Hành trình gây oan sai của cơ quan điều tra
Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình xây dựng Nhà máy Chefmeat (Công ty Cổ phần Chefmeat Việt Nam) tại quận Sơn Trà - TP. Đà Nẵng, Công ty Trí Tuệ Việt do ông Nguyễn Tấn Bình làm Giám đốc nhận thầu thi công hệ thống cơ điện.
Sau đó, ông Bình không thi công mà giới thiệu Công ty Cổ phần Chefmeat Việt Nam (Quận Sơn Trà - TP. Đà Nẵng) do ông Kamogari Yamato làm Tổng Giám đốc (đại diện cho đối tác Nhật Bản góp vốn 51%) và ông Nguyễn Xuân Thắng - Phó Chủ tịch kiêm Phó Tổng Giám đốc (đại diện cho Việt Nam góp vốn 49%) ký hợp đồng kinh tế thi công hạng mục kho lạnh và hệ thống lạnh của nhà máy với Công ty TNHH TM&KT Phan Ngọc Lê do ông Phan Thanh Trà làm Giám đốc.
Từ Giám đốc một công ty đang ăn nên làm ra, có hàng chục công nhân cơ hữu, oan sai đã biến ông Phan Thanh Trà thành người đi làm thuê.
Để nhà máy đi vào hoạt động theo đúng tiến độ, cũng như không tin tưởng vào chất lượng máy nén có xuất xứ từ Trung Quốc hoạt động ổn định ở nhiệt độ-2500C, ông Trà đã chủ động thay đổi máy nén nhập khẩu từ Trung Quốc như trong hợp đồng (mới 100%) sang máy nén do Nhật Bản sản xuất (đã qua sử dụng).
Hành vi vi phạm hợp đồng khi sử dụng vật tư, thiết bị không đúng với chủng loại, mẫu mã đã được Công ty Chef Meat Việt Nam duyệt của ông Trà sau đó đã được hai bên giải quyết theo Luật thương mại và đã thương lượng giải quyết với nhau xong vào ngày 11/10/2016.
Tuy nhiên, sau đó Tổng Giám đốc Công ty CP Chef Meat Việt Nam - ông Kamogari Yamato từ Nhật đã viết đơn gửi PA92 Công an Đà Nẵng đề nghị kiểm tra việc thi công máy móc. Theo đó, Cơ quan an ninh điều tra - Công an TP. Đà Nẵng vào cuộc điều tra, buộc hành vi của Phan Thanh Trà tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, còn ông Bình chỉ đạo ông Trà thay đổi máy mới thành máy cũ để lấy tiền chênh lệch.
Đáng chú ý, ngày 16/3/2017, VKSND TP. Đà Nẵng đã có công văn số 106 gửi Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Đà Nẵng nội dung từ chối phê chuẩn khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với ông Trà.
Tuy nhiên, ngày 22/3/2017, Cơ quan ANĐT tiếp tục ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với ông Trà và ông Bình về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, đồng thời ký công văn đề nghị VKSND phê chuẩn các quyết định tố tụng nói trên. Và ngày 24/3/2017, VKS đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt ông Trà nhưng từ chối phê chuẩn đối với ông Bình đề nghị tiếp tục thu thập thêm chứng cứ.
Ngày 10/4/2017, Cơ quan ANĐT tiếp tục có công văn đề nghị VKS phê chuẩn khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam và khám xét đối với ông Bình về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ngày 9/5/2017, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP. Đà Nẵng khởi tố bắt tạm giam đối với ông Bình về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, Giám đốc Công ty TNHH TM&KT Phan Ngọc Lê - ông Phan Thanh Trà bị bắt tạm giam về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” từ ngày 24/3/2017 đến 19/10/2017. Cùng tội danh này, giám đốc Công ty Trí Tuệ Việt Nguyễn Tấn Bình cũng bị bắt tạm giam từ ngày 9/5/2017 đến 31/10/2017.
Và phải đến ngày 13/4/2018, Phó Viện trưởng VKSND TP. Đà Nẵng - Nguyễn Hữu Linh đã có quyết định đình chỉ vụ án về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản đối với ông Bình và Trà. Theo quyết định này thì việc đình chỉ vụ án khi xét thấy hành vi của ông Bình và ông Trà không cấu thành tội phạm và thừa nhận oan sai.
Từ việc đình chỉ vụ án vì lý do hành vi của hai giám đốc bị tạm giam không cấu thành tội phạm đã cho thấy việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam hai giám đốc là oan sai. Và oan sai này đã được cơ quan có thẩm quyền là VKSND TP. Đà Nẵng minh oan bằng quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can.
Tán gia bại sản vì oan sai
Sau gần 3 năm cầm tờ quyết định đình chỉ vụ án và hồ sơ chứng từ thiệt hại do oan sai gây ra đi đòi bồi thường tinh thần và vật chất, giám đốc Công ty TNHH TM&KT Phan Ngọc Lê - ông Phan Thanh Trà ngậm ngùi kể về những mất mát quá lớn mà ông và gia đình phải gánh chịu. Năm 2010, ông thành lập Công ty TNHH TM&KT Phan Ngọc Lê chuyên hoạt động trong lĩnh vực điện lạnh, với hàng chục công nhân cơ hữu.
Quy mô và doanh thu hằng năm liên tục tăng theo cấp số nhân. Trung bình mỗi tháng, sau khi trừ các chi phí, tiền lãi thu về cho công ty hàng trăm triệu. Trong khi đang ăn nên làm ra, uy tín được khẳng định, bắt đầu tham gia nhiều hợp đồng kinh tế lớn thì bất ngờ ngày 24/3/2017, ông Trà bị Cơ quan An ninh điều tra buộc tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Trà bị bắt tạm giam để điều tra đến tháng 10/2017 mới được cho tại ngoại.
Ông Trà bị bắt giam, Công ty TNHH TM&KT Phan Ngọc Lê không người điều hành, công nhân ly tán khắp nơi nên nhiều công trình đang thi công phải bỏ dở. Vốn đầu tư vào các công trình chưa kịp thu nên nhiều chủ nợ chưa được thanh toán nên kéo đến công ty đòi.
Sau hơn một năm kể từ khi bị bắt giam đến khi được minh oan, ông Trà cho biết mình mất hết tất cả. Công ty cũng không thể hoạt động lại được vì không những không còn vốn đầu tư mà uy tín, danh dự của mình vẫn chưa được các cơ quan gây oan sai chính thức công khai lên tiếng phục hồi. Gần 3 năm qua, trong khi chờ đợi trong vô vọng về động thái sửa sai của cơ quan chức năng, hằng ngày anh Trà vẫn khoác lên mình chiếc áo công nhân, phơi mình trên các công trường để phụ vợ lo cho hai con đang tuổi ăn học.
Được biết, sau khi anh Trà bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra, sợ 2 con nhỏ bị tổn thương tinh thần nên vợ anh Trà phải tạm đưa các con về bên ngoại “lánh nạn” và xin làm công nhân, bươn chải kiếm sống để lo cho các con ăn học, đi kêu oan cho chồng.
Còn ông Nguyễn Tấn Bình, sau khi bị khởi tố, bắt tạm giam, từ Giám đốc Công ty Trí Tuệ Việt với hơn 50 công nhân làm việc trong lĩnh vực san lấp, đến nay trở thành tài xế taxi với thu nhập bấp bênh, chủ yếu vẫn phải đang sống dựa vào vợ.
Nói về dự định trong tương lai, anh Bình cho biết dù có kiến thức chuyên môn, vốn ngoại ngữ khá nhưng việc anh “khởi nghiệp” trở lại là khó vì tài sản của gia đình và người thân đều đã lần lượt ra đi do hậu quả của việc khởi tố, bắt giam oan sai gây ra. Trong khi đó, đã gần 3 năm trôi qua, cơ quan chịu trách nhiệm chính vẫn chưa chính thức giải oan cho mình.
Được biết, VKSND TP. Đà Nẵng là cơ quan có trách nhiệm bồi thường phải bồi thường thiệt hại về tinh thần cho những ngày bị giam giữ, các thiệt hại do thu nhập thực tế trong những ngày bị giam, thiệt hại về tài sản khác của hai giám đốc này. Và quan trọng hơn cả, cơ quan có trách nhiệm phải khôi phục danh dự cho hai Giám đốc này bằng cách tổ chức xin lỗi công khai theo quy định của pháp luật.
Báo Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin vụ việc.
