏ tình trạng "báo hóa" đang diễn ra rất tràn lan của những ấn phẩm dạng này.

Không ít tờ tạp chí chuyên ngành thông tin không đúng bản chất sự vụ, sự việc, vấn đề đã ít nhiều gây nhiễu, làm phân tâm niềm tin của người đọc, người nghe, người xem, tạo cho mình thứ “quyền lực đen” để rồi lợi dụng quyền hạn đó vụ lợi cá nhân, đánh mất bản thân và làm méo mó hình ảnh người làm báo cách mạng Việt Nam.

Mặc dù Luật Báo chí đã quy định rất rõ ràng “Tạp chí điện tử là sản phẩm báo chí xuất bản định kỳ, đăng tin, bài có tính chất chuyên ngành, được truyền dẫn trên môi trường mạng” nhưng không ít tạp chí vì mục tiêu kinh tế đã mặc sức "xé rào" các quy định, xa rời tôn chỉ mục đích từ đó dẫn tới những hậu quả đáng tiếc cho người dân, DN cũng như gây bức xúc trong cộng đồng báo chí nói chung.

Những biểu hiện "báo hóa" rất dễ nhận ra khi những tạp chí điện tử dạng này thay vì phục vụ cho một nhóm độc giả nhất định với các thông tin chuyên ngành lại có nội dung hướng tới đa dạng người đọc với nội dung dàn trải trên nhiều lĩnh vực.

Về tin bài cũng rất đa dạng, từ tin thông tấn, tin nóng cho đến tin văn hóa, công nghệ hay thậm chí là cả tin pháp luật, phóng sự, điều tra tương tự như một tờ báo điện tử.

Bên cạnh một lượng lớn tin bài là cóp nhặt từ các trang báo chính thống, cũng có không ít tạp chí điện tử đăng tải nhiều sản phẩm do chính đội ngũ của mình tự sản xuất.

Đáng lưu ý, nhiều tạp chí điện tử thường ưu tiên tập trung nhân lực vào những chuyên mục mang tính chất nhạy cảm như "Pháp luật", "Bạn đọc" ... với số lượng tin bài mới xuất hiện có tần suất cao theo ngày cũng như được đặt ở vị trí dễ thấy nhất trên trang chủ nhằm thu hút người đọc.

Trong đó hầu hết là các bài viết phản ánh mặt tối của xã hội, sai phạm của DN - tổ chức, thậm chí là những lỗi nhỏ nhặt nhất cũng bị đăng tải.

Đặc biệt những tin bài dạng này thường được đặng dưới bút danh PV (phóng viên - tạp chí tự sản xuất) hoặc lách luật bằng cách mượn tên của một báo điện tử khác để đăng tải nội dung do mình tự thực hiện.

Chấn chỉnh bằng cách nào?

Dễ dàng nhận thấy các Tạp chí trên đã vi phạm Luật Báo chí năm 2016 và Nghị định số 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản.

Theo luật sư Đào Ngọc Lý (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội), việc thực hiện hành vi vi phạm thông tin sai sự thật trong báo chí, căn cứ quy định tại điểm a khoản 5 Điều 8 Nghị định 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản, đơn vị báo chí có thể bị xử phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Đồng thời, bị xử phạt bổ sung như: Tước quyền sử dụng giấy phép từ 1 đến 3 tháng và phải khắc phục hậu quả như buộc cải chính, xin lỗi.

Đối với việc hành vi vi phạm thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép hoạt động báo chí, quy định tại điểm d khoản 3 Điều 5 Nghị định số 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản. cơ quan báo chí bị phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.

Còn trong trường hợp, các bài báo vi phạm khoản 2, điều 38 Bộ Luật Dân sự năm 2015 về Quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và vi phạm điểm b, khoản 2 điều 64 Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013 của Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện: Vi phạm về trang thông tin điện tử, trang thông tin điện tử tổng hợp liên quan đến hành vi tiết lộ bí mật đời tư hoặc bí mật khác khi chưa được sự đồng ý của cá nhân, tổ chức có liên quan trừ trường hợp pháp luật quy định

Ngoài bị xử phạt tiền về hành chính nếu tình tiết nặng hơn sẽ áp dụng vào Điều 156 Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

Theo Nhà báo Phan Hữu Minh - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam, việc hàng loạt Tạp chí thực hiện sai tôn chỉ mục đích chuyên viết bài "đánh đấm", đơn thư bạn đọc, điều tra cho đến lợi dụng danh nghĩa báo chí để dọa dẫm doanh nghiệp, vừa vi phạm pháp luật vừa vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Hội Nhà báo Việt Nam đã và đang tích cực phối hợp cùng Ban Tuyên giáo T.Ư, Bộ TT&TT đưa ra những giải pháp để sớm chấm dứt tình trạng này.

Nhà báo Phan Hữu Minh - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam:

Theo tôi những tiêu cực trong hoạt động báo chí xuất phát từ việc không tôn trọng hoạt động nghề nghiệp, không thực hiện đúng tôn chỉ mục đích của đơn vị báo chí được ghi trong giấy phép. Thời gian qua tình trạng này đang diễn biến phức tạp không chỉ ở các tạp chí mà còn ở các báo. Do đó cần siết chặt việc các tạp chí làm không đúng tôn chỉ mục đích. Người quản lý báo chí, xã hội và doanh nghiệp cũng phải hiểu để thực hiện cho đúng. Việc này đòi hỏi phải công khai việc cấp phép, ghi rõ tôn chỉ mục đích các báo, các tạp chí lên không gian mạng để kiểm soát bằng điện tử.

Bên cạnh đó cũng cần tăng cường giáo dục đạo đức người làm báo, tăng cường quản lý phóng viên. Ví dụ một tờ Tap chí nghiên cứu khoa học nhưng đến cơ sở về việc nhà đổ, cháy nhà, về xây dựng thì các cơ quan có quyền từ chối cung cấp thông tin vì không đúng tôn chỉ mục đích và giấy phép.

Đối với Ban kiểm tra, khi có thông tin phản ánh bằng văn bản về tiêu cực, hù dọa doanh nghiệp để thu lời bất chính, nếu xác minh đúng Ban sẽ có ý kiến với các cơ quan chức năng liên quan để xử lý hội viên theo đúng chức năng quy định.

Xem thêm

Bán dữ liệu cho AI, nguồn thu mới đầy tiềm năng của báo chí

Bán dữ liệu cho AI, nguồn thu mới đầy tiềm năng của báo chí

(NB&CL) Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc ngành truyền thông toàn cầu. Trong khi nhiều tòa soạn vẫn loay hoay với bài toán doanh thu, một hướng đi mới đang dần hình thành: bán dữ liệu và nội dung báo chí cho các công ty phát triển AI. Những hợp đồng trị giá hàng trăm triệu USD giữa các tập đoàn truyền thông và hãng công nghệ cho thấy dữ liệu báo chí đang trở thành loại tài sản đặc biệt có giá trị trong kỷ nguyên AI.

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Báo chí giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ sự thật và đấu tranh chống thông tin sai lệch trên không gian mạng

Hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), chiều 18/6, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) đã tổ chức chương trình gặp mặt và Tọa đàm “Báo chí trên tuyến đầu chống thông tin sai lệch” với sự tham gia của lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo các cơ quan báo chí, truyền hình trong nước.

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

Giữ lửa nghề trong thời đại AI

(NB&CL) Khi bắt đầu viết bài này, tôi ngồi trước màn hình rất lâu mà không sao viết nổi một dòng mở đầu. Ngoài kia, thành phố đã ngủ, nhưng trong phòng làm việc của nhà báo, đèn vẫn còn sáng. Nghề báo vốn vậy, giống như một chuyến tàu chạy xuyên đêm, không ai biết chính xác lúc nào sẽ tới ga cuối, chỉ biết rằng luôn phải đi tiếp.

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Từ số hóa tác phẩm đến kiến tạo hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đang trở thành mặt trận cạnh tranh quyết liệt về thông tin, dữ liệu và khả năng định hình nhận thức xã hội. Khi các nền tảng số xuyên biên giới ngày càng chi phối dòng chảy thông tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra những yêu cầu mới đối với báo chí cách mạng. Theo các chuyên gia, để giữ vững vai trò chủ lực trên mặt trận tư tưởng, báo chí cần vượt qua tư duy số hóa đơn thuần, từng bước kiến tạo hệ sinh thái số đủ mạnh để làm chủ dữ liệu, kết nối công chúng và góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

Hội báo toàn quốc 2026: Nhiều gian trưng bày hoàn tất trước thềm khai mạc

(CLO) Chiều 18/6, không khí chuẩn bị cho Hội báo toàn quốc 2026 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng diễn ra khẩn trương. Nhiều gian trưng bày của các cơ quan báo chí trên cả nước đã hoàn tất những công đoạn cuối cùng, sẵn sàng cho lễ khai mạc và đón khách tham quan từ ngày 19/6.

Báo Nhà báo và Công luận đoạt giải C Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026

Báo Nhà báo và Công luận đoạt giải C Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026

(CLO) Sáng 18/6/2026, Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên tổ chức lễ trao Giải Báo chí Nguyễn Văn Linh lần thứ VIII năm 2026. Loạt 4 bài “Hưng Yên: Dấu ấn thành công toàn diện từ kỳ bầu cử đến bước chuyển mình của bộ máy chính quyền mới” của phóng viên Trần Văn Quốc – Báo Nhà báo và Công luận đã vinh dự được trao giải C.

Từ ngòi bút quảng bá đến chiến sĩ thầm lặng bảo vệ Vịnh Hạ Long

Từ ngòi bút quảng bá đến chiến sĩ thầm lặng bảo vệ Vịnh Hạ Long

(NB&CL) Đối với mỗi nhà báo, được tác nghiệp tại Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long vừa là một đặc ân, vừa là thách thức lớn cả về bản lĩnh lẫn trách nhiệm xã hội. Giữa một bên là áp lực phát triển kinh tế, đô thị hóa và một bên là yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt kỳ quan, ngòi bút của người làm báo không chỉ dừng lại ở việc ngợi ca vẻ đẹp non nước, mà còn là những “chiến sĩ” thầm lặng, gìn giữ màu xanh cho Vịnh bừng sáng qua các kỷ nguyên.

Báo chí cần làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng “Zero-Click”?

Báo chí cần làm gì để vượt qua cuộc khủng hoảng “Zero-Click”?

(NB&CL) Tháng 5/2024, báo chí thế giới đã hứng chịu một cú sốc khi Google chính thức kích hoạt tính năng AI Overviews. Cơn địa chấn mang tên “Zero-Click” (Tìm kiếm không nhấp chuột) bùng phát, báo chí dần rơi vào kỷ nguyên “trắng truy cập”, khi nội dung được các công cụ tìm kiếm sử dụng AI để tóm tắt câu trả lời mà độc giả không cần truy cập nội dung gốc.

Nghề của niềm tin

Nghề của niềm tin

(NB&CL) Có những buổi sáng, khi thành phố còn chưa kịp thức hẳn, ánh đèn trong nhiều toà soạn đã sáng. Những con chữ đầu tiên của một ngày mới bắt đầu hình thành trong sự lặng lẽ gần như vô danh. Nghề báo vẫn vậy, từ lâu rồi, không ồn ào ở phía trước ánh đèn sân khấu, nhưng luôn hiện diện ở trung tâm của đời sống như một mạch dẫn bền bỉ, âm thầm đưa thông tin, tri thức và cả những rung động xã hội đến với công chúng.

Một niềm tin và một tình yêu sâu nặng với Tổ quốc, với nhân dân

Một niềm tin và một tình yêu sâu nặng với Tổ quốc, với nhân dân

(CLO) Trên tay tôi là bản thảo tập bút ký, chính luận “Trên cây cầu bắc qua nửa vòng trái đất” của nhà báo Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương. Đọc xong cuốn sách, tôi thực sự mừng. Làng báo cách mạng hôm nay có thêm một cây bút vừa giàu chất lính, vừa nặng lòng với vận nước.

Báo chí đổi mới cách truyền tải để đưa Văn kiện Đại hội XIV đến gần hơn với công chúng

Báo chí đổi mới cách truyền tải để đưa Văn kiện Đại hội XIV đến gần hơn với công chúng

(CLO) Chiều 17/6, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tạp chí Cộng sản tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Báo chí cách mạng với nhiệm vụ tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Báo chí đồng hành cùng công tác dân tộc, tôn giáo Thủ đô

Báo chí đồng hành cùng công tác dân tộc, tôn giáo Thủ đô

(CLO) Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), ngày 17/6, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội tổ chức gặp mặt các cơ quan thông tấn, báo chí nhằm tri ân những đóng góp của đội ngũ người làm báo trong công tác tuyên truyền, đồng hành cùng ngành dân tộc và tôn giáo của Thủ đô.

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Ngày 16/6, Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai” mùa thứ 4. Không chỉ là sân chơi học thuật dành cho sinh viên, cuộc thi còn góp phần kết nối hoạt động đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, tạo cơ hội để những người trẻ trải nghiệm quy trình tác nghiệp báo chí ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Cỡ chữ bài viết: