“Xẻ thịt” đất công nghiệp cho thuê trái phép suốt nhiều năm
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Vĩnh Long, Công ty CP Mía đường Bến Tre (tiền thân là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, sau đó cổ phần hóa và chuyển thành công ty cổ phần tư nhân hoàn toàn vào năm 2011) được thuê tổng diện tích là 80.165,2 m² tại Khu công nghiệp An Hiệp (thuộc thửa 127 và 1922, tờ bản đồ số 01). Nguồn gốc là đất được Nhà nước cho thuê trả tiền hàng năm, với thời hạn từ ngày 28/10/2008 đến ngày 28/10/2058.
Ngày 14/7/2009, Công ty phát triển hạ tầng các Khu công nghiệp Bến Tre đã ký Hợp đồng số 53/HĐ-TĐ cho Công ty CP Mía đường Bến Tre thuê lại quỹ đất này. Mục đích thuê rõ ràng là để sử dụng làm mặt bằng nhà máy sản xuất đường hiện hữu, chứa bã bùn, mở rộng nhà máy và xây dựng mới lò hơi.
Tuy nhiên, thực tế triển khai lại hoàn toàn đi ngược lại với các cam kết. Kết luận thanh tra chỉ rõ, phần lớn thời gian Công ty CP Mía đường Bến Tre đã không sử dụng đất theo đúng Hợp đồng số 53/HĐ-TĐ. Thay vào đó, doanh nghiệp này đã tự ý đem 8.204 m² mặt bằng và nhà xưởng cho Doanh nghiệp tư nhân ép dầu Lương Quới (nay là Công ty TNHH Chế biến dừa Lương Quới) thuê để sử dụng vào mục đích sản xuất cơm dừa nạo sấy. Khu vực cho thuê này bao gồm xưởng sản xuất 120 m², nhà kho 192 m², nhà chứa nguyên liệu 403 m² và nhà làm việc 30 m².
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long khẳng định, hành vi cho thuê lại này kéo dài từ ngày 28/10/2008 đến tháng 6/2025 là trái quy định, vi phạm hàng loạt các văn bản pháp luật, cụ thể: Khoản 1 Điều 107 và Điều 120 Luật Đất đai năm 2003; Điểm b khoản 3 Điều 149 Luật Đất đai năm 2013; Điểm b khoản 5 Điều 202 Luật Đất đai năm 2024; Vi phạm Điều 6 Hợp đồng số 53/HĐTĐ ngày 14/7/2009.
“Đất vàng” khu công nghiệp: Chỗ dùng sai công năng, nơi “phơi sương” nhiều năm
Hạn chế trong việc khai thác quỹ đất của Công ty CP Mía đường Bến Tre không chỉ dừng lại ở hành vi trục lợi từ việc cho thuê trái phép. Trong tổng số 80.165,2 m² đất được thuê, doanh nghiệp mới chỉ đưa vào xây dựng và sử dụng 30.836 m².
Đáng nói, trong phần diện tích đã sử dụng này có 22.632 m² là nhà xưởng sản xuất đường nhưng đã hoàn toàn dừng hoạt động từ năm 2018. Đến tháng 4/2022, thay vì báo cáo cơ quan chức năng để có phương án xử lý, doanh nghiệp lại tự ý cải tạo khu vực này làm kho ngoại quan và đưa vào hoạt động. Cơ quan thanh tra kết luận rõ, việc kinh doanh ngành nghề kho ngoại quan này hoàn toàn “không đúng quy hoạch chi tiết tại khu công nghiệp An Hiệp”.
Nghiêm trọng hơn cả là sự lãng phí tài nguyên đất đai. Hiện tại, công ty vẫn đang để hoang, chưa triển khai thực hiện dự án trên phần diện tích khổng lồ lên tới 49.329 m². Theo tài liệu thanh tra, Ban QLDA phát triển hạ tầng các KCN tỉnh Bến Tre (cũ) đã phải ban hành tới 4 văn bản để đôn đốc, nhắc nhở. Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã ban hành Thông báo số 3434/TB-STNMT ngày 4/8/2023 về kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật đất đai đối với đơn vị này. Mặc dù doanh nghiệp có văn bản xin đầu tư xây dựng Cầu cảng An Hiệp gửi các cấp vào tháng 10/2024, nhưng khi Đoàn thanh tra tiến hành kiểm tra thực địa, khu vực này hiện vẫn chỉ là bãi đất trống.
Trước những sai phạm có hệ thống, Thanh tra kiến nghị thu hồi toàn bộ số tiền mà Công ty CP Mía đường Bến Tre đã thu lợi không đúng quy định từ việc cho thuê mặt bằng trái phép tính từ tháng 1/2011 đến tháng 6/2025. Số tiền chính xác là 2.373.567.318 đồng.
Đồng thời, cơ quan thanh tra yêu cầu công ty phải chấm dứt ngay việc cho Công ty TNHH chế biến dừa Lương Quới sử dụng diện tích 8.204 m² trái quy định. Doanh nghiệp cũng buộc phải kê khai, nộp bổ sung toàn bộ nghĩa vụ tài chính liên quan (nếu có) theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Về mặt hành chính, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành kiểm tra toàn diện việc sử dụng đất của Công ty CP Mía đường Bến Tre để đề xuất xử lý nghiêm theo pháp luật. Giao Ban quản lý Khu kinh tế và Ban QLDA phát triển hạ tầng Khu kinh tế Vĩnh Long chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt sai phạm, thực hiện ngay các biện pháp đưa quỹ đất đang bỏ hoang vào sử dụng đúng với quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt và đúng với Hợp đồng thuê đất đã ký kết.
Liên quan đến những sai phạm này, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long cũng kiến nghị Ban Quản lý Khu kinh tế Vĩnh Long phải tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các viên chức lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn 2019-2025. Trong đó, có ông Huỳnh Vĩnh Sơn, nguyên Giám đốc Ban QLDA phát triển hạ tầng các Khu công nghiệp Bến Tre (cũ), hiện đang đương nhiệm chức vụ Giám đốc Ban QLDA phát triển hạ tầng Khu kinh tế tỉnh Vĩnh Long.
