Cuộc chiến dai dẳng
Như Nhà báo & Công luận đã thông tin ở các kỳ báo Hải Phòng: Người nuôi ngao “kêu cứu” vì doanh nghiệp khai thác cát ra ngày 25/3; Giải pháp nào để bảo vệ quyền lợi cho người nuôi ngao ra ngày 1/4 nêu rõ, khu vực bãi bồi Gồ Nam, cửa sông Lạch Tray, phường Tràng Cát vốn là một ngư trường truyền thống. Trải qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây vẫn tích cực bám biển, với nghề truyền thống là đánh bắt thủy sản, nuôi ngao phát triển kinh tế.
Cuộc chiến ngao – cát diễn ra nhiều năm nay, rất cần sự công tâm phân xử của các cơ quan chức năng TP. Hải Phòng.
Năm 2013, nhận thấy việc thả nuôi ngao giống mang lại hiệu quả kinh tế cao, nên bà con dọn bãi, đầu tư nuôi ngao với mục đích xóa đói, giảm nghèo, tổng diện tích gần 500ha với số tiền đầu tư con giống và trang thiết bị gần 100 tỷ đồng.
Tuy nhiên, khoảng tháng 10/2017 cho đến nay, liên tục có hàng chục tàu đến khu vực bãi ngao hút cát, ban đầu còn cách xa vài trăm mét, sau đó lấn sâu vào trong bãi; làm đổ cọc, bẻ cờ, hư hại các chòi canh. Đặc biệt, khoảng thời gian tháng 1/2021, bất kể ngày đêm, liên tục có một số tàu, sà lan có cả gàu xúc tiến vào khu vực bãi ngao để khai thác cát, bất chấp sự phản ứng của bà con ngư dân.
Điều mà nhiều ngư dân thấy bất ngờ, đó là tại các văn bản từ cấp phường cho đến cấp quận và Sở TN&MT đều ghi nhận, toàn bộ 960.010m2 cấp cho doanh nghiệp khai thác cát là mặt nước ven biển do UBND phường Tràng Cát quản lý. Các văn bản này khẳng định diện tích thu hồi không có tài sản vật kiến trúc, đối với diện tích mặt nước ven biển chưa đưa vào sử dụng do UBND phường Tràng Cát quản lý, không có tài sản vật kiến trúc thì không phải lập phương án bồi thường, hỗ trợ.
Thế nhưng mới đây, trả lời báo chí, đại diện Đồn Biên phòng Tràng Cát – đơn vị quản lý trực tiếp khu vực biển cho biết, khi cấp phép các cơ quan chức năng đã không dọn mặt bằng sạch để giao doanh nghiệp, khi các doanh nghiệp vào để tổ chức khai thác cát thì nhân dân ra phản ứng, bởi các hoạt động nuôi trồng thủy sản truyền thống đã có từ trước khi cấp phép. Điều này thể hiện thời điểm khi cấp phép cho mỏ cát hoạt động, các cơ quan quản lý nhà nước đã không tham khảo đơn vị quản lý trực tiếp là Bộ đội Biên phòng.
Mãi đến năm 2018, khi “cuộc chiến” ngao – cát giữa bà con ngư dân Tràng Cát và Cty Tân Vũ xảy ra thì lúc này các Sở TN&MT mới có văn bản tham vấn ý kiến của Bộ đội Biên phòng.
Trong văn bản trả lời, phía Bộ đội Biên phòng TP. Hải Phòng cũng khẳng định, khu vực bãi bồi Tràng Cát có các tàu thuyền đánh bắt thủy hải sản của ngư dân. Về vấn đề này, Đại tá Nguyễn Công Hiển - Phó Chỉ huy trưởng Nghiệp vụ - Bộ Chỉ huy BĐBP Thành phố Hải Phòng cho rằng, các doanh nghiệp theo Luật Khoáng sản đi khảo sát, trước tiên phải xuống các cấp chính quyền địa phương xác minh, xác định mặt bằng tọa độ mặt nước chính quyền địa phương có cấp phép cho tổ chức, cá nhân nào hoạt động nuôi trồng thủy sản không. “Nhưng về mặt thực tế thì mặt nước vẫn có cấp, vẫn có bãi vây của bà con từ ngày xưa để lại”, Đại tá Hiển cho biết.
Đề nghị TP. Hải Phòng nhanh chóng xử lý vụ việc
Trao đổi về sự việc nêu trên, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa - Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, thời gian qua, việc sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt là quyền của người dân nên các cấp, các ngành của Hải Phòng phải có trách nhiệm bảo vệ, khuyến khích người dân sản xuất kinh doanh; nhất là phát huy việc nuôi ngao tại Tràng Cát để người dân sinh sống và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Từ đó đại biểu Hòa đề nghị chính quyền Hải Phòng cần nghiêm túc kiểm tra lại doanh nghiệp hút cát này hoạt động có đúng quy định pháp luật hay không? Nếu hoạt động hợp pháp thì ranh giới hút cát với ranh giới nuôi trồng ngao phải có sự phân biệt rõ ràng và làm rõ ảnh hưởng đến việc nuôi ngao của người dân như thế nào.
Bên cạnh đó, ĐB Hòa kiến nghị UBND TP. Hải Phòng cần làm rõ việc cấp phép là thông qua đấu giá hay chỉ định, đồng thời cần tiến hành thanh, kiểm tra toàn diện DN này tiến hành hút cát có đúng quy định hay không, xem xét năng lực của Cty khai thác cát có đáp ứng được yêu cầu bởi “Nếu HĐND đã có văn bản nêu rõ Cty khai thác cát này không đủ năng lực thì tại sao vẫn còn cho tiếp diễn khai thác cát?”.
“Cho nên, tôi cho rằng, qua báo đài phản ánh, qua bà con có đơn thì phải kiểm tra, TP. Hải Phòng cần sớm vào cuộc. Cần thiết các cấp, các ngành nơi đây phải họp những ngư dân nơi đây để giải thích, động viên bà con và nói cho rõ: Nếu Cty khai thác cát vi phạm thì phải lập biên bản đình chỉ ngay, không cho khai thác cát. Còn nếu Cty khai thác cát đúng thì phải giải thích cho bà con hiểu rõ”, ĐB Hòa nói.
Báo Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Nguyên Bá – Tuấn Anh
