Ngày 25/5 tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phối hợp với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội (VHXH) của Quốc hội tổ chức phiên họp nhằm rà soát, góp ý các dự án Luật quan trọng gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Phiên họp do Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn và Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Nguyễn Đắc Vinh chủ trì, tập trung thảo luận nhiều điểm mới trong "bộ ba" dự án luật này nhằm nâng cao chất lượng và đồng bộ hệ thống giáo dục quốc dân.
Tại phiên họp, Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc đã trình bày quá trình soạn thảo cùng các nội dung sửa đổi Luật Giáo dục. Các điểm mới bao gồm hệ thống giáo dục quốc dân, thẩm quyền xác nhận hoàn thành chương trình THCS, cấp bằng tốt nghiệp THPT, phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3 - 5 tuổi, quy định về tài liệu giáo dục địa phương, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp quản lý giáo dục, học bổng và hỗ trợ học phí, cũng như tinh gọn bộ máy quản lý.
Về Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN), Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD&ĐT tập trung vào năm nhóm chính sách chính gồm đổi mới cơ cấu hệ thống GDNN; nâng cao chất lượng đào tạo; thu hút doanh nghiệp và đầu tư nước ngoài; đổi mới cơ chế tài chính, đầu tư dựa trên hiệu quả và minh bạch; tăng cường phân cấp quản lý nhà nước.
Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn cũng trình bày tóm tắt sáu chính sách trọng điểm trong dự án Luật Giáo dục đại học (GDĐH) (sửa đổi), nhấn mạnh nâng cao hiệu quả quản lý, hiện đại hóa chương trình đào tạo, định vị GDĐH là trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo, tăng cường huy động nguồn lực, phát triển đội ngũ giảng viên xuất sắc và đảm bảo chất lượng đào tạo.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Nguyễn Thị Mai Hoa đánh giá việc sửa đồng thời ba dự án Luật là kỳ tích, đồng thời lưu ý cần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các dự án Luật khác đang được Quốc hội xem xét. Bà cũng đề nghị tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong đào tạo các ngành đặc thù như y tế, nghệ thuật, thể thao; liên thông giáo dục; và tương đương bằng cấp giữa các chương trình đào tạo.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Tạ Văn Hạ nhấn mạnh việc sửa ba dự án Luật nhằm thực hiện các Nghị quyết Trung ương quan trọng về phát triển khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế, kinh tế tư nhân và đổi mới công tác xây dựng pháp luật, đồng thời phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Đinh Công Sỹ đề nghị các dự án Luật cần làm rõ hơn các yêu cầu về chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, chính sách thu hút đào tạo ngành trọng điểm và các ngành khó tuyển sinh. Ông cũng nhấn mạnh việc cần có quy định cụ thể để tháo gỡ khó khăn về huy động tài chính, tổ chức nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm khoa học trong GDĐH, GDNN.
Chủ nhiệm Ủy ban VHXH Nguyễn Đắc Vinh cho rằng cần tách bạch rõ bậc trình độ kiến thức và kỹ năng nghề trong hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời làm rõ quy định về phổ cập và giáo dục bắt buộc cũng như sách giáo khoa, tài liệu địa phương. Ông cũng nhấn mạnh Bộ GD&ĐT phải quản lý chặt việc đào tạo tiến sĩ và các ngành sư phạm, y tế, luật, đồng thời Luật phải có cơ chế đầu tư cho cơ sở GDĐH.
Tại phiên họp, các Thứ trưởng và Cục trưởng đã trao đổi làm rõ các nội dung còn nhiều ý kiến khác biệt, như quy định về loại hình trường trung học nghề, hội đồng trường, tự chủ đại học và phân luồng trong giáo dục nghề nghiệp.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định việc sửa đổi Luật Giáo dục, GDĐH và GDNN phải hướng tới đổi mới toàn diện hệ thống, đảm bảo tính đồng bộ, hiệu quả, dễ triển khai và hiện đại. Theo Bộ trưởng, mục tiêu lớn nhất là “gia tăng chất lượng” và việc sửa Luật phải “buông cái cần buông, nắm cái cần nắm” để đơn giản hóa hệ thống quản lý mà vẫn đảm bảo hiệu lực.
Bộ trưởng cũng đề cập đến việc chấp nhận hệ thống giáo dục đa dạng hơn, ví dụ trong Đại học Quốc gia có thể có trường mầm non nếu đạt chất lượng. Đồng thời, ngành Giáo dục sẽ thực hiện tuyển sinh đầu cấp không theo địa giới hành chính từ năm học 2026-2027.
Về mô hình trường trung học nghề, Bộ trưởng nhấn mạnh đây là sự tích hợp giữa giáo dục văn hóa và kỹ năng nghề. Với GDĐH, ông xác định cần phát triển nhanh, đầu tư mạnh mẽ và nâng cao tính chỉ huy quản trị. Mô hình đại học Quốc gia và đại học vùng được nhìn nhận hợp lý, song yêu cầu thay đổi mô hình quản trị nội bộ là cần thiết.
