Đại biểu Quốc hội: Bản sắc kiến trúc không thể được xác định chỉ từ bàn giấy

(CLO) Đại biểu Quốc hội lo ngại nếu pháp luật chỉ bảo vệ những công trình riêng lẻ mà thiếu cơ chế bảo vệ tổng thể, nguy cơ “mất bản sắc từng phần” là điều cần được tính đến trong quá trình phát triển đô thị.

Chiều 10/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là quy định về bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc, nhất là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị này trong quá trình phát triển đô thị và xây dựng công trình.

Nhiều công trình đầu tư hiện đại, nhưng lại thiếu dấu ấn riêng

Theo đại biểu Quốc hội Trần Văn Tuấn (đoàn Bắc Ninh), Điều 4 Luật Kiến trúc hiện hành đã xác định nguyên tắc bảo tồn, kế thừa, phát huy các giá trị kiến trúc truyền thống; tiếp thu có chọn lọc tinh hoa kiến trúc thế giới, hướng tới một nền kiến trúc Việt Nam tiên tiến, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu băn khoăn khi khoản 1 Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều 5 về bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc đã không còn quy định của Luật hiện hành: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc.

56.jpg
Đại biểu Trần Văn Tuấn phát biểu (ảnh QH).

Theo đại biểu, kiến trúc không đơn thuần là việc tạo ra một công trình đẹp hay hiện đại. Kiến trúc tạo nên diện mạo vật chất của đô thị, lưu giữ ký ức cộng đồng và trong nhiều trường hợp trở thành một phần nhận diện của địa phương, rộng hơn là bản sắc quốc gia.

Nêu thực tế tại một số khu đô thị mới, khu dân cư mới, ông Tuấn cho rằng có "những vấn đề đáng suy nghĩ". Nhiều công trình được đầu tư hiện đại, nhưng lại thiếu dấu ấn riêng; phong cách kiến trúc có xu hướng sao chép, pha trộn, khiến các không gian đô thị ở những địa phương khác nhau ngày càng khó tạo ra sự khác biệt.

"Có những khu đô thị rất hiện đại nhưng khó nhận ra mình đang ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng hay một địa phương khác", ông nói.

Đáng lo hơn, ngay tại một số khu phố cũ, khu dân cư truyền thống vốn đã hình thành những dấu ấn kiến trúc, cảnh quan văn hóa đặc trưng, song trong quá trình cải tạo, từng công trình riêng lẻ nếu thiếu sự quản lý thống nhất, chỉ quan tâm bảo vệ từng công trình riêng lẻ, mà không bảo vệ tổng thể không gian kiến trúc thì cũng có thể làm mất dần bản sắc của cả khu vực.

58.jpg
Đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

"Một ngôi nhà cũ có thể được giữ lại. Một di tích có thể vẫn còn đó. Nhưng nếu những tuyến phố, khoảng không gian, cảnh quan và mối liên kết vốn tạo nên giá trị của khu vực bị thay đổi từng phần, thì bản sắc chung vẫn có thể mất đi", ông nói thêm, đồng thời cảnh báo nguy cơ "giữ được di tích nhưng mất đi không gian văn hóa xung quanh di tích”.

Từ phân tích đó, đại biểu đề nghị giữ lại và cụ thể hóa hơn quy định về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong bảo vệ, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc.

Quan trọng hơn, trách nhiệm này cần được đặt vào từng khâu của quá trình phát triển công trình, từ lập quy hoạch, lập dự án, thiết kế, thẩm định, phê duyệt đến quản lý kiến trúc.

Đặc biệt, với các khu đô thị mới, khu dân cư mới, cần có cơ chế để tránh tình trạng mỗi chủ đầu tư, mỗi công trình lựa chọn một phong cách riêng, cuối cùng tạo nên một không gian đô thị thiếu sự thống nhất và không có bản sắc.

Nguy cơ “mất bản sắc từng phần”

Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Quốc hội Đào Chí Nghĩa (đoàn thành phố Cần Thơ) cho biết thảo luận tại Tổ, một số đại biểu đề nghị mở rộng nội hàm bản sắc văn hóa, xây dựng tiêu chí nhận diện và có sự tham gia của chuyên gia, tổ chức nghề nghiệp, cộng đồng.

Trong báo cáo giải trình, tiếp thu, cơ quan soạn thảo đề xuất chưa nên quy định cụ thể nội dung này trong Luật mà sẽ tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa trong định hướng phát triển kiến trúc, tiêu chuẩn, quy chuẩn và các văn bản hướng dẫn.

Tuy nhiên, đại biểu Đào Chí Nghĩa cho rằng cách tiếp cận này cần được cân nhắc thêm.

57.jpg
Đại biểu Đào Chí Nghĩa phát biểu (ảnh QH).

Theo đại biểu, bản sắc văn hóa trong kiến trúc không chỉ là câu chuyện về hình thức hay mỹ thuật của một công trình. Đó còn là không gian sống, ký ức đô thị, làng nghề và những đặc trưng kiến trúc được hình thành qua lịch sử của từng vùng miền.

Nếu những nguyên tắc cơ bản không được xác định ngay trong Luật, việc nhận diện và bảo vệ bản sắc có thể phụ thuộc nhiều vào cách hiểu và cách triển khai của từng địa phương.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 5 nguyên tắc nhận diện bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc phải dựa trên cơ sở khoa học, điều tra, khảo sát thực tế; đồng thời, có sự tham gia của chuyên gia và cộng đồng.

Đề xuất này đặt ra một yêu cầu quan trọng: Bản sắc kiến trúc không thể được xác định chỉ từ bàn giấy. Một không gian có giá trị văn hóa không phải lúc nào cũng được nhận diện qua một công trình nổi bật, có khi đó là cách các công trình liên kết với nhau, tỷ lệ của không gian, cảnh quan, vật liệu, đường phố, sinh hoạt cộng đồng hay những dấu ấn đã trở thành ký ức của người dân qua nhiều thế hệ.

Đại biểu cho rằng nếu pháp luật chỉ bảo vệ những công trình riêng lẻ mà thiếu cơ chế bảo vệ tổng thể, nguy cơ “mất bản sắc từng phần” là điều cần được tính đến trong quá trình phát triển đô thị.

Xem thêm

Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Bổ sung cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo

Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Bổ sung cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo

(CLO) Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó bổ sung quy định về loại trừ, miễn và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với những trường hợp thực hiện nhiệm vụ đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung, đáp ứng các điều kiện luật định. Bộ luật cũng điều chỉnh nhiều quy định về tội phạm, hình phạt để phù hợp với tình hình thực tiễn.

Sửa Luật Đầu tư: Tạo cơ chế linh hoạt thu hút các dự án chiến lược

Sửa Luật Đầu tư: Tạo cơ chế linh hoạt thu hút các dự án chiến lược

(CLO) Với 468/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Luật tạo cơ chế linh hoạt hơn trong điều chỉnh điều kiện đầu tư, xây dựng gói ưu đãi, hỗ trợ vượt trội để kịp thời thu hút các dự án đầu tư chiến lược, đồng thời quy định rõ thẩm quyền của từng cơ quan.

Quốc hội thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi): Bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay phạt tiền

Quốc hội thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi): Bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay phạt tiền

(CLO) Với 92,18% tổng số đại biểu Quốc hội tán thành, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đã được thông qua, trong đó bổ sung biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho phạt tiền đối với một số trường hợp vi phạm. Luật cũng quy định chặt chẽ hơn việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, nhằm bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương án tính thuế lên 10 tỷ đồng

Nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương án tính thuế lên 10 tỷ đồng

(CLO) Với 475/477 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 3 luật thuế, trong đó nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương án tính thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân lên 10 tỷ đồng; miễn thuế đối với một số hoạt động giáo dục, cung cấp suất ăn trong trường học, cơ sở khám chữa bệnh.

Để khoa học công nghệ phục vụ hiệu quả vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở Phú Thọ

Để khoa học công nghệ phục vụ hiệu quả vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở Phú Thọ

(CLO) Để khoa học, công nghệ phục vụ hiệu quả vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh Phú Thọ đã gắn chặt ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi số với tiêu chuẩn hóa chất lượng và bảo hộ tài sản trí tuệ. Hướng đi này giúp sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường và tạo sinh kế bền vững

Đại biểu tham gia phiên họp (ảnh QH).

Luật An ninh dữ liệu: Phân loại theo 5 cấp độ rủi ro, siết chặt bảo vệ dữ liệu

(CLO) Luật An ninh dữ liệu vừa được Quốc hội thông qua, thiết lập cơ chế bảo vệ dữ liệu theo 5 cấp độ rủi ro, yêu cầu áp dụng biện pháp bảo vệ tương ứng với mức độ nguy cơ. Đáng chú ý, dữ liệu có rủi ro cao phải được kiểm toán chặt chẽ hơn. Cùng với đó, hành vi đầu độc dữ liệu, lợi dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) để thao túng thông tin bị nghiêm cấm.

Luật Định danh và xác thực điện tử: Không yêu cầu người dân khai lại dữ liệu đã có

Luật Định danh và xác thực điện tử: Không yêu cầu người dân khai lại dữ liệu đã có

(CLO) Luật Định danh và xác thực điện tử vừa được Quốc hội thông qua, quy định nguyên tắc không thu thập lại dữ liệu đã có, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp xuất trình giấy tờ đã được định danh điện tử. Luật cũng quy định việc xác thực tài khoản giao dịch điện tử đối với các lĩnh vực có rủi ro cao như ngân hàng, chứng khoán, viễn thông, thương mại điện tử…

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình cho ý kiến về các nội dung trình HĐND tỉnh cuối năm

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình cho ý kiến về các nội dung trình HĐND tỉnh cuối năm

(CLO) Ngày 20/11, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình tổ chức hội nghị thảo luận, cho ý kiến về các nội dung dự kiến trình Kỳ họp thường lệ cuối năm 2026, HĐND tỉnh khóa XVI, nhiệm kỳ 2026-2031 và một số nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền. Ông Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.

Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

(CLO) Sáng 20/11, tại Trung tâm Hội nghị Hải Cảnh Vân Nam, thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, Bộ Công Thương Việt Nam chủ trì, phối hợp với Chính quyền nhân dân tỉnh Vân Nam, Trung Quốc tổ chức Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị nhân dân Trung Quốc Vương Dũng dự, phát biểu chỉ đạo. Diễn đàn diễn ra trong khuôn khổ chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.

Xóa tiền thuế nợ: Đề nghị phân mức khuyến khích trả nợ sớm, đánh giá riêng khoản thu về đất

Xóa tiền thuế nợ: Đề nghị phân mức khuyến khích trả nợ sớm, đánh giá riêng khoản thu về đất

(CLO) Cơ bản tán thành việc ban hành chính sách đặc thù xử lý nợ thuế tồn đọng, song Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ phạm vi xóa tiền chậm nộp liên quan đến đất đai, thiết kế lộ trình khuyến khích trả nợ gốc sớm và đối chiếu kỹ dữ liệu hóa đơn đối với hơn 1,8 triệu trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Phó ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội làm Bí thư phường

Phó ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội làm Bí thư phường

(CLO) Ông Vũ Hà, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, được điều động, chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy phường Ô Chợ Dừa, trong đợt điều động cán bộ cùng hai nhân sự khác.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ, gìn giữ 'nguồn gen đỏ' hữu nghị Việt - Trung

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ, gìn giữ 'nguồn gen đỏ' hữu nghị Việt - Trung

(CLO) Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ cách mạng Việt - Trung với "3 không ngừng", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, không ngừng xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định lý tưởng cách mạng và gìn giữ "nguồn gen đỏ" của tình hữu nghị Việt – Trung.

Cỡ chữ bài viết: