Chiều 11/11, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan đầu mối và các bộ, ngành chuyên môn.
Phát biểu làm rõ nội dung đại biểu quan tâm về mô hình quản lý nhà nước, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hướng tới thống nhất một đầu mối nhằm phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan. Theo đó, thực hiện Kết luận 114-KL/TW của Bộ Chính trị, Bộ Y tế được giao trách nhiệm là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; Ủy ban nhân dân các cấp là cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương.
Bên cạnh đó, để tránh chồng chéo, các bộ chuyên ngành vẫn tiếp tục triển khai các quy định pháp luật chuyên ngành theo phân công của Chính phủ trong việc kiểm soát an toàn thực phẩm ở các khâu ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thu hái, đánh bắt, giết mổ. Bộ Y tế quản lý an toàn thực phẩm trên cơ sở ban hành các giới hạn mức tối đa dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
"Nội dung này phù hợp với Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Các cơ sở nuôi trồng thủy hải sản, chăn nuôi vẫn phải tuân thủ Luật Chăn nuôi, Luật Trồng trọt, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, chứ không thể chuyển toàn bộ việc quản lý chăn nuôi, nuôi trồng sang Bộ Y tế. Bộ Y tế giữ vai trò quản lý nhà nước chung về an toàn thực phẩm, còn các bộ chuyên ngành quản lý theo lĩnh vực chuyên môn", Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết.
Cũng theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, Kết luận 114-KL/TW của Bộ Chính trị cũng nêu rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương và các bộ, ban, ngành cùng chia sẻ, tham gia quản lý phù hợp với đặc thù thực tiễn của Việt Nam.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết việc sửa luật hướng tới chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ sớm, từ xa, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chân chính và ngăn chặn hành vi trục lợi trên sức khỏe người dân.
Dự thảo thiết kế ba hình thức quản lý sản phẩm. Trong đó, phần lớn thực phẩm chế biến, bao gói sẵn, phụ gia, nguyên liệu và bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chỉ cần công bố tiêu chuẩn, được sản xuất, kinh doanh sau khi hoàn thành công bố.
Thực phẩm tươi sống, sơ chế, chế biến nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và thực phẩm kinh doanh dịch vụ ăn uống được miễn thủ tục công bố nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm.
Riêng các sản phẩm có nguy cơ cao, tác động trực tiếp đến sức khỏe như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi phải đăng ký bản công bố sản phẩm.
Về hậu kiểm, đối với thức ăn đường phố và hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, Bộ trưởng khẳng định đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa buông lỏng quản lý; trách nhiệm kiểm tra, giám sát trực tiếp thuộc chính quyền địa phương cơ sở.
Bộ trưởng cũng cho biết Chính phủ đã ban hành Nghị định 372 về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Với bếp ăn tập thể, đặc biệt là bếp ăn trường học, Bộ Y tế sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu để làm rõ hơn trách nhiệm kiểm soát an toàn thực phẩm.
